Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/326 K.2019/270

2-... 3-.... - 4- ... -

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/04/2017

KARAR TARİHİ : 19/03/2019

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/04/2019

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İSTEM

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle ; müvekkili kurumun özel güvenlik hizmeti satın almak suretiyle güvenlik görevlileri çalıştırdığını bu kapsamda davalı şirket ile özel güvenlik hizmet alımı sözleşme ve şartnamesi imzalandığını, sözleşme gereğince hizmeti yürütecek elemanların işe alma ve işten çıkarma yetkilerinin ve bundan doğacak sorumlulukların ilgili firmaya ait olduğunu,

davalı firmanın bu şekilde istihdam ettiği ... adlı güvenlik görevlisinin 2007 yılının başlarında işe girdiğini ve 30/04/2011 tarihinde davalı şirketlerden ... tarafından işten çıkarıldığını ve bu şahıs tarafından müvekkili kurum aleyhine Bafra 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/240 esas sayılı dosyasında işçilik alacakları nedeniyle dava açıldığını ve Mahkemece 01/09/2016 tarihli 2015/240 esas 2016/69 karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verildiğini ve kararın Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2016/106 esas 2016/131 karar sayılı kararı ile onandığını,

iş bu kararın daha sonra alacaklı tarafından Bafra İcra Müdürlüğü'nün 2016/4831 esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, bunun üzerine müvekkili tarafından icra dosyasına 13/01/2017 tarihinde 11,353,36 TL ödendiğini ancak davalılar ile aralarındaki hizmet alım sözleşmesine göre iş bu bedelin ödenmesinden bizzat davalıların sorumlu olduğunu belirterek, 13.353,36 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek sözleşme faizi ile birlikte davalılardan sorumlu olduğu dönemler oranında tahsiline karar verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılara usulüne uygun tebligata rağmen cevabi beyanda bulunmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLER

1-Bafra 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/240 esas 2016/690 karar sayılı dava dosyası incelendiğinde; davacısının ... olduğu, davalının ... olduğu, davalı hakkında işçi ile işveren arasındaki ilişkiden kaynaklanan alacak nedeniyle dava açıldığı, mahkememiz dosyasının davalılarının iş bu dosyada ihbar olunan sıfatında bulunduğu, mahkemece yapılan yargılama neticesinde, 2.942,24 TL net kıdem tazminatı ile 1.221,07 TL net ihbar tazminatının davalıdan tahsiline karar verildiği görülmüştür.

2-Bafra İcra Müdürlüğünün 2016/4891 esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; Alacaklı ... vekili tarafından iş bu dosyanın davacısı ... aleyhine Bafra 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/240 esas 2016/690 sayılı ilamına istinaden toplam 9.126,50 TL üzerinden 20/09/2016 tarihinde takibe başlandığı, ve buna istinaden takip alacaklısına ... tarafından 13/01/2017 tarihinde 11.353,36 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

3-Hesap bilirkişisi tarafından hazırlanan 08/02/2019 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin ilgili maddelerinin incelenmesine göre , dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ödenmesi konusunda özel bir hüküm bulunmadığından,

dava dışı işçiye kıdem tazminatından davacı kurumca ödenmesi gereken kıdem tazminatının, ihbar tazminatı ve faiz/icra /dava masraflarının /2 sinden kendi hizmet süreleri ile sınırlı olarak sorumlu bulunduğunu, söz konusu davalılardan rücuen sorumlu bulundukları borç miktarlarının bu tespit ve beyanlara göre hesaplamasının yapılması gerektiğini, yapılan hesaplama neticesinde ...

1.642,43 TL kıdem tazminatı, 689,33 TL ihbar tazminatı, 3.582,92 TL faiz, vekalet ve icra masrafları olmak üzere toplam 6.184,67 TL üzerinden sorumlu olduğunu, ...' nin 153,79 TL kıdem tazminatı, 63,83 TL ihbar tazminatı ve 402,79 TL icra, faiz ve vekalet masrafları olmak üzere toplam 620,41 TL den sorumlu olduğunu, ... ' nin 381,83 TL kıdem tazminatı, 158,47 TL ihbar tazminatı, 1.000,04 TL icra, faiz ve vekalet ücreti olmak üzere toplam 1.540,34 TL üzerinden sorumlu olduğunu, ... ' nin 631,09 TL kıdem tazminatı, 261,91 TL ihbar tazminatı ve 1.652,84 TL icra, faiz ve vekalet ücreti olmak üzere toplam 2.545,84 TL üzerinden sorumlu olduğu,

...... Ltd Şti ' nin 114,55 TL kıdem tazminatı, 47,54 TL ihbar tazminatı, 300,01 TL icra, faiz ve vekalet ücreti olmak üzere toplam 462,10 TL üzerinden sorumlu olduğunun belirtildiği görülmüştür.

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKÇE

Dava konusu olayda taraflar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olup, asıl işveren davacının, davalı şirketler tarafından çalıştırılan dava dışı işçinin açmış olduğu dava sonrasında ödemek zorunda kaldığı miktarın rücuen tahsili amacıyla işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.

