Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/584 K.2018/416

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İSTEM

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin adına kayıtlı ... plaka sayılı araç 12/12/2015 tarihinde sürücü ...'nun sevk ve idaresindeyken ...

Kavşağında trafik ışıkları kendisine yeşil yandığı esnada kavşağı geçerken, kavşak içerisinde kendisine kırmızı yanmasına rağmen dönüş yapmak isteyen, ... sevk ve idaresindeki ve ... adına trafiğe kayıtlı ve ... şirketine sigortalı ... plaka sayılı araç tarafından sol tarafına çarpılmak suretiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı sirgorta şirketine yapılan başvuru neticesinde hasar dosyasının açıldığını, ancak bugüne kadar zarar davalılardan hiçbiri tazmin edilemediğini,

müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar ile kaza neticesinde aracın değerinde oluşacak değer kaybının tazmini hususunda davayı açma zarureti doğduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen 1.000 TL lik zararın kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline, mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı Sigorta şirketi cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin dava dilekçesinde 12.12.2015 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını belirttiği ... plakalı aracın 14.06.2015 başlangıç-09.06.2016 bitiş tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçeisi ile ... adına kaza tarihi itibariyle maddi hasarda araç başına 29.000 TL sine kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkil şirkete sigorta ettirildiğini, söz konusu maddi teminat miktarı davalı müvekkil sigorta şirketinin iş bu poliçeden doğan sorumluluğunun üst limiti olduğunu,

davacı vekilinin hasar ve değer kaybı talebi ile ilgili olarak davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1 ve Trafik Poliçesi Genel Şartlarının 1. Maddesinden doğ4an kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı sorumluğu olduğunu, davacı vekilinin kaza tarihinden itibaren faiz talebinde yasal isabet bulunmadığını, davacının davaya konu ettiği talebiyle ilgili olarak müvekkil sigorta şirketine dava tarihinden önce herhangi bir başvuruda bulunmadığını,

dolayısıyla müvekkil şirketin dava konusu talepten sorumlu olduğu kanaatine varılması halinde müvekkil şirketin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulabileceği kanaatinde olduklarını, davanın reddine, aksi halde belirtilen şekilde hüküm tesis edilmesine, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-Kaza Tespit Tutanağının İncelenmesinde; Dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile kaza mahalini terk eden plakası ve sürücü tespit edilemeyen araç sürücü 2918 Sayılı K.Y.T.K nun 47/1b (Kırmızı ışık kuralına uymamak) maddesi kurulanı ihlal ettiğininin kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. 2-...Sigorta yazı cevabında, şirketleri tarafından düzenlenen ... numaralı sigorta poliçesine ilişkin açılan ... numaralı hasar dosyasına istinaden yapılan herhangi bir ödemenin tespit edilemediği anlaşılmıştır.

3-Bilirkişi heyetinden aldırılan 24/07/2017 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporu İncelendiğinde; aracın hasarlı fotoğrafları ve araç üzerinde yapılan inceleme sonucu verilen ekspertiz raporu incelendiğinde, sol ön kapı, sol arka kapı, kapı bandları, kapı marşbiyelin düzeltilmesi, sol arka çamurluğun düzeltilmesi, sol arka jantın onaramı ile toplam 4.181,48 TL ile onarımın tamamlanacağının belirtildiği, dava konusu aracın kazadan önceki piyasa değerinin 65.000 TL olduğu,

araçların kaza geçirmelerinden sonra yapılan onarıma rağmen, aracın marka ve modeli, hasar durumu ve oranım şekli, kilometresi ve kullanım şartlarına göre ikinci el satış fiyatlarında azalma meydana geldiğini, söz konusu arcın kapıları olan iki kaparto parçasının yenilenip boyanması,

arka çamurluk, sol direk ve merşbiyelip düzeltip boyanmış olması nedeni ile aracın hasar görüp onarımının yapılmasından sonrak iki el satış fiyatının 62.000 TL olacağı, bu durumda araçta meydana gelen değer kaybının 65.000-62.000=3.000 TL olduğunun bulunduğunu, davacı aracındaki değer kaybının 3.000 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiği görülmüştür.

5-Bilirkişi Heyetinden aldırılan 25/12/2017 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporu İncelendiğinde; davalı sigortaya sigortalı ... plakalı otomobilin sürücü diğer davalı ...'in %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu ve davalı ... maliki ve işleteni olduğundan müştereken sorumlu olduğu, davacı adına tescilli ... plakalı otomobilin sürücüsünün ...'nun olayda kusursuz olduğu, somut olayda bahsi geçenlerin dışında herhangi bir kimseye atfı kabil kusur imkanının bulunmadığı, ... plakalı otomobilde meydana gelen hasarların, yukarıda izah edilen kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu,

... plakalı otomobilin 12.12.2015 tarihinde kaza nedeniyle meydana gelen hasarın toplam 4.181,48 TL ve 4.934,15 TL (KDV dahil) olduğu, ... plakalı otomobilde oluşan hasar miktarı yönünden piyasa araştırmasına göre malzeme ve işçilik değerlerin kadri marufunda olduğunun belirtildiği görülmüştür.

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKÇE

Dava, dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu davacı aracında meydana gelen değer ve kazanç kaybının tahsiline ilişkin olarak toplam 1000 TL olarak açılmış tazminat davasıdır. Tüm dosya kapsamından; davacının maliki olduğu, sürücüsü ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalı ...'in %100 kusurlu bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek;

sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hakimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A.

Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.

Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.

Bu sorumluluk kapsamında; Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı bundan dolayı kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilmesi ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumlu olması gerekmektedir. (17. Hukuk Dairesi 2015/18642 Esas 2016/11228 Karar)

Yine bilindiği gibi 6102 sayılı TTK'nın tazminat ilkesi başlıklı 1459 maddesinde belirtiliği gibi zarar sigortalarında asıl amaç sigorta ettirenin uğradığı gerçek zararın karşılanmasıdır. Sigorta poliçesinde gösterilen limit ise, sigortacının rizikonun gerçekleşmesi halinde sorumlu olacağı azami miktarın belirlenmesi amacıyla konulur. Yoksa rizikonun gerçekleşmesiyle birlikte sigorta poliçesinde belirlenmiş olan azami miktarının tamamının ödenmesi diye bir şey söz konusu olmadığıdır.

Sigorta ettirene ödenecek sigorta tazminatının belirlenmesinde Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının (KTKSGŞ) dikkate alınması gerekmektedir. KTKSGŞ'nin buna ilişkin hükümleri incelendiğinde görüleceği gibi, ödenecek tazminat miktarı belirlenirken B.3.3.1.1 maddesi gereğince rizikonunun gerçekleşmesi anındaki gerçek tazminat değerinin esas alınacağı ve B.3.3.1.2 maddesinde de aracın tam hasara uğraması halinde sigortacının azami sorumluluk haddini geçmemek üzere hasar anındaki sigorta değerinin ödeneceği belirtilmiştir.

Mahkememizin 23/03/2017 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararında öncelikle araç değer kaybı ve kusur değerlendirmesi yapma konusunda hesap yapmaya ehil İTÜ ve Karayolları Genel Müd. fen heyeti gibi kurum veya kuruluşlardan seçilecek 3 kişilik bilirkişi kurulundan kazanın meydana gelmesinde etkili olan kusur durumlarının ayrıntılı gerekçeli denetime elverişli şekilde belirtilmesi,

meydana gelen kaza sonrası oluştuğu iddia edilen hasarın kazayla uyumlu olup olmadığı uyumlu ise davacı aracının müdeli, markası kaza tarihindeki yaşı kilometkesi vs gibi hususlar göz önünde bulundurularak kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2.el piyasa rayiç değer ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2.el piyasa değeri arasındaki fark ile maddi hasar hususlarında ayrıntılı gerekçeli denetime elverişli bir rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan 25/12/2017 tarihli rapor incelendiğinde; aracın hasarlı fotoğrafları ve araç üzerinde yapılan inceleme sonucu verilen ekspertiz raporu incelendiğinde, sol ön kapı, sol arka kapı, kap bandları, kapı cam motoru, v.s gibi parçaların yenileri ile değiştirilmesi gerektiği, sol direk ve sol marşbiyelin düzeltilmesi, sol arka çamurluğun düzeltilmesi, sol arka jantın onarımı ile toplam 4.181,84 TL ile onarımın tamamlanacağının belirtildiği, dava konusu aracın kazadan önceki piyasa değerinin 65.000 TL olduğu,

araçların kaza geçirmelerinden sonra yapılan yapılan onarıma rağmen, aracın marka ve modeli, hasar durumu ve onarım şekli, kilometresi ve kullanım şartlarına göre ikinci el satış fiyatlarında azalma meydana geldiği, söz konusu aracın kapıları olan iki kaporta parçasının yenilenip boyanması, arka çamurluk, sol direk ve marşbiyelip düzeltip boyanmış olması nedeni ile aracın hasar görüp onarımının yapılmasından sonra ikinci el satış fiyatının 62.000 TL olacağı, bu durumda araçta meydana gelen değer kaybının.

65.000-62000=3.000 TL olduğunun, davacı aracındaki değer kaybının 3.000 TL olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Davacı vekili mahkememize sunduğu 28.03.2018 havale tarihli ıslah dilekçesi ile 25.12.2017 tarihli bilirkişi raporuna istinaden vermiş oldukları ıslah dilekçeleri ile müvekkil adına talep ettikleri dava dilekçelerindeki tazminat talebini 3.181,48 TL artırarak 4.181.48 TL ye çıkarılmasını istedikleri görülmüştür. Davacının dava dilekçesinde hem değer azlığı hemde araçta meydana gelen hasarı talep ettiği 25.12.2017 tarihli bilirkişi raporunda hasara dair bir hesaplamanın yapılmadığı görülmekle tarafların beyan ve itirazları doğrultusunda dosya yeniden İTÜ ye gönderilerek yeniden bilirkişi heyetinden 25.12.2017 tarihli ek bilirkişi raporu aldırılmıştır.

25.12.2017 tarihli Bilirkişi heyet raporunun incelenmesinde.

12.12.2015 tarih ve 2705 sayılı Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında izah edilen kazanın oluş şekli, ... plakalı otomobilin hasarlarını belirten 25.12.2015 tarihli sigorta ekspertiz raporunda eksperin tespit ettiği değişmesi gereken hasarlı parça ve malzemeler işçiliklerin birbiriyle uyumlu olduğunun tespit edildiği, tespit edilen hasarların onarılması ve boyanması gerektiği ve kazanın oluşuna uygun olduğu, değiştirilen yedek parça bedelinin: 2.386,48 TL, parça değişimi, düzeltme, boyanması ve diğer işçiliklerin: 1.795,00 TL olmak üzere toplam zararın 4.181,48 TL olduğu,

sonuç olarak davalı sigortaya sigortalı ... plakalı otomobilin sürücü diğer davalı ...'in %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu ve davalı ... maliki ve işleteni olduğundan müştereken sorumlu olduğu, davacı adına tescilli ... plakalı otomobilin sürücüsü ...'nun olayda kusursuz olduğu, somut olayda bahsi geçenlerin dışında herhangi bir kimseye atfı kabil kusur imkanının bulunmadığı, ... plakalı otomobilde meydana gelen hasarların kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu, ... plakalı otomobilin 12.12.2015 tarihinde kaza nedeniyle meydana gelen hasarının 4.181,48 TL (KDV hariç) olduğu,

... plakalı otomobilde oluşan hasar miktarı yönünden piyasa araştırmasına göre malzeme ve işçilik değerlerin kadri marufunda olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizin 15.05.2018 tarihli celsesinde, davacı tarafa dava dilekçelerindeki taleplerin ne miktarının değer azlığına, ne miktarının hasar bedeline ilişkin olduğu hususunda açıklama yapmak üzere süre verilmiştir. Davacı tarafın kendisine verilen süre içerisinde taleplerini somut olarak açıklama yapmadığı görülmüştür.

Davacıya mahkememizce verilen süre içerinde taleplerini ayrı ayrı açıklamadığı gibi dava dilekçesinde 1000 TL üzerinden açtığı davayı 28.03.2018 tarihinde 3181 TL ıslah ederek 4181 TL ye çıkardığı daha sonra 28.05.2018 tarihinde davasını 3000 TL daha ıslah ettiği görülmüştür.

Davacının açıklama yapmamakla birlikte 28.03.2018 tarihli ıslah dilekçesindeki meblağın araç hasar bedeline denk geldiği görülerek dava dilekçesindeki 1000 TL'lik meblağın en az 1 TL sinin değer kaybına geri kalan 999 TL'nin hasara ilişkin olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Oluşa uygun ve denetime elverişli mahkememizce de benimsenen 23/03/2017 ve 25/12/2017 tarihli kusur ve hasara ilişkin bilirkişi raporları davacının taleplerini ayrı ayrı somut olarak açıklamaması poliçe teminat limitleri göz önünde bulundurmak suretiyle davacının hasara yönelik davasının kısmen kabulü ile 4.181,48 TL nin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, davalı ... yönüden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birilkte müteselsilen ve müştereken alınarak davacı tarafa verilmesine,

davacının değer kaybına yönelik davasının kısmen kabulü ile 1,00 TL nin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, davalı ...yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen ve müştereken alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

Davacı davasını 28.05.2018 tarihinde ikinci kez olarak 3000 TL daha ıslah ettiğinden bu talebin reddine karar vermek gerekmiştir.