Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/524 K.2021/1041

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesini özetle; Davacı ile davalı arasında satış sözleşmesi imzalandığını, davacının davalı ile akdedilmiş olan sözleşme gereği yapılacak soğuk hava deposunu satın aldığını ve davalıya ait işyerine sevk edildiğini ve iş yerine monte edildiğini, taraflar arasındaki ilişki gereği davalı yana ... düzenlene tarihli fatura kesildiğini ancak fatura bedelinin ödenmediğini ve faturanın iade edildiğini, borcun ödenmediğini, bunun üzerine Samsun İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu beyanla, icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve ayrıca %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının adresinin Kale/Denizli olması sebebiyle yetki itirazında bulunduklarını, davacının anlaşmanın gereğini yerine getirmediğini, 28 m2 panel getirildiğini ve bunun bedeli olan 6.500 TL'nin davacıya ödendiğini, işin uzun süre yapılmaması üzerine dava dışı ... şirketi ile anlaşıldığını ve işin bu şirket tarafından yerine getirildiğini, soğut hava deposunun davalıya teslim edilmediğini, işin yerine getirilmemesine rağmen faturanın davalıya gönderildiğini ve davalının faturaya Kale Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihbarnamesi ile itiraz ettiğini beyanla, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi ekinde, arabuluculuk son tutanağının, dava konusu satış sözleşmesinin ve fatura suretlerinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Samsun İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının ilgili evraklarının dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin ... tarihli cevap dilekçesini sunduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin ... tarihli cevaba cevap dilekçesini sunduğu anlaşılmıştır.

Samsun Vergi Dairesi Başkanlığına yazılan yazıya 23/01/2020 tarihinde cevap verildiği anlaşılmıştır.

Samsun Vergi Dairesi Başkanlığına yazılan yazıya 24/01/2020 tarihinde cevap verildiği ve ekinde, ...'ye ait sicil dökümünün gönderildiği anlaşılmıştır.

Kale Kaymakamlığına yazılan yazıya 21/01/2020 tarihinde cevap verildiği ve ekinde mahkememizce istenilen evrakların gönderildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından 01/02/2020 tarihli delil ve tanık listesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekili tarafından 04/02/2020 tarihli delil ve tanık listesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Kale Asliye Hukuk Mahkemesine bilirkişi incelemesi için talimat yazıldığı ve Mahkememiz dosyasının mali müşavir bilirkişi ...'e tevdi edildiği, bilirkişinin ... havale tarihli raporunu ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz ve beyanlarını havi 23/03/2020 tarihli dilekçesini mahkememiz dosyasına sunduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin bilirkişi raporuna beyanlarını havi 13/03/2020 tarihli dilekçesini mahkememiz dosyasına sunduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosyanın mali müşavir bilirkişi Berna Baykal'a tevdi edildiği, bilirkişinin ... tarihli dilekçesini ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin 08/06/2020 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını sunduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin 12/10/2020 tarihli dilekçesi ile dava konusu soğuk hava deposunun bulunduğu adres ve talimat mahkemesini bildirir beyan dilekçesi sunduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin 14/10/2020 tarihli dilekçesi ile dava konusu soğuk hava deposunun bulunduğu adresi bildirir beyan dilekçesi sunduğu anlaşılmıştır.

Samsun Vergi Dairesine yazılan yazıya 21/10/2020 tarihinde cevap verildiği anlaşılmıştır.

Kale Asliye Hukuk Mahkemesince mahkememiz dosyasının makine mühendisi ...'a tevdi edildiği, bilirkişinin ... tarihli raporunu ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin 21/01/2021 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını sunduğu anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, fatura alacağına dayalı icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Tüm dosya kapsamından; davacı ile davalı arasında ... tarihli satış sözleşmesi bulunduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden davacının davalı şirkete 58.325,04 TL bedelli fatura kestiği, fatura konusu malları teslim etmesine karşılık fatura bedelinin ödenmediği gerekçesi ile Samsun İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, gönderilen ödeme emrinin davalıya 18/01/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalının tebliğden bir gün önce 17/01/2019 havale tarihli dilekçe ile İcra Dairesinin yetkisine, borca ve ferilerine itiraz ettiği, takibin durdurulduğu, davacı tarafın da itirazın iptalini sağlamak için süresi içinde işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.

Davalı taraf takip talebine karşı borca itirazla birlikte icra dairesinin ve mahkemenin yetkisine itiraz etmiş olmakla, öncelikle iş bu itiraz üzerinde durulmalıdır. İİK 50. maddesi yetki hususunda HMK ya atıf yapmaktadır. HMK 6. maddeye göre yetkili icra dairesinin davalının yerleşim yeri icra dairesi olup, 10. Maddeye göre ise sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi de yetkilidir.

