Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/636 K.2022/187

2- ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... 7- ... 8- ... VEKİLİ : ... DAVALI : ... VEKİLLERİ : ... ... DAVALI : ... VEKİLLERİ : ... DAVALI : ... VEKİLİ : ... DAVALI : ... VEKİLLERİ : ... ... DAVALI :...

BİRLEŞEN 2021/116 ESAS 2021/363 KARAR SAYILI DOSYA

DAVACILAR : 1-... 2-... 3- ... 4- ... 5-... 6-... 7- ... 8- ... DAVALI : ... Av....

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 03/10/2019

KARAR TARİHİ : 17/02/2022

KARARIN YAZ. TARİH : 11/03/2022

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacılar vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacıların miras bırakanı müteveffa ...'in içinde bulunduğu...plaka sayılı ve davalı ... yönetimindeki araca davalılardan ...' ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın çarpması neticesinde meydana gelen kaza nedeniyle vefat ettiğini, müteveffanın çiftçilik yaptığını, davacıların müteveffanın desteğinden mahrum kaldıklarını belirterek davacı ...için 1.000,00TL maddi, 100.000,00TL manevi, davacı ...için 50.000,00TL manevi, davacı ...için 50.000,00TL, davacı ... için 50.000,00TL, davacı ... için 50.000,00TL, davacı... için 50.000,00TL, davacı ... için 1.000,00TL maddi ve 100.000,00TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...vekilinin cevap dilekçesinde özetle; yargı yolu itirazında bulunduklarını, davaya konu olayın ticaret mahkemesinin görev alanına girmediğini, arabuluculuk dava şartının müvekkili yönünden yerine getirilmediğini, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, kazaya temel olan kaza tutanağının müvekkili idarenin yokluğunda tanzim edildiğini, müvekkili idareye atfedilecek hiçbir kusurun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davacının eşine 92.716,00TL tazminat ödemesi yapıldığını, müteveffanın gelirinin resmi belgeler ile kanıtlanması gerektiği, yapılacak tazminat hesaplamasının yeni poliçe genel şartlarına göre yapılması gerektiği, manevi tazminat talebinin teminat dışı olduğu, faizin yasal faiz olması gerektiği, kazada hatır taşımasının mevcut olduğunu, hesaplanacak tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın oluşumunda diğer araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, müvekkilinin ve ailesinin müteveffanın ailesi ile görüşmek istediğini, acılarını paylaştıklarını, yaşadıkları üzüntüyü anlatmak istediklerini, davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki yönünden itirazda bulunduklarını, yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğu, davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu,... plakalı aracı müvekkili şirket nezdinde trafik sigortası ile sigortalı olduğunu, kazanın sigorta şirketine ihbar edildiğini, ödeme yapıldığını, ödenen bedel için karşı taraftan ibraname alındığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi ekinde, ölüm belgesi, kaza tespit tutanağı, veraset ilamı örneği sunulmuştur.

Davacılar ile davalı gerçek kişiler hakkında GİB, SGK VE TAKBİS kayıtları uyap sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.

Davacı vekili tarafından 16/10/2019 tarihli dilekçe ile ekinde arabuluculuk son tutanak aslı sunulmuştur.

Davalı ... vekili tarafından 11/11/2019 tarihli dilekçe ile ekinde ibraname sureti ibraz edilmiştir.

Samsun Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/26927 soruşturma sayılı dosyası uyap sistemi üzerinden celb edilmiştir.

Gürsu İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan yazıya 23/10/2019 tarihli yazı ile cevap verildiği, ekinde davacılar hakkındaki ESD araştırma tutanaklarının gönderildiği görülmüştür.

Samsun Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne yazılan yazıya 05/11/2019 tarihli yazı ile cevap verildiği, ekinde ...'e ait yazışmaların sunulduğu görülmüştür.

Bafra İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan yazıya Kuşluğan Jandarma Karakol Komutanlığının 06/11/2019 tarihli yazı ile cevap verildiği, ekinde ... hakkındaki ESD araştırma tutanaklarının gönderildiği görülmüştür.

İlyasköy Polis Merkezi Amirliğine yazılan yazıya 07/01/2020 tarihli yazı ile cevap verildiği, ekinde davalı...hakkındaki ESD araştırma tutanağının gönderildiği görülmüştür.

