Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/89 K.2025/123

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı bankanın ...Şubesince, müşteri ...'ya ait ... – ... numara aralığındaki ... adet çek yaprağını içeren ... adet çek defterinin/ boş çek karnesi müşteriye teslim edilemeden kaybolduğunu, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 42. ve 154. maddelerine göre bütün belgelerin 10 yıl müddetle saklanması zorunlu olup aksi suç teşkil etmekte olduğunu, davacı bankanın ... Şubesince, ... – ... numara aralığındaki ... adet çek yaprağını içeren ... adet çek defteri / boş çek karnesi kaybolduğundan TKK madde 82/7 uyarınca zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Dava, zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

TTK nun 82/7 maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." denilmektedir.

Davacı vekili bankanın müşterisine teslim etmek üzere hazırladığı çek karnesinin kaybolduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini istemiş ise de; davacının ticari belgelerini muhafaza etmekte özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, madde metninde belirtilen haller dışında saklama hususunda özen yükümlülüğünü yerine getirilmemesi sonucu ticari belgelerin kaybolmasının zayi belgesi verilmesi gerekçesi olamayacağı anlaşılmakla zayi belgesi verilmesinin koşulları oluşmadığından talebin reddine karar verilmiştir.

Talep çekişmesiz yargı işi olup basit yargılama usulüne tabidir. HMK’nın 320’nci maddesinin açık düzenlemesi karşısında mahkeme, basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde, dava şartları yoksa davayı usulden reddedebilir; ilk itirazlar hakkında ya da dilekçelere eklenen deliller yeterli görülürse davanın esası hakkında karar da verebilir.

Çekişmesiz yargı işi söz konusu olduğunda ilgilinin dilekçesine ekledikleri ya da ilgili yerlerden getirtilmesini istedikleri delillerin toplanması ile mahkemece tarafın talep ile delilleri incelenmiş olacaktır. Bu nedenle ön inceleme duruşması yapılmadan dosya üzerinden, mevcut deliller ile dava şartları ve ilk itirazlardan başka, davanın esası hakkında da karar verilmesi mümkündür.

Bu şekilde dosya üzerinden karar verildiğinde, somut çekişmesiz yargı işinde olduğu gibi talep dilekçesinin ve delillerin incelenmesi ile hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinden de söz edilemeyecektir. Talebin niteliği ve dosya kapsamı itibariyle duruşma yapılmadan dosya üzerinden değerlendirilme yapılması basit yargılama usulü ile beklenen amaca uygundur. ( emsal Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/11-2924 Esas 2018/1935 Karar)

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı