Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/44 K.2022/128

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesini özetle; davalı şirkete sigortalısı olan dava dışı ...'a ait ... plakalı aracın 03/10/2019 tarihinde olay sırasında kırmızı ışıkta duran davacıya ait ... plakalı araca arkadan çarparak kazaya ve davacının maddi zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, dava dışı ...'ın tam kusurlu olduğunu, davacıya ait ... plakalı aracın kazadan sonra ...

Servis isimli işletmede bakım ve onarımının yapıldığını, zararın davacının kaskosu ...A.Ş. tarafından karşılandığını, kaza sonra değer kaybı alacağı için davalı sigorta şirkete başvuru yapıldığını ve 9.165,00 TL ödeme yapıldığını, ödemenin eksik olduğunu ve zararı karşılamadığını beyanla, alacağın tam ve belirlenebilir olmasından sonra artırılmak üzere şimdilik 100,00 TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 03/10/2019 tarihli trafik kazasına karışan ... plakalı aracın 07/09/2019 başlangıç-07/09/2020 bitim tarihli ve 4101900914067 numaralı ZMMS poliçesi ile kaza tarihi itibarıyla 39.000,00 TL'sine kadar davalı şirkete sigorta ettirildiğini, davacı vekiline 11/11/2019 tarihinde 9.165,00 TL ödeme yapıldığını, daha sonra kaza sebebiyle ayrıca ...'ya 25/12/2019 tarihinde 21.918,00 TL hasar ödemesi yapıldığını, davalının davacıya karşı herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını beyanla, davanın reddine, avans faizi talebinin reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi ekinde, kaza tespit tutanağının, alkol raporunun, ...kasko poliçesinin, ... şirketine başvuru evrakının, arabuluculuk son tutanak aslının ve vekaletnamenin ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin 21/02/2020 havale tarihli cevap dilekçesini ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin 21/02/2020 havale tarihli cevaba cevap dilekçesini ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkereye 27/02/2020 tarihinde cevap verildiği anlaşılmıştır.

...şirketine yazılan müzekkereye 11/11/2020 havale tarihli dilekçe ile cevap verildiği anlaşılmıştır.

... Sanayi Ticaret A.Ş.'ye yazılan müzekkereye 09/11/2020 havale tarihli dilekçe ile cevap verildiği ve dava konusu ... plakalı araca ait tüm servis kayıtlarının gönderildiği anlaşılmıştır.

Davalı ... şirketine yazılan müzekkereye 06/11/2020 havale tarihli dilekçe ile cevap verildiği anlaşılmıştır.

Davalı ... şirketine yazılan müzekkereye 09/11/2020 havale tarihli dilekçe ile yeniden cevap verildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin 16/10/2020 tarihli delil dilekçesi ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyasının bilirkişi Ercüment Kadıoğlu'na tevdi edildiği ve bilirkişinin 22/12/2020 havale tarihli bilirkişi raporunu ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin 04/01/2021 tarihinde 22/12/2020 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan/itiraz dilekçesi ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin 04/06/2021 tarihli ıslah dilekçesini ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyasının bilirkişi Ercüment Kadıoğlu'na ek rapor için tevdi edildiği ve bilirkişinin 01/12/2021 tarihli ek raporunu ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin 21/12/2021 tarihli 2. ıslah dilekçesini ibraz ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası sebebiyle oluşan değer kaybı zararının tazmini istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamından; 03/10/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıya ait ... plakalı aracın hasara uğrayarak değer kaybına uğradığı, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin eksik olması nedeni ile bakiye değer kaybı talebi ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

2918 s. KTK'nun "Maddi ve Manevi Tazminat" başlıklı 90. maddesi, "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 6098 sayılı TBK'nun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." şeklinde olup, maddede italik olarak yazılı kısımların, Anayasa Mahkemesi'nin 09.10.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2019/40 Esas ve 2020/40 sayılı kararı ile Anayasaya aykırı olduklarına karar verilmiştir.

Trafik kazalarından kaynaklı değer kayıplarına ilişkin tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur. Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmış ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir.

