Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/1123 K.2023/458

Mahkememizde görülen İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Müvekkili davacının, davalı kooperatife 17.05.2017 tarihinde ortak olduğunu ve 14.04.2018 tarihine kadar 62.000-TL ödeme yaptığını, bir süre sonra husule gelen ekonomik sorunlar sebebiyle ortaklıktan ayrılmak istediğini ve bu durumu 15.05.2018 tarihinde yönetim kuruluna (YK) ilettiğini, ancak olağanüstü genel kurul (GK) toplantısı icra edilmeden ödeme yapılamayacağı cevabını aldığını, 13.03.2019 tarihinde kooperatife iadeli taahhütlü posta ile başvuruda bulunduğunu ve banka hesabına 14.04.2020 tarihinde 10.000-TL ödeme yapıldığını, oysa ödenmesi gerekli tutarın bu olmadığını,

bu kez 11.05.2020 tarihli noter ihtarı ile kooperatife başvurduğunu, fakat para alamadığını, hal böyle olunca bakiye 52.000-TL'nin faiziyle birlikte tahsili için davalı kooperatif aleyhine Samsun İcra Dairesi'nin 2021/35960 Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, ancak takibin de itiraz sebebiyle durduğunu, davadan önceki zorunlu arabuluculuk sürecinin olumsuz sonuçlandığını beyanla, itirazın iptali ile takibin devamını ve davalının icra-inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya, Tebligat Kanunu'nun 35/4. maddesine uygun şekilde tebligat yapılmış, ancak davalı davaya cevap vermemiştir.

Samsun İcra Dairesi'nin 2021/35960 Esas sayılı takip dosyası celp edilmiş olup, incelenmesinden: Alacaklı-davacı tarafından borçlu-davalı aleyhine 52.000-TL'si asıl alacak olmak üzere toplam 62.938,58-TL üzerinden ilamsız icra yolu ile takibine girişildiği, fakat borçlu-davalının süresi içinde ileri sürdüğü itirazları üzerine takibin durduğu ve işbu davanın süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı kooperatifin ana sözleşmesi ile GK toplantı tutanakları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İl Müd.nden celp edilmiş ve dosya arasına alınmıştır.

Davalı kooperatif tarafından davalıya gönderilen 05.06.2020 tarihli noter ihtarname örneği dosyaya kazandırılmıştır.

Mahkememizce kooperatifler konusunda uzman bilirkişiden alınan kök ve ek raporlarda özetle: Davacının, 20.05.2018 tarihli GK toplantı hazirun listesinde adının yazılı olduğu ve kooperatif defter kayıtlarına ulaşılamadığından kooperatfie hangi tarihte ortak olduğu kesin olarak belirlenememiş ise de en geç 18.04.2018 tarihinde ortak olduğunun kabul edilmesi gerektiği, ortaklıktan çıkma usulünün ana sözleşmenin 13. maddesinde, ortaklığı sona erenlerle hesaplaşma usulünün de 15. maddede belirtildiği,

kooperatifin 31.12.2020 tarihli bilançosu nazara alınarak yapılan hesaplamaya, ayrıca kooperatif toplam zararının davacının ortaklık payına tekabül eden kısmının (2.017-TL) tenziline göre, kooperatif tarafından ortağa 49.983-TL ödeme yapılması gerektiği, davacıya ödenecek tutarın 01.02.2021 tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faizinin 1.897,98-TL olduğu, asıl alacak ile faiz toplam tutarının 51.880,98-TL olduğu mütala edilmiştir.

Bilirkişi raporları taraflara usulünce tebliğ edilmiştir.

Dava, kooperatif ortaklığından istifa ile ayrılan ortak tarafından, ayrılma akçesinin tahsili amacıyla başlatılan takibe itirazın iptaline ilişkindir.

