Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/403 K.2022/361

Mahkememizde görülen Çek İptali davasının açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden, dilekçesi ile özetle: ...Bankası Balıkesir ... Şubesi'ne ait ...numaralı, ...-TL bedelli çekin, ... tarafından kendisi emrine düzenlendiğini ve teslim edilmek üzere kargoya verildiğini, ancak çekin kendisine ulaşmadığını, kargoda kaybolduğunu beyanla, çekin zayi nedeniyle iptalini talep etmiştir.

Talep, çekin zayi sebebiyle iptaline ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 647/1. maddesi, "Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır."; 651/2. maddesi, "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."; 818. maddenin atıf yaptığı 757/1. maddesi ise, "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmünü haizdir.

Senedin iptaline karar verilebilmesi için, senedin ziyaı sırasında veya ziyaın öğrenildiği tarihte senet üzerinde hak sahibi bulunmak gerekir. Kıymetli evrak hukukunda senet üzerinde hak sahibi olmaktan anlaşılan, senede malik bulunmaktır (Bkz: ..., ..., Uygulamada Ticari Senetler, 3. Bası, syf. 47 vd.).

Emre yazılı senetlerin devri konusunda, kıymetli evrakın devrinde şart olarak aranan zilyetliğin devrinin gerçekleşmiş olması icap eder (Bkz: ..., Kıymetli Evrak Hukuku, 19. Bası, syf. 45).

Somut olayda, zayi olduğu ileri sürülen çekin Naci Dönmez tarafından talep eden ... emrine düzenlenip talep edene teslim edilmek üzere kargoya verildiği, ancak talep edene ulaşmadan kargoda kaybolduğu maddi vakıa olarak bildirilmiş olup, talep edenin henüz çekin zilyedi olmadığı ve buna göre çek üzerinde hak sahipliğinin bulunmadığı görülmektedir (Bkz: ... BAM 11. HD.nin 21.02.2017 tarih ve 97/82 sayılı kararı).

Talep edenin, çekin meşru hamili olmadığı anlaşıldığına göre, zayi nedeniyle iptal davası açmasına hukuken olanak yoktur ve talep bu sebeple reddedilmelidir.