Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/743 K.2025/721

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının sipariş üzerine ....... Tic.

A.Ş.'ye "...Paketleme Makinesi Asker Giriş Ürün Düzeltme Sistemi " adında 4 ürün bandı ve 1 hizalama makinesinden oluşan bir üretim hattı dizayn ettiklerini, dizayn süresi boyunca fabrika ile davacı iletişim halinde olduklarını, davacı tarafından fabrikanın özel siparişi doğrultusunda bu hat tasarlanmış ve üretildiğini, makine ve bantların, tamamı özel ölçü ve boyutlarda olup, fabrikanın Noodle üretimi için aşırı kolaylık sağlayacak bir makine konumunu aldıklarını, Noodle blokları,

paketlemeye girmeden önce davacı tarafından üretilen makine ile aralarında eşit boşluklar bırakılmakta ve bu sayede paketleme makinesinin problemli çalışması engellendiğini, makine davalı tarafa teslim edildikten sonra davalı tarafça bu makine ile üretim başlatıldığını, Davalı taraf davacıyı ödeme konusunda oyalamış, ödeme yapacağını belirtmiş ancak ödeme yapmadıklarını, teslimden kısa bir süre sonra da davalı tarafa ait fabrikada bir patlama meydana geldiğini ve fabrika yetkilileri hakkında adli süreçler başlatıldığını, ödemelerin geciktiğini,

davacı l işbu süre zarfında insani görevini yaparak beklemişse de fabrikanın tekrar üretime girmesi ve tutuklu yetkili kalmamasına rağmen davacının ödemesini hala alamadığını, Hendek İcra Dairesi 2025/657 E sayılı takip başlatıldığını, davalı tarafından işbu takibe kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, davalı taraf borçlu olmasına rağmen kötü niyetle icra takibine itiraz etmiş olup %15'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi taleple dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, açılan davanın alacak davası değil itirazın iptali davası olduğunu , icra takibinin haksız ve yersiz olduğunu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Şehitkamil Vergi Dairesine, Sakarya Vergi Dairesine , Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Sakarya Ticaret ve Sanayi Odasına Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odasına yazılan müzekkerelere cevap verildiği görüldü okundu, incelendi.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Açılan dava, itirazın iptali davasına yöneliktir.

Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra 10/09/2025 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.

Somut olayda;

Sakarya Vergi Dairesi Müdürlüğünün 27/10/2025 tarihli cevabi yazısından davalının gelir vergisinden muaf olduğu, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu , bildirilen matrahın VUK 177. maddesinde belirtilen limitleri aşmadığı, esnaf odasının cevabi yazısına göre kaydının olduğu, Ticaret Sicil Müdürlüğünde ve Ticaret ve Sanayi Odasında kaydının bulunmadığı, alınan tüm cevabi yazılara ve dosya kapsamına göre davacının tacir sıfatına haiz olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda eldeki davada, davacının tacir sıfatına haiz olmadığı, davanın konusu dikkate alındığında mutlak ticari dava olmadığı gibi davacının tacir olmaması nedeniyle de davanın nisbi ticari dava da olmadığı, bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸E-İmzalıdır Hakim · ¸E-İmzalıdır