Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/985 K.2022/257

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talepte bulunan dilekçesinde özetle: müvekkili tarafından ... emri havalesine Halkbankası AŞ'nin Havza şubesi nezdindeki ... nolu hesabından ... seri numaralı, 30/07/2015 tarihli, 2.150,00 TL bedelli çekin keşide edildiğini, çekin daha sonra lehtar tarafından bankaya ibraz edildiğini karşılıksız işlemi gördüğünü, çek bedelinin harici olarak müvekkili tarafından lehtara ödendiğini ve çekin müvekkiline ciro edildiğini, çeki elindeyken kaybettiğini, söz konusu çekin iptalini sağlamak ve müvekkili zarara uğramasını engellemek amacıyla çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmiştir.

Talep, çekin zayi sebebiyle iptaline ilişkindir.

Kıymetli evrakın iptali müessesesi 6102 sayılı TTK'nın 651 vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, maddeye göre; "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."

TTK'nın 818/1-s maddesi delaletiyle yasanın 757 vd. maddelerinde ise çekin iptalini isteme hakkı sadece hamile tanınmış olup, keşidecinin bu yönde salahiyeti bulunmadığı Yargıtay müstakar uygulamaları ile yerleşik hale gelmiştir (Bkz: Yargıtay 11. HD.nin 27.09.2017 tarih ve 5835/4799 sk.).

Zayi durumunda; keşideci, muhatabı ödemeden men için ihtiyati tedbir kararı alabilir, istirdat davası açabilir veya elinden çıkan çek bedelinin istenilmesi halinde borçlu olmadığının tespitini talep edebilir. Keşidecinin bu yollarla haklarını koruması mümkün olduğundan çek iptali davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı kabul edilir.

Her ne kadar davacı çeki düzenlediğini, davaya konu çeki haricen ödediğini, çekin kendisine ciro yoluyla verildiğini belirtmiş ise de davacı çeki ciro yoluyla aldığını ispat edememiş olup kaldı ki çekin keşideci tarafından ciro edilmiş olsa dahi borcun sona erdiği kanaatine varılarak keşideci konumundaki davacının iptal talebinde bulunmasına olanak bulunmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Bkz: Yargıtay 11. HD.nin 05.06.2017 tarih ve 4688/3402 sk.; Ankara BAM 22. HD.nin 26.11.2020 tarih ve 917/1485 sk. ile 30.05.2018 tarih ve 4688/3402 sk.).

Katip · ¸ Hakim · ¸