Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/70 K.2025/629

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı tarafın iddiaları: Taraflar arasında 29/02/2024 tarihinde konusu “su sayacı alımı” olan sözleşme imzalandığını ve sözleşme bedelinin 25.405.750,00 TL +KDV olduğunu, sözleşme kapsamında davacının edimini yerine getirdiğini ve davalıya -29.03.2024 tarihli,BEF2024000000210 nolu,11.886.900,00 TL bedelli, -16.05.2024 tarihli,BEF2024000000340 nolu,69.705,60TL bedelli, -04.06.2024 tarihli,BEG2024000000010 nolu,8.928.000,00TL bedelli, -15.08.2024 tarihli,BEF2024000000580 nolu,9.672.000,00TLbedelli, -29.11.2024 tarihli,BEF2024000000829 nolu,58.444,83TL bedelli, Beş adet fatura düzenlenip gönderildiğini,

Bu faturalardan 29.03.2024, 04.06.2024, 15.08.2024 tarihli 3 faturanın “su sayacı alım” sözleşmesine istinaden düzenlendiğini, 16.05.2024, 29.11.2024 tarihli 2 faturanın ise satılan su sayaçlarının tamir,bakım servis hizmetleri için düzenlendiğini, Davalı kurumdan 30.10.2024 tarihli iş bitirme belgesi alındığını ve davacının Davalı kurumdan 30.615.050,43 TL alacağının oluştuğunu, Ödenmeyen fatura bedelleri için 02.10.2024 ve 06/12/2024 tarihli ihtarnamelerin gönderildiğini,

29.03.2024 tarihli BEF2024000000210 nolu 11.886.900,00 TL bedelli ilk faturanın ödenmeyen 2.555.900,00 TL sinin Sakarya 2.İcra Müdürlüğünün 2024/14325 E.sayılı dosyasında icra takibine konu edildiğini, diğer fatura bedellerinin şimdilik takip konusu yapılmadığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek itirazın iptalini ve takibin devamı ile icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.

Davalı tarafın savunmaları: Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında sayaç alımı gerçekleştirildiğini ve davacıya ödemelerin yapıldığını, takibe dayanak faturanın bakiye 2.555.899,27-TL sinin ferileri ile birlikte olmak üzere dosya borucunun tamamının 12.12.2024 tarihi itibarıyla takip dosyası dışında ödendiğini, ödeme emrinin 04.12.2024 tarihinde e-tebligat yoluyla davalı idareye tebliğ edilmesinden sonra 7 günlük ödeme/itiraz süresi içinde davacının banka hesabına 12.12.2024 tarihinde 3.000.000,00-TL tutarında bir ödeme yapıldığını, bu sebeple takibe itiraz edildiğini,

takibe konu edilen 29.03.2024 tarihli BEF2024000000210 nolu 11.886.900,00-TL tutarlı faturanın tamamının ödendiğini, davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, ödemeye ilişkin dekontta herhangi bir açıklama bulunmamakta ise de icra takibinin başlatılmış olması ve takibe konu faturanın tarih olarak en eski fatura olması itibariyle TBK 102 maddesi hükmü gereği ödemenin anılan icra takibine ilişkin olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davacı taraf davalının takipten sonra davacının banka hesabına yaptığı 3.000.000 TL ödemeyi kabul etmekle birlikte bu ödemede icra dosyasına bir atıf olmadığını, başkaca muaccel borçların da bulunduğunu ve bu sebeple bu ödemenin takip dışı olan diğer 4 fatura borcuna mahsup edildiğini, haklılık durumunun takip tarihi esas alınarak belirlenmesinin gerektiğini, belirtmiştir.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: İcra takip dosyasında ödeme emrinin gönderilmesinden sonra yasal 7 günlük süre içerisinde davalının haricen banka kanalıyla davacı alacaklıya yapmış olduğu 3.000.000.00-TL ödeme ile takibe konu borcun sonlanıp sonlanmadığı, davacının bu itirazın iptali davasını açmasında hukuki yaranın bulunup bulunmadığı, davacının yapılmış olan ödemeyi herhangi bir açıklama içermemesi sebebiyle diğer muaccel borçlardan mahsup etme hakkının olup olmadığı, yapılan ödemenin icra dosyasına ilişkin olup olmadığı, bu ödemenin icra dosyasına ait olması halinde bakiye takip borcunun bulunup bulunmadığı, takibe yapılan itirazın haklı olup olmadığı, iptalinin gerekip gerekmediği, icra inkar tazminatı koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarındadır.

