Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1379 K.2023/5

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Çarşamba Asliye Hukuk mahkemesine davacı vekili tarafından sunulan 20.09.2019 tarihli DAVA dilekçesinde özetle; davalı tarafından davacı aleyhine Çarşamba İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlanıldığını, ancak müvekkilinin alacaklı görünen tarafa herhangi bir borcunun olmadığını, bu nedenle davalı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak iş bu icra takibini başlattığını, davacının, davalı taraf ile aralarında gerçekte mal ve hizmet alımına ilişkin herhangi bir ticari ilişki olmadığını, davacının maddi-manevi zarara uğradığını belirterek davalı tarafa, davacının herhangi bir borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından davaya cevap verilmediği anlaşılmıştır.

Çarşamba 1.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından 31.12.2019 tarihinde dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş verilen bu karar davacı tarafça istinaf edilmiştir.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3.HD'nin 2022/375-854 sayılı kararında özetle; ''mahkemece harç ve giderlerin yatırılmadığından bahisle davanın usulden reddine karar verilmiş ise de, harçlar kanunu 30.maddesi gereğince harcın eksik yatırıldığı veya yatırılmadığının anlaşılması halinde HMK 150. ve harçlar kanunu 30.maddesi gereğince dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılması ve 3 aylık süre sonunda davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken davanın usulden reddine karar verilmesi hatalı olduğundan,

mahkemece verilen kararın kaldırılarak davacının davası hakkında harçlar kanunu 30.maddesi gereğince işlem yapılarak harcın yatırılmaması halinde dosyanın işlemden kaldırılmasına ve gerektiğinde HMK 150.maddesi gereğince karar verilmesi'' hususlarına değinilerek mahkeme kararı kaldırılarak dosya geri gönderilmiştir.

İstinaf kaldırma ilamı sonrası Çarşamba 1.Asliye Hukuk mahkemesi tarafından yargılamaya ... esas üzerinden devam olunmuştur.

Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyada yargılama devam ediyor iken 04/10/2022 tarihli duruşmada, Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 K. sayılı kararına ve bu karar ile Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin Samsun ili mülki sınırları olarak değiştiğine işaret ederek, ayrıca Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ticari uyuşmazlıklarla ilgili derdest dosyalar dahil yargı yetkisinin sona erdiğini gerekçe göstererek, davanın görev dava şartı sebebiyle reddine karar vermiştir.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 K. sayılı kararı ile, Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yargı çevresi yeniden düzenlenmiş, Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi yönünden de yargı çevresi Samsun ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiştir. Kararın, 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanacağı açıkça belirtilmiştir.

Öncelikle ifade edilmelidir ki; uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olay, meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmelidir. Buna göre, yeni bir mahkeme kurulurken veya mahkemenin yargı çevresi yeniden belirlenirken, o mahkemenin kuruluş yasasında ya da yargı çevresini yeniden belirleyen idari kararda zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlık, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla, her dava açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır. Bu durum, yargılamaya hakim "tabi hakim" ilkesinin de bir gereğidir.

Dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun Geçici 1. maddesinde olduğu gibi bazen yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir.

Yukarıda işaret edildiği üzere, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 K. sayılı kararı ile, Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yargı çevreleri yeniden düzenlenmiş ve Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi yönünden yargı çevresi Samsun ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiştir. Ancak kararda, derdest davaların yeni yargı çevresinde yetkili hale gelen Asliye Ticaret Mahkemesine devredileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. O hâlde, mahkememiz yargı çevresini yeniden belirleyen kararın yürürlük tarihi olan 01/09/2021 tarihinden önce açılmış davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile mahkememize gönderilmesine olanak yoktur.

Nitekim, özel kanunlarına göre kurulmuş olan ihtisas mahkemelerinin yargı alanlarının yeniden belirlenmesi ile ilgili bir uyuşmazlığı konu edinen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04/04/2019 tarih ve 11-10/401 sayılı kararında da aynı ilkeler benimsenmiştir.

Bu sebeplerle, 01/09/2021 tarihinden önce açılan davaların mahkememizin görev alanı dışında kaldığı ve bu davalara davanın açıldığı tarihteki görevli mahkemenin bakmaya devam etmesi gerektiği değerlendirilmiş, bu yöne ilişkin Samsun BAM 3. Hukuk Dairesi'nin 02/11/2021 tarih ve E...., K.... sayılı kararındaki tespit ve değerlendirmeler ile farklı çevre BAM kararları da nazara alınarak, Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin dava açılış tarihi 20.09.2019 tarihi olan dosyasında 04/10/2022 tarih ve ... Esas 2022/390 Karar sayılı verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı değerlendirilmekle, davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere 1-Dava dilekçesinin, mahkememizin görevsizliği nedeniyle reddine, 2-Görevli mahkemenin Çarşamba 1.Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine, 3-İşbu kararın istinaf edilmeksizin kesinleşecek olması halinde dosyanın HMK'nın 21/1-c maddesi uyarınca yargı yeri belirlenmesi için Samsun BAM'a gönderilmesine, 4-İşbu gerekçeli kararın taraflara re'sen tebliğine, masrafın avanstan karşılanmasına, Dair; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer emsal mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Samsun BAM'da istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. 10/01/2023

Katip-... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır.