Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/261 K.2026/222

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 13.02.2017 tarihinde "Taşınmaz Satış Vaadi ve Kira Gelir Paylaşımı Sözleşmesi" imzalandığını, bu sözleşme uyarınca mülkiyeti müvekkiline teslim edilen bağımsız bölümün davalı tarafından işletileceği ve elde edilen gelirden pay ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak taşınmazın 26.10.2018 tarihinde teslim edilmesine rağmen bu tarihten itibaren sözleşmede öngörülen kira bedellerinin ve gelir paylarının müvekkiline ödenmediğini iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL alacağın (belirsiz alacak) davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle uyuşmazlığın ticari nitelikte olduğunu, davacının taşınmazı yatırım ve gelir elde etme amacıyla edindiğini belirterek mahkemenin görevsiz olduğunu, esasa ilişkin olarak ise inşaat sürecinde yaşanan döviz kuru artışları, pandemi (Covid-19) ve olumsuz hava koşulları gibi mücbir sebepler nedeniyle teslim ve işletme süreçlerinde gecikmeler yaşandığını, bu durumun sözleşmede yer alan mücbir sebep maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, ayrıca davacının kendi edimlerini tam olarak yerine getirdiğini ispatlaması gerektiğini savunarak, haksız açılan davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Açılan dava, taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanan alacak talebine yöneliktir.

Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra 24.04.2025 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.

Somut olayda;

Dosya kapsamına sunulan bilgi ve belgeler ile vergi dairesi kayıtları tetkik edildiğinde; Sakarya Defterdarlığının 07.04.2026 tarihli cevabi yazısına göre davacının gayrimenkul sermaye iradı mükellefi olduğu, ticari mükellefiyet kaydının olmadığı, esnaf odasının cevabi yazısına göre kaydının olmadığı, Ticaret ve Sanayi Odasında kaydının bulunmadığı, alınan tüm cevabi yazılara ve dosya kapsamına göre davacının tacir sıfatına haiz olmadığı tespit edilmiştir. .

Bu durumda eldeki davada; uyuşmazlığın ortaya çıktığı tarih ve sözleşmenin karma niteliği dikkate alınarak, davanın konusunun mutlak ticari dava olmadığı gibi davacının tacir olmaması nedeniyle nisbi ticari dava da olmadığı, uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği, bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · E-İmzalıdır Hakim ... · E-İmzalıdır