Yine 6098 sayılı TBK'nun "ifa yeri" başlıklı 89. maddesine göre, borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir ve aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Ancak, ifa yerinin TBK'nın 89. maddesine göre belirlenebilmesi için, taraflar arasında bir sözleşme ilişkisi bulunmalıdır.

Eldeki dosyada taraflar arasındaki satım ilişkisi hususunda yazılı sözleşme ibraz edilmiş ve TBK'nun 89. Maddesinin uygulanması mümkün olup, maddeye göre para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödenebilecektir. Buna göre iş bu davada davacının yerleşim yerine göre Samsun İcra Daireleri ve Mahkemeleri yetkili olup, yetki itirazının reddi gerekmiştir (Bkz.

Yargıtay 11. HD'nin 2020/2429 Esas, 2020/3854 Karar sayılı ilamı, Samsun BAM 3.HD'nin 2021/43 Esas, 2021/162 Karar sayılı ilamı, Samsun BAM 3.HD'nin 2020/1344 Esas, 2020/1632 Karar sayılı ilamı).

Eldeki dosyada faturadan kaynaklı alacak iddiasında bulunan davacının öncelikle faturaya dayalı mal veya hizmeti eksiksiz olarak davalıya sunduğunu veya teslim ettiğini yazılı belge ile ispat etmesi gerekmektedir. Nitekim davalı yanca Kale Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile kendisine gönderilen takibe konu ... tarihli ... nolu 58.325,04 TL'lik faturaya itiraz ederek davacıya iade ettiği görülmekle ispat yükünü üzerine almadığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafça malların eksiksiz teslimine ilişkin tanık dinletme talebi ileri sürülmüş ise de; HMK md. 200 gereği dava değerinin tanıkla ispat sınırının üstünde kalması ve ispat edilecek vakanın mahiyeti itibariyle tanıkla ispatının mümkün olmaması karşısında davacının tanık dinletme talebinin reddine karar verilmiştir (Yargıtay 11. HD'nin 07/06/2021 tarihli, 2021/20 Esas, 2021/4837 Karar sayılı ilamı).

Mahkememizce malların teslimi hususunda öncelikle taraf defterlerinin incelenmesi hususunda bilirkişi raporu aldırılmış, davalı yanın defter incelemesine yönelik alınan ... havale tarihli raporda özetle; taraflar arasında ... tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşme bedelinin 122.908,80 TL olduğu, teslim süresinin 30 gün olarak kararlaştırıldığı, davalının defterlerinin açılış kapanış tasdiklerinin süresinde olduğu, taraflar arasında bir ticari ilişki bulunduğunun defterlerden anlaşılamadığı, davacı yanın malları teslim ettiğine ilişkin yazılı belgenin dosyada mevcut olmadığı, takibe konu faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı,

davalının yaptığının iddia ettiği 6.500,00 TL'lik ödemenin kendi defterlerinde kayıtlı olmadığı, yine buna ilişkin bir yazılı delilin de dosyaya sunulmadığının tespit edildiği, taraflar arasındaki sözleşme ile düzenlenen takip konusu fatura arasında tarih ve bedel bakımından uyumsuzluklar bulunduğu, davacının sözleşmeye konu mallara ilişkin sunduğu ... tarihli ... nolu fatura ile ... Elektrik Elektronik Nakliyat Ve İnşaat Gıda Ltd Şti'den 39.633.15.-TL bedelli, ... tarihli ...

Nakliyat Ltd Şti'ye ait ... nolu 1.416.00.-TL bedelli, ... tarihli ...'e ait ... nolu 4.720.TL bedelli, ...'e ait ... nolu 4.543.00,-TL bedelli faturaların nakliye faturalarının tespit edildiği ancak bu faturalarda taşıma irsaliye numaralarının olmadığı, malların kime teslim edildiği hususunun anlaşılamadığı tespit edilmiştir.

Davacı yanın defter incelemesine yönelik alınan ... tarihli raporda özetle; davacı yanın defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, malların davalı yana teslim edildiğine ilişkin bir kaydın bulunmadığı, davalının ödediğini iddia ettiği 6.500,00 TL yönünden de kayıt tespit edilemediği, davacı yanın sunmuş olduğu ... tarihli ... nolu fatura ile ... Elektrik Elektronik Nakliyat Ve İnşaat Gıda Ltd Şti'den 39.633.15.-TL bedelli fatura ile ...'e ait faturaların defterde kayıtlı olduğu, bahsi geçen malların davacı yana teslim edildiği, ... tarihli ... Nakliyat Ltd Şti'ye ait ... nolu 1.416.00.-TL bedelli faturanın ise davacı yan defterlerinde bulunmadığı, takibe konu faturanın sözleşmede kararlaştırılan teslim süresinden sonra düzenlendiğinin anlaşıldığı kanaati bildirilmiştir.

