Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/411 K.2021/636

Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Asliye Hukuk Mahkemesine sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle: davacının davalıdan trafik kaydı ... adına olan ama fiilen davalı yedinde bulunan ... plakalı Peugot marka aracı satın aldığını, aracın satış bedelinin 30.000 TL olduğunu, aracın davalı beyanına göre bakım için tamire bırakıldığını ve bir hafta sonra davacıya teslim edeceği kararlaştırıldığını ve dava konusu senedin düzenlendiğini ancak davalının aracın satışından vazgeçtiğini, senedin ise kaybolduğunu bulamadığını beyan ettiğini ancak Samsun 9.İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyası ile haksız olarak icra takibi başlatıldığını, bunun üzerine Samsun 1.İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı itiraz dosyasının ve davalı aleyhine Samsun Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasının açıldığını, araç nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunmamış ve yargılamaya katılmamıştır. Cevap süresi içinde cevap dilekçesi vermeyen davalı davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

Samsun 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih ... Sayılı ilamıyla dosya görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilmiştir.

Dava; bonodan kaynaklı alacağın tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan icra takibi nedeniyle açılmış menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkememizce delil ve belgeler toplanmış; Samsun 9. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı ve Samsun Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası celp edilmiş, Samsun İl Emniyet Müdürlüğü'nün cevabı yazısı dosya arasına alınmış,

Samsun 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinden: alacaklısının ... ve borçlusunun ... ve ... olduğu, 22/12/2016 tanzim tarihli 21/02/2017 vade tarihli 30.000-TL bedelli senede istinaden takip başlatıldığı görülmüştür.

Samsun İl Emniyet Müdürlüğünün 16.10.2020 tarihli yazısı ile ... plakalı aracın 17/02/2017 tarihinde ... adına kayıtlı olduğu, 18/05/2017 tarihinde Sinop Noterliğince ... adına satış olan araç alıcısı adına ... plakaya nakil olduğu tespit edilmiştir.

Samsun Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde, müştekilerin ... ve ... olduğu, şüphelinin ... olduğu, 08.02.2021 tarihinde söz konusu senede dair borç ilişkisinin hukuki uyuşmazlık niteliğinde olduğundan kavuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı ... soruşturma kapsamında alınan ifadesinde; senedi araç satış ilişkisi kapsamında ...'dan aldığını, satışa konu aracın ... plaka sayılı ... adına kayıtlı araç olduğunu, ...'nın aracı vadeli ödemek kaydıyla satın aldığını ve teslim ettiğini, resmi olarak devir işleminin yapılmadığını, aracı aldıktan sonra davacının aracı İsmail'e sattığını belirtmiştir.

Kural olarak; bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrar ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin yapıldıkları zamanki miktar veya değeri kanunda öngörülen sınırı geçtiği takdirde senetle ispatlanması gerekir. (HMK m. 200/1)

Buna göre davacı, hukuki ilişkinin değeri itibarıyla iddiasını ancak yazılı delil ile ispat edebilir. Bu yazılı delil, tarafların getirecekleri ve onların imzalarını taşıyan bir belge olmalıdır. Yazılı delil veya yazılı delil başlangıcı yoksa iddianın ikrar, yemin gibi kesin delillerle de ispat edilmesi olanaklıdır.

HMK'nın 187. maddesinde; ispatın konusunun, tarafların üzerinde anlaşamadıkları ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek çekişmeli vakıalardan oluştuğu ve bu vakıaların ispatı için delil gösterilebileceği, herkesçe bilinen vakıalarla, ikrar edilmiş vakıaların çekişmeli sayılmadığı hükme bağlanmıştır.

Yargılama usulü bakımından ikrar, açıklayan tarafından hasmının karara bağlanmasını istediği hakkın veya hukuki durumun meydana gelmesine esas olan ve hasmınca ileri sürülen maddi olayların tümünün veya bir bölümünün doğru olduğunun bildirilmiş olması demektir (YHGK 09.11.1955 gün E:4-79 K:78; YHGK 25.06.1975 gün E:4/681 K:879).

İkrarın ispat kuvveti, yapıldığı yere göre belirlenir. Buna göre; ikrarın mahkeme içinde veya mahkeme dışında yapılmasına farklı hüküm ve sonuçlar bağlanmıştır.

Kural olarak mahkeme dışı ikrar, kesin bir delil olmayıp, takdiri delildir. Bununla ancak takdiri delillerle ispat edilebilen hususlar ispat edilebilir. Bu bakımdan kesin delille ispatı gereken bir hukuki işlemin varlığı mahkeme dışı ikrar ile ispat edilemez. Ne var ki mahkeme dışı ikrar bir belge ile ispat edilebilirse kesin delil hükmünde olur.

Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, savcılıkta, haciz sırasında ya da polis önünde yapılan ikrar, mahkeme dışı ikrar olup; bir belge ile ispat edilebilirse, kesin delil hükmünde olacağı ve ikrarda bulunanı bağlayacağı açıktır.

Bu açıklamalardan hareketle toplanan kanıtlara ve dosyadan oluşan kanaate göre; davacının araç satış sözleşmesi kapsamında davalıya teminat olarak verdiği iddiasına dayalı ... vade tarihli 30.000,00 TL bedelli bonodan kaynaklı borçlu olmadığının tespiti istemi ile iş bu davayı açtığı, bononun incelenmesinde senedin ... tarafından düzenlendiği, senet lehtarının ... olduğu ve senedin ...'a ciro edildiği, senette borç sebebinin belirtilmediği anlaşılmıştır.

Menfi tespit davalarında ispat yükünün kural olarak alacaklıda olduğu, kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğünün davacı borçluya ait olduğu, davacı/borçlunun senedin düzenlenmesini gerektiren bir sebep olduğunu ve fakat bu sebebin gerçekleşmediğini ya da ortadan kalktığını ispat etmesi gerektiği, davacı borçlunun davaya konu senedi davalı ile aralarındaki araç satış ilişkisi kapsamında araç bedelinin teminatı olarak verdiğini ancak aracın teslim edilmediğini beyan ettiği,

davalının Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı 28/02/2018 tarihli Cumhuriyet Savcısı huzurunda alınan ifadesinde dava konusu senedin araç satım sözleşmesi kapsamında araç bedelinin teminatı olarak davacıdan alındığını, davacı ile aralarında resmi araç satış sözleşmesi yapmadıklarını, aracın üçüncü kişiye davacının rızası ve bilgisi dahilinde devir edildiğini beyan etmesi karşısında davalının ispat yükünü kendi üzerine aldığı, davalının bu ifadesinin mahkeme dışı ikrar olarak değerlendirilmesi gerektiği, Samsun İl Emniyet Müdürlüğü'nden gelen yazı cevabında aracın senet tanzim tarihinde ... adına kayıtlı olduğu,

araç mülkiyetinin davacıya hiç geçmediği, üçüncü kişiye davacının rızası ve bilgisi dahilinde devir edildiğini ispat külfetinin davalı alacaklıda olduğu davalının bu hususu ispatlayamadığı, harici araç satış sözleşmesinin geçersiz olduğu, geçersiz sözleşmede herkes aldığını iade ile yükümlü olduğu, geçersiz bir satış sözleşmesinin teminatı olarak verilen senedin davacıya iadesinin gerektiği dikkate alınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza