Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/653 K.2025/675

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirket ile davalı tarafa, dava konusu fatura ve ekte sunulu cari hesap ekstresinden de anlaşılacağı üzere ticari faaliyetleri kapsamında davalı şirketin kullanımına ilişkin torba kömür gönderimi ve teslimi sağlandığını, malların teslimi ve gönderiminin yapıldığını teslimden sonra 18.03.2024 tarihli fatura düzenlendiğini, 506.162,33tl bedelli faturadan bir kısım ödeme davalı tarafça yapılmış fakat halen dahi davacının bakiye 249.168,33 tl alacağı kaldığını, yapılan görüşmelerde ödeme konusunda olumlu sonuç çıkmayınca Hendek İcra Dairesi 2024/1201 esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini,

26.11.2024 tarihinde de davalı tarafça haksız olarak borca itiraz edilmiş ve icra dosyası bu haksız itiraz neticesinde durdurulduğunu, Haklı davamızın kabulüne, Davalı tarafın haksız itirazın iptali ile Hendek İcra Dairesi 2024/1201 Esas sayılı dosyasındaki takibin 249.168,33TL üzerinden (takip sonrası faizden feragat manasına gelmemektedir) devamına, Davalı tarafın haksız itirazı sebebiyle alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı yükletilmesini taleple dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış, davalı herhangi bir beyanda bulunmamıştır.

Hendek Vergi Dairesine , Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Sakarya Ticaret ve Sanayi Odasına Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odasına yazılan müzekkerelere cevap verildiği görüldü okundu, incelendi.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;

Açılan dava, faturadan kaynaklı yürütülen takibe vaki itirazın iptali talebinden ibarettir.

Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra 08.09.2025 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.

Somut olayda;

Davalının, Sakarya Defterdarlığının cevabi yazısına göre zirai işletme esasına göre defter tuttuğu, bildirilen matrahın uyuşmazlık tarihi olan 2024 yılı için VUK 177. maddesinde belirtilen limitlerin altında kaldığı, Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası ve Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğünün cevabi yazısına göre kayıdının olmadığı, Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin cevabi yazısına göre kaydının olmadığı olup dosya kapsamına göre davalının tacir sıfatına haiz olmadığı tespiti yapılmıştır.

Davacı tarafın davalı aleyhine Hendek İcra Dairesinin 2024/1201 takip numaralı dosyası ile takip yürüttüğü, takip konusu alacağın kaynağının faturadan kaynaklı açılan takip dosyasına vaki itirazın iptaline yönelik olduğu, iş bu itirazın iptali davasının dikkate alındığında mutlak ticari dava olmadığı gibi davalının tacir olmaması nedeniyle de davanın nisbi ticari dava da olmadığı, bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

(Emsal mahiyette; Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, 2021/128 Esas ve 2021/484 Karar, 17.05.2021 tarihli ilamı)

Katip · ¸E-İmzalıdır Hakim · ¸E-İmzalıdır