Bafra İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan yazıya Kuşluğan Jandarma Karakol Komutanlığının 25/03/2020 tarihli yazı ile cevap verildiği, ekinde ... hakkındaki ESD araştırma tutanaklarının gönderildiği görülmüştür.

Davacılar vekili davalı ...'dan manevi tazminat taleplerinin bulunmadığını bildirir 16/03/2020 tarihli dilekçe sunmuştur.

Adli Trafik uzmanı bilirkişiden 27/03/2020 havale tarihli rapor aldırılmıştır.

...A.Ş ye yazılan yazıya 01/04/2020 tarihli yazı ile cevap verildiği görülmüştür.

Davacılar vekili bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir 08/05/2020 tarihli dilekçe sunmuştur.

Aktüerya uzmanı bilirkişiden 17/07/2020 havale tarihli rapor aldırılmıştır.

Davalı ...vekili bilirkişi raporuna karşı beyanlarını içerir 25/07/2020 tarihli dilekçe sunmuştur.

Davalı ... vekili bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir 25/08/2020 tarihli dilekçe sunmuştur.

Davacılar vekili bilirkişi raporuna karşı beyanlarını içerir 18/08/2020 tarihli dilekçe sunmuştur.

Ankara ATK'dan 10/03/2021 tarihli kusur raporu aldırılmıştır.

Davalı ...vekili bilirkişi raporuna karşı itirazlarını içerir 24/03/2021 tarihli dilekçe sunmuştur.

Davalı ... vekili bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir 29/03/2021 tarihli dilekçe sunmuştur.

Davalı ... vekili davanın ...'ye ihbarı talepli 04/08/2021 havale tarihli dilekçe sunmuştur.

Aktüerya uzmanı bilirkişiden 04/11/2021 havale tarihli rapor aldırılmıştır.

Davalı ... vekili bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir 22/11/2021 tarihli dilekçe sunmuştur.

Davalı ... vekili bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir 29/11/2021 tarihli dilekçe sunmuştur.

Mahkememizin 2021/116 Esas sayılı dosyasının eldeki dosya ile birleştirildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamından, 08/08/2018 tarihinde davalı ... idaresindeki ...plakalı araç ile davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu ölümlü, yaralamalı ve maddi zararlı trafik kazasının meydana geldiği, ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacılar murisi ...'in yaşamını yitirdiği, eşi ve çocukları olan davacılar tarafından zarar gören sıfatıyla iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı KGM vekili, yargı yolu bakımından dava şartı itirazında bulunmuş ise de; bu çerçevede verilen mahkememiz kararı, karayolunda meydana gelen trafik kazasında uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini istemiyle açılan davanın, 2918 sayılı KTK'nın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi kapsamında adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğine ilişkin olarak Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. HD'nin 2020/1479 Esas 2021/185 Karar sayılı ilamı ile kaldırılmış olup, davalı vekilinin bu yöne ilişkin itirazı kabul edilmemişir.

Davalı KGM vekili ile davalı ... vekilinin görev dava şartı itirazlarına gelince; dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın TTK'da düzenlenen hususlardan doğan uyuşmazlıklar ticari dava olarak görülür. TTK'nın 5/1.maddesi gereği, ticari davalara bakmakla görevli mahkeme de Asliye Ticaret mahkemeleridir.

TTK'nın yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3. maddesi gereği Asliye Hukuk mahkemeleri ile Asliye Ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Eldeki davada, davalı sigorta şirketlerinin kazaya karışana araçların zorunlu trafik sigortacısı olmaları sebebiyle husumet tevcih edilmiştir. Sigorta hukuku TTK'nun 6. kitabında 1401 vd. maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

Bu durumda, TTK'da düzenlenen hususlardan olması nedeniyle uyuşmazlık ticari dava olarak Asliye Ticaret Mahkemesi'nde çözümlenecektir ve davalılar vekilinin görev dava şartı itirazı yerinde değildir (Bkz: Yargıtay 17. HD.nin 14.10.2019 tarih ve 18839/9369 sayılı kararı).

