Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/11 K.2022/20

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacı vekili Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu 08/10/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı hakkında Samsun İcra Dairesinin 2020/37369 E. sayılı dosyası kapsamında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, takibe konu senedin sıhhatli bir senet olmadığını, davacının yaşlı olduğunu ve okuma yazma bilmediğini, takipten önceki tarihte düzenlenmiş vekaletnamede parmak izi kullanılmadığını, okuma-yazma bilmeyen birinin bono düzenleyemeyeceğini, takibin iptali ile davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini, %20 haksız icra tazminatı, masraf ve vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunduğu 02/02/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süreler geçtikten sonra açıldığını, öncelikle zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, davalı şirketin davacı ile herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, ticari ilişkinin dava dışı ... olduğunu, davacı tarafın dava konusu senedi düzenleyip verdiği dava dışı ...

İle arasında bulunan hukuki ilişkiyi bilecek durumda olmadığını, iyi niyetli üçüncü kişi olan davacıya karşı bu defiyi ileri süremeyeceğini, davacı tarafça dava konusu bonodaki imzanın bir suretle inkar edilmediğini, yalnızca okuma yazma bilmeme olgusuna dayanıldığını, imzaya ilişkin herhangi bir itiraz bulunmadığından ve imzanın bononun zorunlu unsurlarından olduğu ve Yargıtay'ın müstekar kararları göz önüne alınarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili dosyamıza sunmuş olduğu 06.12.2021 tarihli dilekçesi ile Çarşamba 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/566 E. Sayılı dosyada dava konusu bonolar bakımından davacının davalıya karşı borçlu olmadığına karar verildiğini, bonoların geçersiz olması sebebiyle davanın konusunun kalmadığını, davanın esası incelenmeden davanın konusuz kalması sebebiyle nihai karar verilmesini, yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Çarşamba 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/566 E. Sayılı dosyasının incelenmesinde, davacısının ..., davalının ... olduğu, dava konusunun davacı ile davalı arasında düzenlenen sözleşmenin feshi, davacının ödediği 7000 TL'nin faiziyle davalıdan alınmasının, davacının davalıya verdiği 6500 TL bedelli sıralı senetlerin iptaline, 5000 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesi talep edildiğinin, mahkemenin 28.10.2021 tarihli kararıyla davacı ile davalı arasında şifahi olarak akdedilen sözleşmenin feshine, davacının ödemiş olduğu 7.000 TL nin yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının davalıya vermiş olduğu toplam 6.500 TL'lik senetler bakımından davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Dava, icra takibine konu senetteki imzanın davacının okuma yazma bilmediğinden bahisle davacıya ait olmadığı iddiasına dayalı kambiyo senedine dayalı icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamından; davalı tarafından davacı aleyhine Samsun İcra Dairesinin 2020/37369 esas sayılı dosyası ile 31/01/2020 tanzim 30/03/2020 vade tarihli 1.500,00-TL bedelli senede dayalı olarak toplam 1.780,35 TL alacak hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, davacının ise işbu dava ile borçlu olmadığının tespitini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Samsun İcra Dairesi'nin 2020/37369 esas sayılı takibe konu senedin incelenmesinde keşidecinin ... lehdarın ... hamilin iş bu davanın davalısı ... olduğu anlaşılmıştır.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğu iddiasında bulunan davalıdadır. İmza inkarına dayalı menfi tespit davalarında da senetteki imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü senet alacaklısı davalıya aittir. Bununla birlikte, senetteki imzaya itiraz eden menfi tespit davacısının, isticvap için çağrıldığı duruşmaya icabet etmesi HMK'nın 211/1-a maddesi karşısında bir zorunluluktur; aksi halde, inkâr etmiş olduğu senetteki imzayı HMK'nın 171/2. maddesi ve 211/1-a son cümle hükmü uyarınca ikrar etmiş sayılır.

Somut olayda; davacı takibe dayanak senetteki imzayı okuma yazma bilmediğinden bahisle inkar etmiş olup, isticvap edilmeleri ve ardından isticvap tutanaklarının düzenlenmesi için davacıya, "Belirlenen gün ve saatte mahkememiz duruşma salonunda hazır bulunmamanız hâlinde inkar etmiş olduğunuz belgelerdeki imzaları ikrar etmiş sayılacağınız ihtar olunur." meşruhatını havi duruşma gün ve saatini bildirir tebligat çıkarılmış, ancak davacılar mazeret bildirmeksizin duruşmaya katılmamışlardır.

Davacıya isticvap için meşruhatlı davetiye çıkarılmış, ancak davacılar davete icabet etmemiş ve duruşmaya katılmamıştır. Bu hâlde, davacının takibe dayanak senetteki imzayı ikrar ettiği kabul edilmelidir (Bkz: Yargıtay 13. HD.nin 24.09.2019 tarih ve 26350/8761 sk.). Her ne kadar dava dilekçesi ile davacının okuma yazma bilmediği ve parmak bastığı belirtilmiş ise de okuma yazma bilmemek kişinin senet düzenlemesine ve o an için imza atmasına engel bir hal teşkil etmemektedir.

Davacı yargılamaya devam ederken Çarşamba 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/566 E. Sayılı dosyasında senetler sebebi ile borçlu olunmadığının tespitine karar verildiğini davanın konusuz kaldığını belirtmiş ise de iş bu dosyanın incelenmesinde gerek dava dilekçesinde gerekse kararda hangi senetler yönünden borçlu olunmadığının tespitine karar verildiği belli olmayıp davanın tarafları incelendiğinde takibe konu senet ile herhangi bir ilgisi tespit edilememiştir.

Bu dosyada dava dilekçesinde senetteki imzaya da itiraz edilmediği, senedin verilme sebebi olan eser sözleşmesinin gereği gibi yapılmamasına binaen borçlu olunmadığının talep edildiği görülmüştür. Kaldı ki davaya konu edilen senet incelenen dosya kapsamından anlaşılamamakta ise de bu dosyada senetteki imzaya inkar edilmemesi davacı açısından aleyhe değerlendirilebilecek b bir durumdur.

Açıklanan nedenlerle davacının takibe dayanak senetteki imzaları ikrar ettiği değerlendirilmiş, davanın reddine karar verilmiştir.

Cevap dilekçesi ile her ne kadar davalı yararına tazminat talep edilmiş ise de mahkememiz dosyası kapsamında verilen bir ihtiyati tedbir kararının bulunmadığı anlaşıldığından tazminata hükmedilmemiştir.

Eldeki dava açılmadan önce TTK'nın 5/A maddesi gereğince zorunlu arabuluculuğa başvurulduğu, anlaşamama son tutanağının dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulduğu, incelenmesinde davalının toplantıya katıldığı, anlaşma sağlanamadığından bahisle son tutanağın düzenlendiği görülmüştür. Belirtilen gerekçeyle arabuluculuk ücreti de dahil olmak üzere tüm yargılama giderleri davacıya yükletilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...