Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/381 K.2026/318

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı şirketin tek ortağı şirketin tek yöneticisi olan eşinin ani vefatı sebebiyle -şirket yöneticisinin zilyetliğinde bulunan- şirketin genel kurul defterinin Yönetim kurulu defterinin ve pay defterinin tüm aramalara rağmen bulunamadığını belirterek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Alınan nüfus kaydından ve incelenen ticaret sicil kayıtlarından; davacı şirketin tek ortağının ....olduğu, şirketin tek temsilcisinin ise ortağın eşi ...olduğu ve ...'ın 21/04/2026 tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır.

TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür.

Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).

Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren 30 dün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).

TTK'nın 82/7.maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle, benzer olaylar kastedilmiştir.

Bir tacirin ticari defterlerini korumada dikkat ve özen göstermesi gerekli olmakla birlikte davacı şirketin ticari defterlerinin şirketin tek yöneticisi olan eşinde bulunması ve eşi yöneticinin ani vefatı sebebiyle şirketin defterlerine ulaşamamıshalinde muhafazada gerekli özenin ve dikkatin gösterilmediği anlamına gelmemektedir. Öte yandan, yukarıda da belirtildiği üzere madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle, benzer olaylar kastedilmiş, sınırlı bir sayım yapılmamıştır.

Bu durumda mevcut dosya kapsamına göre; davacı şirketin ticari defterlerinin şirketin tek yetkilisi ...'ta bulunması ve onun ani vefatı ile defterlere tüm aramalara rağmen ulaşılamaması sebebiyle zayi belgesi verilmesinin koşullarının oluştuğu sonuç ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip · E-imzalıdır. Başkan · E-imzalıdır.