Gerek davacı, gerekse davalılar tacir olup, taraflar arasındaki uyuşmazlıkta tarafların ticari işletmesiyle ilgili olduğundan TTK 4. maddesi gereği mahkememiz iş bu davada görevlidir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava dışı işçiye ödenen kıdem ve ihbar tazminatından hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğuna ilişkindir. Taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığından davanın TBK hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir.

Bilindiği üzere, Birden çok borçludan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse, müteselsil borçluluk doğar.

Böyle bir bildirim yoksa, müteselsil borçluluk ancak kanunda öngörülen hâllerde doğar. (TBK 162)

Somut olayda taraflar arasında İş Kanunu uyarınca müteselsil sorumluluk doğduğu davacının mahkeme ilamı uyarınca hükmedilen tazminatı ferileri ile birlikte ödediği sabittir.

Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.

Borçlulardan birinden alınamayan miktarı, diğer borçlular eşit olarak üstlenmekle yükümlüdürler. (TBK 167)

Davacı Kurumdan dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı 07.08.2007 tarihinden 31.12.2007 tarihine kadar geçen süre içerisindeki sözleşmeler, İdari Şartnameler, Teknik Şartnameler celp edilmiş, davacı tarafından dava dışı işçiye13.01.2017 tarihinde 11.353,36 TL'nin ödendiği anlaşılmış, tüm kayıt ve belgeler toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

08.02.2019 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin ilgili maddelerinin incelenmesine göre , dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ödenmesi konusunda özel bir hüküm bulunmadığından,

dava dışı işçiye kıdem tazminatından davacı kurumca ödenmesi gereken kıdem tazminatının, ihbar tazminatı ve faiz/icra /dava masraflarının /2 sinden kendi hizmet süreleri ile sınırlı olarak sorumlu bulunduğunu, söz konusu davalılardan rücuen sorumlu bulundukları borç miktarlarının bu tespit ve beyanlara göre hesaplamasının yapılması gerektiğini, yapılan hesaplama neticesinde ...

1.642,43 TL kıdem tazminatı, 689,33 TL ihbar tazminatı, 3.582,92 TL faiz, vekalet ve icra masrafları olmak üzere toplam 6.184,67 TL üzerinden sorumlu olduğunu, ...' nin 153,79 TL kıdem tazminatı, 63,83 TL ihbar tazminatı ve 402,79 TL icra, faiz ve vekalet masrafları olmak üzere toplam 620,41 TL den sorumlu olduğunu, ... ' nin 381,83 TL kıdem tazminatı, 158,47 TL ihbar tazminatı, 1.000,04 TL icra, faiz ve vekalet ücreti olmak üzere toplam 1.540,34 TL üzerinden sorumlu olduğunu, ... ' nin 631,09 TL kıdem tazminatı, 261,91 TL ihbar tazminatı ve 1.652,84 TL icra, faiz ve vekalet ücreti olmak üzere toplam 2.545,84 TL üzerinden sorumlu olduğu,

...... Ltd Şti ' nin 114,55 TL kıdem tazminatı, 47,54 TL ihbar tazminatı, 300,01 TL icra, faiz ve vekalet ücreti olmak üzere toplam 462,10 TL üzerinden sorumlu olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Bilindiği üzere uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.

Davacının kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağına konu ödediği işçilik haklarından doğan bedelden, davalı şirketin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olacağı, bu nedenle dava dışı işçinin davalı yüklenici işçisi olarak çalıştığı süre bir yıldan az olsa bile işçiyi çalıştırdığı süre ile orantılı olarak kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağının bu alt işverenden tahsiline karar verilmesi gerektiği gözetilerek ve işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri,

faiz ve vekalet ücreti açısından da davacının davalıya rücu edebileceği işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davalının bu ilkeler çerçevesinde sorumluluğunun belirlenmesi gerekir. (Yargıtay 13 H.D 2015/36513 Esas 2017/5689 Karar)

Bilirkişi raporu beliritlen ilkelere uygun bulunmakla hükme esas alınmasın karar verilmiştir.

Mahkememizce benimsenen dosya kapsamına uygun bilirkişi raporu, Bafra İcra Müdürlüğünün 2016/4891 esas sayılı takip dosyası,Bafra 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/240 esas 2016/690 karar sayılı dava dosyası, dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı süreler ve tüm kapsamında yer alan diğer deliler birlikte değerlendirildiğinde davacının Bafra İcra Müdürlüğü dosyasına ödemiş olduğu 11.353,36 TL den davalı şirketlerin sorumlu oldukları döneme ilişkin olarak hesaplanan 620,41 TL nin davalı ...' den, 1.540,34 TL nin davalı ...' den, 2.545,84 TL nin davalı ...' den, 462,10 TL nin davalı ..... Ltd Şti' den ödeme tarihi olan 13/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsil edilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Taraflar arasındaki ihtilafın sözleşme ilişkisinden kaynaklanması sebebiyle temerrüt tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğinden ödeme tarihi olan 13.01.2017 tarihinden itibaren tarafların tacir olmasına göre avans faize hükmedilmiştir.