İcra müdürlüğünden haricen ödemenin yapıldığı 12/02/2024 tarihi itibariyle icra dosyasındaki toplam alacak miktarının ferileri ile birlikte hesaplanması istenmiş, icra müdürlüğü cevabında (tahsil harcı hatalı şekilde % 4,55 oranı ile hesaplanarak) ferileri ile birlikte borcun 3.050.123,97 TL olduğu belirtilmiştir.

Ancak takip kesinleşmeden ve herhangi bir haciz işlemi bulunmadan yapılan haricen tahsil sebebiyle tahsil harcının % 2.27 oranı ile hesaplanmasının gerektiği mahkememizce gözetilerek icra müdürlüğünün hesap tablosunda bildirilen tahsil harcı yarı oranında esas alınarak (120.652,05 TL /2= 60.326,02 TL) haricen tahsil tarihi 12/12/2024 itibariyle ödenmesi gereken toplam borcun ferileriyle birlikte 3.000.000,00 TL altında kaldığı ve davalı borçlunun yaptığı 3.000.000,00 TL ödeme ile Sakarya 2.İcra Müdürlüğünün 2024/14325 E.sayılı takip borcunun tamamen ödenmiş olduğu anlaşılmıştır.

6098 sayılı Kanun'un 102 inci maddesi; "Kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır. Birden çok borç muaccel ise ödemenin, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilir. Takip yapılmamış ise ödeme, vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olur. Birden çok borcun vadesi aynı zamanda gelmişse, mahsup orantılı olarak; borçlardan hiçbirinin vadesi gelmemişse ödeme, güvencesi en az olan borç için yapılmış sayılır. " hükmünü haizdir.

Somut olayda davacı 29.03.2024 tarihli BEF2024000000210 belge nolu 11.886.900,00 TL tutarlı faturadan bakiye kalan alacağı için icra takibi başlatmıştır. Diğer fatura alacaklarını takip konusu yapmamıştır. 6098 sayılı Kanun'un 102 inci maddesinin birinci fıkrasına göre (takibe itiraz süresi içinde) yapılmış olan 3.000.000,00 TL tutarlı 12/12/2025 tarihli ödemenin muaccel olan ve takibe konulmuş olan bakiye fatura alacağı için olduğu kabul edilmiştir.

Davacı alacaklının bu ödemeyi takip konusu yapmadığı sonraki faturalardan mahsup etmesi BK 102 hükmüne göre mümkün değildir. Davalı borçlunun takibe itiraz süresi içinde haricen ödeme yaptıktan sonra -alacaklı tarafça icra dosyasına haricen tahsil bildiriminde bulunulmaması sebebiyle- takibin devam ettirilmesini engellemek amacıyla yapmış olduğu borca itiraz bir sonuç doğurmamaktadır.

Zira borç harici ödeme ile birlikte sona ermiş olup takibin devam ettirilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla davacının haricen ödeme ile sona ermiş borç sebebiyle takibi yürütmesinde ve bu amaçla davalının şekli itirazının iptali istemesinde hukuki bir yararı bulunmamaktadır.

Açıklanan gerekçelerle davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, davanın açıldığı tarih ve hatta itiraz öncesinde borcun haricen tamamen ödenmiş olması da gözetilerek davanın açılmasında haklılık bulunmadığı anlaşılmış ve davacı yargılama giderlerinden sorumlu tutulmuştur.

Başkan · E-imzalıdır. · Üye · E-imzalıdır. · Üye · E-imzalıdır. · Katip · E-imzalıdır.