Davacının, davalı kooperatif ortağı olduğu ve kooperatife 14.04.2018 tarihine kadar 62.000-TL ödeme yaptığı, istifa iradesini ilk defa 13.03.2019 tarihli dilekçesi ile kooperatife bildirdiği, ancak kendisine cevap verilmeyip 14.04.2020 tarihinde banka hesabına 10.000-TL iade edildiği, davacının 11.05.2020 tarihli noter ihtarı ile önceki dilekçesine işaret edip çıkmadan kaynaklı haklarının ödenmesini kooperatiften talep ettiği, ancak kendisine başkaca ödeme yapılmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık; davacının, davalı kooperatiften hangi tarihte istifa ettiği ve kendisine çıkma payı olarak ne miktarda ödeme yapılması gerektiği, buradan varılacak sonuca göre kooperatif aleyhine başlatılan takibe itirazın yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.

Davalı Kooperatif ana sözleşmesinin ortaklıktan çıkma başlıklı 13. maddesinde, her ortağın hesap senesi sonundan en az 1 ay önce YK'ya yazı ile başvurmak suretiyle ortaklıktan çıkabileceği, YK'nın talebin kooperatif kayıtlarına girmesinden sonraki 1 ay içinde kabulden kaçınması durumunda ortağın çıkma talebini noter aracılığı ile YK'ya bildirmesi gerektiği, çıkmanın bildiri tarihinden itibaren gerçekleşeceği belirtilmiştir.

Somut olayda, istifa iradesinin YK'ya ilk defa 13.03.2019 tarihinde iletildiği, ancak YK'nın istifayı kabul ettiğini gösterir herhangi bir kaydın bulunmadığı, bu kez 11.05.2020 tarihinde noterden ihtar çekildiği ve ihtarnamenin kooperatife 21.05.2020 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. O halde, istifanın 21.05.2020 tarihinde gerçekleştiğinin kabulü gerekmektedir.

Fakat, davalı kooperatif, davacının banka hesabına 17.04.2020 tarihinde üyelik aidatı iadesi açıklaması düşerek 10.000-TL havale yapmış olup, istifanın, iadeye ilişkin havalenin yapıldığı 17.04.2020 tarihinde gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Bu sebeplerle, davacının, davalı kooperatif ortaklığından istifa ile 17.04.2020 tarihinde ayrıldığı kabul edilmiştir.

Davacıya, çıkma payı olarak ne miktarda ödeme yapılması gerektiği mevzusuna gelince; kooperatif ana sözleşmesinin ortaklığı sona erenlerle hesaplaşma başlıklı 15. maddesinde, devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermeye ve diğer alacaklarının o yılın bilançosuna göre hesaplanarak bilanço tarihinden itibaren 1 ay içinde geri verileceği, ayrılan ortağın kooperatif yedek akçeleri üzerinde bir hak iddia edemeyecekleri belirtilmiştir.

Somut olayda; davacının, kooperatif ortaklığından istifa ile 17.04.2020 tarihinde ayrıldığı kabul edildiğine göre, çıkma payının 2020 yılının bilançosuna göre hesaplanması ve bilanço tarihinden itibaren 1 ay içinde davacıya ödenmesi gerekli olup, mahkememizce alınan bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere 2021 yılı GK'da kabul edilen 31.12.2020 tarihli bilançoya, ayrıca kooperatif toplam zararının davacının ortaklık payına tekabül eden kısmının (2.017-TL) tenziline göre davacıya ödenmesi gerekli çıkma payı 49.983-TL'dir.

O halde, davacının 49.983-TL asıl alacak üzerinden kooperatif aleyhine takibe girişmesinde bir isabetsizlik yoktur ve borçlu-davalının bu yöne ilişkin itirazı yerinde değildir.

Davalı, çıkma payının iadesi konusunda ana sözleşmenin 15. maddesi uyarınca 01.02.2021 tarihinde temerrüte düşmüş olup, bu tarihten takip tarihine kadar işlemiş faizin de davacıya ödenmesi zorunludur. Buna göre, davalının, birikmiş faiz yönünden takibe itirazı da belirtilen tutarla sınırlı olacak şekilde reddedilmelidir. Bu sebeplerle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, alacağın likit olmadığı değerlendirilerek, davacının icra-inkar tazminatı talebi reddedilmiştir.