01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ve yürürlük tarihinden sonra akdedilen sözleşmelere uygulanacağı öngörülen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "kapsama giren teminat türleri" başlıklı A.5 maddesinde "değer kaybı", maddi zararlar teminatı içerisinde düzenlenmiş, sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybının, ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edileceğine ve değer kaybının tespitinin bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılacağına işaret edilmiş, değer kaybının ne şekilde hesaplanacağı Genel Şartlar Ek-1'de ifade edilmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda işaret edilen iptal kararına kadar gerek ilk derece ve gerekse istinaf mahkemeleri, değer kaybının ne şekilde hesaplanacağının poliçe tarihine göre belirlenmesi ve zararın 01.06.2015 tarihinden önce düzenlenen poliçeler için "objektif değer kaybı" esasına, sonrasında düzenlenen poliçeler için ise Genel Şartlar'a göre tayin edilmesi gerektiği yönünde kararlar vermiş ve bu kararlarda görülmüştür ki Genel Şartlar ekindeki esaslara göre belirlenen tazminat tutarı zarara uğrayanın gerçek zararının çok altında tespit edilmekte, zarara uğrayanın gerçek zararı karşılanamamaktadır.

Buna göre, Genel Şartlar ekindeki esaslara göre hesaplanan tazminat tutarı, genel hükümlere göre tayin edilecek objektif değer kaybı esasına göre belirlenen tutarın çok altında kalmaktadır ve Genel Şartlar'daki bu yöne ilişkin düzenlemelerin tam tazmin ilkesi ile örtüşmeyip genel hükümlere aykırı olduğundan uygulanması uygun bulunmamıştır.

Eldeki davada her ne kadar genel şartalar göre hazırlanan rapora istinaden davacıya bedel artırım dilekçesi sunmak üzere süre verilmiş ise de, yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı ve emsal nitelikteki yüksek mahkeme kararları birlikte değerlendirilerek, tazminat sorumluluğu ve kapsamının belirlenmesine ilişkin 6098 sayılı TBK'daki genel esaslara aykırı olan Genel Şartlar'ın ilgili hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır (Bkz; Samsun BAM 3. HD'nin 12/07/2021 tarih, 2021/860 Esas, 2021/979 Karar sayılı ilamı).

Hal böyle olunca davacıya ait aracın "objektif değer kaybı esasına" göre belirlenmesi amacıyla ek rapor alınmış, 01/12/2021 tarihli raporda özetle; davacıya ait araç kaza tarihindeki rayiç değerinin 171.365,00 TL olduğu, kaza sonrası oluşan hasar sebebi ile rayiç değeri düşüldüğünde davacının değer kaybına ilişkin gerçek zararının 18.700,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Davadan önce davalıya değer kaybı olarak ödenen 9.165-TL mahsup edilmiş ve davacının bakiye zararının (18.700-TL - 9.165-TL) 9.535-TL olduğu kabulü ile bu tutar üzerinden hüküm kurulmuştur.

Kural olarak HMK'nun 107. maddesinin gerekçesine göre, alacak belirli hale geldiğinde artırım, sadece bir kez yapılabilir. İkinci kez artırım yapılmak istenirse, iddianın genişletilmesi yasağı ile karşı karşıya kalınır. Şu halde davacının talebini ancak HKM'nun 176.maddesi çerçevesinde ıslah yolu ile artırabileceği kabul edilmelidir. Mahkememizce davacı vekilinin ek rapordan sonra sunmuş olduğu 21/12/2021 tarihli dilekçesi ıslah olarak kabul edilmiş ise de, HMK'nun 107.maddesi çerçevesindeki belirsiz alacak davalarında ikinci kez bedel artırım dilekçesi verilebileceği görüşü de bulunmakta olup, davalı yanca herhangi bir itiraz ileri sürülmeyen talep bakımından davanın kabulüne karar verilmiştir. (İstanbul BAM 29. HD'nin 21/01/2021 tarih, 2018/1011 Esas, 2021/47 Karar sayılı ilamı).

Bu sebeplerle davalıya 04.11.2019 tarihinde müracaat edildiği ve davalının bu tarihten 8 iş günü sonrasına tekabül eden 15.11.2019 tarihinde temerrüte düştüğü kabul edilmiş, sigortalı aracın kamyonet olduğu nazara alınarak bu tarihten itibaren avans faizine hükmedilmiştir.

Davadan önceki zorunlu arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücreti ile yargılama giderlerinin tamamı davalıya tahmil edilmiştir.