Davalı ... vekili yetki itirazında bulunmuş olup, 6100 sayılı HMK'nin haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen 16. maddesine göre; "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." Bir dava için birden fazla (genel ve özel) yetkili mahkeme varsa, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Eldeki davada, hem davalılardan birinin yerleşim yeri hem de kazanın gerçekleştiği yer Samsun olduğuna göre davanın mahkememizde ikame edilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur; yetki itirazı yersizdir.

Davalı ... vekili müvekkili idare lehine arabuluculuğa başvurulmadığı gerekçesi ile dava şartı yokluğundan davanın reddini istemiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun, 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 20. maddesi ile değişik “Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesinin ilk fıkrasına göre.

TTK'nın 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Şu halde madde metni açıkça ticari davalar için zorunlu arabuluculuk şartını aramaktadır.

Eldeki davada ihtiyari dava arkadaşı konumundaki zorunlu sorumluluk sigortacılarının davalı olarak gösterilmesi sebebi ile dava özel mahkeme niteliğindeki Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olup, davalı idare olan ... yönünden eldeki dava ticari dava niteliğinde değildir. Şu halde davalı KGM bakımından davadan önce arabuluculuğa başvurulması özel dava şartı kapsamında sayılamayacağından davalı vekilinin itirazlarına itibar edilmemiştir.

Davalı ...vekilinin zamanaşımı def'ine gelince; 2918 s. KTK'nın 109. maddesinin ilk iki fıkrası; "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." şeklindedir. Somut olayda trafik kazasının 08/08/2018 tarihinde meydana geldiği, davanın 03/10/2019 tarihinde açıldığı anlaşılmakla zamanaşımı def'i kabul edilmemiştir.

Maddi tazminat talepleri yönünden yapılan değerlendirmede;

Taraflar arasında kusura ilişkin uyuşmazlık bulunması nedeni ile mahkememizce, Samsun Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/26927 Soruşturma sayılı dosyası ile sigorta şirketlerinin hasar dosyaları dosyamız arasında alınarak kusur tespiti için dosya bilirkişiye verilmiş, alınan 27/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda; davalı ...'nun %75, davalı ...'ın %25 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Davalı...'nin kusurunun tespit edilmemesi ve taraf itirazları dikkate alınarak kusur belirlenmesi için bu kez dosya Ankara Adli Tıp Kurumu'na gönderilmiş olup, düzenlenen 10/03/2021 tarihli raporda mahkememizce alınan 27/03/2020 tarihli bilirkişi raporu da incelenmek suretiyle değerlendirme yapılmış; ... kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı mütalaa edilerek, davalı ...'nun %85, davalı ...'ın %15 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Tüm dosya kapsamı, kazanın meydana geliş şekli ve rapordaki değerlendirmeler nazara alınarak ATK kusur raporunun hükme esas almaya elverişli olduğu değerlendirilmiş, tarar vekillerinin rapora karşı itirazlarının reddine karar verilerek dosya tazminat hesabı yapılmak üzere aktüer bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen 04/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda; müteveffanın tereddüte mahal bırakmayacak şekilde dosyaya yansıyan bir gelir durumunun bulunmadığı, davacı ...'in vefat tarihinde 24 yaşında bulunduğu, ödeme tarihleri dikkate alındığında davacı eş ...'in destek zararının karşılandığı, şu halde davacı ... yönünden maddi zararının tümüyle karşılandığı, davacı ...'in ise maddi tazminata hak kazandığı kabil edilir ise 57.096,57 TL zararının bulunduğu tespit edilmiştir.

Davacı ... yönünden sigorta şirketlerinin ödeme tarihleri dikkate alınarak ve yapılan ödemeler güncellenmek suretiyle davacının destek zararının karşılandığı anlaşılmakla davacı ... yönünden maddi tazminat davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

Yine destekten yoksun kalma tazminatı hesabı yapılırken hak sahibi kız çocuklarının evlenme yaşına kadar destek görecekleri kabul edilmekte olup yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında bu yaşın, kız çocukları kırsal kesimde yaşıyorsa 18, kentlerde yaşıyorsa 22 olduğu varsayılmaktadır.

Somut olayda, davacı ...'in murisin vefat tarihinde 24 yaşında olduğu, üniversite öğretimi gördüğüne ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı nazar alındığında destek koşullarını taşımadığı değerlendirilmiş, davacı Neslihan Demir yönünden de maddi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.

Manevi tazminat talepleri yönünden yapılan değerlendirmede;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 90'ıncı maddesinde Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanacağı düzenlenmiştir.(2918 s KTK 90)

Hakim, manevi tazminat miktarını özel durumları göz önünde tutarak adalete uygun olarak belirler. Nitekim TMK'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Manevi tazminat, zarara uğrayan da, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22/06/1966 tarih 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesi nazara alınarak dosyanın özelleştirilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan davalılar vekillerinin hatır taşıması ve müterafik kusur itirazlarına gelince; hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK m.51 uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. 6098 sayılı TBK'nın 52. maddesine göre ise, zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim, tazminat miktarını hafifletebilir. Somut olayda müteveffanın karşılıksız olarak taşındığı anlaşılmakta ise de müterafik kusuruna ilişkin dosyada herhangi bir ibareye rastlanılmamıştır.

Açıklanan tüm hususlara göre somut olayda müteveffa ...'in yolcu olarak bulunması sebebi ile meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı dikkate alınmış, hatır taşımasının varlığı, tarafların ekonomik sosyal durumları, müteveffanın yaşı, davacıların çokluğu nazara alınmış, manevi tazminatın zenginleşmeye yol açacak nitelikte olmaması değerlendirilerek talep miktarının fazla olduğu anlaşılmıştır.

Ancak meydana gelen zarar sebebiyle duyulan acı, elem, kederin bir nebze de olsa giderilmesine yönelik olarak tarafların ekonomik sosyal durumlarıyla, kaza tarihindeki paranın alım gücüyle, ülkenin ekonomik gerçekleriyle manevi tazminatın niteliğiyle ve kusur durumuyla uyumlu olacak şekilde manevi tazminata hükmetmek gerektiğinden ve davacıların kaybettikleri aile bireyi nedeni ile manevi tazminat talep edebileceği kanaatine varılarak talebin kısmen kabulü ile davacı ... için 25.000,00 TL, müteveffa babası ile aynı evde yaşadığı anlaşılan ...için 10.000,00 TL, ... için 6.000 TL, ... için 6.000 TL, ... için 6.000 TL,

... için 6.000 TL,... için 6.000 TL, ... için 6.000 TL manevi tazminatın davalı ...'dan 08/08/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

Davacı vekilince manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edildiği anlaşılmış, davalılar ... ve ....'nin Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacıları oldukları, manevi tazminatın sigorta kapsamında bulunmadığı anlaşılmış olmakla, davalı sigorta şirketleri yönünden manevi tazminat taleplerinin reddi gerekmiştir.

Davalı ... vekilince taraflar arasındaki dava arkadaşlığı nedeni ile davalılardan birisi lehine yapılan feragatin tüm davalılar lehine sonuç doğuracağı ileri sürülmüş ise de; dava dilekçesinin incelenmesinde, dilekçe içeriğinde açıkça davalı ... aleyhine manevi tazminat talebinde bulunulmadığının bildirildiği görülmüş, dilekçenin sonuç kısmında yer alan açıklamaların aydınlatılması hususunda davacı vekilince sunulan 16/03/2020 tarihli beyan dilekçesinde davalı ...ndan manevi tazminat taleplerinin bulunmadığı belirtilmiş, şu halde ihtiyarı dava arkadaşlığı bulunan eldeki davada davalı ... aleyhine manevi tazminat davası açılmadığı kabul edilmiş olup, yargılama sırasında yapılan bir feragatin olmadığı değerlendirilmiştir.

Davalı... yönünden yapılan değerlendirmede; alınan 10/03/2021 tarihli kusur raporunda davalı ...'ne kusur izafe edilmemiş olması ve davacı vekilinin işbu rapora karşı itiraz dilekçesi sunmadığı anlaşılmakla usuli kazanılmış hak oluştuğu kabulü ile davalı ...'nün yönünden de açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Manevi tazminat talepleri davalı ... hariç tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edildiğinden ret sebebi ortak olmakla Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3/2 ve 10/2 maddeleri gereği davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Davadan önceki zorunlu arabuluculuk sürecinde davalı ...'nin arabuluculuk toplantılarına bir mazeret bildirmeksizin katılmadığı ve arabuluculuk faaliyetinin bu sebeple sona erdiği görülmüş, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücreti ile yargılama giderlerinin tamamı davalı ...'ne tahmil edilmiştir.