Davalı yanın süresinde sunmuş olduğu cevap dilekçesinde malların 28 m2'lik kısmının teslim edildiği kabulü ve karşılığı 6.500,00 TL bedelin ödendiği iddiası karşısında mahkememizce keşif yapılmasına karar verilerek Kale Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış, alınan ... tarihli raporda özetle; keşif yapılan mahaldeki depoda 2 adet 90x190 cm ... marka soğuk depo kapısının bulunduğu, depoyu soğutan evaporatörün ... markasına ait 2017 üretim tarihli olduğu, evaporatöre bağlı dış ünitenin ... markasına ait 2016 üretim tarihli olduğu, depoda kullanılan panel yüzeylerinin 80 m2 olarak hesaplandığı, davacının sunduğu ... tarihli ... nolu ...

Endüstriyel Soğutma... Ltd. Şti'ye ait faturada evaporatörün bulunmadığı, faturadaki dış ünitenin de mahaldeki dış ünite ile uyuşmadığı, buna göre davacı tarafından teslim edildiği anlaşılan 80 m2 panel ile 2 adet kapının dava değerindeki bedelinin KDV dahil 8.913,61 TL olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce her ne kadar keşif mahallinde davalı yanın tanıklarının dinlenilmesine karar verilmiş ise de, yukarıda izah edilen sebepler ve davacı yanın HMK'nın 200/2. maddesi uyarınca açık muvafakati bulunmaması karşısında dinlenen davalı tanıklarının beyanları hükme esas alınmamıştır.

Keşif sonrası alınan ... tarihli rapor çerçevesinde mahalde bulunan malların yalnızca bir kısmının davacı yanın sunduğu faturalarda yer alan mallar olduğu anlaşılmış, malların eksiksiz teslimi hususunda davacı yana yemin deliline dayanıp dayanmayacağı konusunda beyanda bulunmak üzere süre verilmiş ise de davacı yan yemin teklifinde bulunmamış, dosya kapsamında malları eksiksiz teslim ettiği hususunu kesin delillerle ispat edememiştir (Yargıtay 11. HD'nin 10/06/2021 tarihli, 2020/3142 Esas, 2021/4987 Karar sayılı ilamı). Yine davalı tarafça teslim edilen mallara karşılık 6.500 TL ödendiği iddia edilmiş ise de, taraf defterlerinde ödemeye ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmamış, dosyaya yazılı bir delil sunulamamış olup davalı yanın ödeme itirazı da kabul edilmemiştir.

Taraflar arasında düzenlenen ... tarihli sözleşmede ödemeye ilişkin kesin vadenin kararlaştırılmadığı görülmüştür. TBK'nın 117.maddesi hükmüne göre, "Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.

Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; haksız fiilde fiilin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur.

Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır." Bu durumda, taraflarca vadenin kesin olarak belirlenmediği hallerde, borçlu ancak ihtarla temerrüde düşer.

Eldeki davada muacceliyet gerçekleşmiş ise de alacaklı tarafından borçluya usulünce çekilmiş, ödenmesi gereken borcun miktarını gösteren bir temerrüt ihtarı bulunmadığı ve ödemenin vadesi de kanıtlanmadığına göre temerrüt, takip tarihinde gerçekleşecek olup, işlemiş faiz yönünden talebin reddi gerekmiştir.

Takip faturaya dayalı olarak yapılmış ise de taraflar arasındaki sözleşmeye ve sözleşmedeki bedelin belirlenmesinin birim fiyatlı olarak kararlaştırılmış olmasına göre iş bedelinin tespiti bilirkişi incelemesini gerektirmektedir. Nitekim mahkememizce de bu hususta bilirkişi incelemeleri yaptırılmış ve davacının fiilen yaptığı iş bedeline ve birim fiyatına göre kabul kararı verilmiştir. Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere takip yalnızca faturaya dayalı olsa bile iş bedeli bilirkişi incelemesi ile tespit edilmiş olmakla, hesap edilebilir yani likit kabul edilmemiş, bu nedenle icra inkar tazminatı talebinin reddi gerekmiştir.

Davadan önceki zorunlu arabuluculuk sürecinde davalının arabuluculuk toplantılarına bir mazeret bildirmeksizin katılmadığı ve arabuluculuk faaliyetinin bu sebeple sona erdiği görülmüş, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücreti ile yargılama giderlerinin tamamı davalıya tahmil edilmiştir.