Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/862 K.2023/566

Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Müvekkili davacı aleyhine Samsun İcra Dairesi'nin 2016/116155 Esas sayılı takip dosyası üzerinden kambiyo takibine girişildiğini, ancak takibe dayanak senedin, davacı ...'den araç kiraladığı esnada araçta oluşabilecek zararlar için teminat olarak verildiğini ve kira süresi içinde gerçekleşen trafik kazası sebebiyle oluşan masrafları ödemiş olması karşısında bedelsiz hale geldiğini, ancak senedin iade edilmediğini ve diğer davalı ...'a verildiğini, davacı ile takip alacaklısı ... arasında senedin düzenlenmesini gerektirir hiçbir ilişki bulunmadığını beyanla, takibin tedbiren durdurulmasını ve davacının takibe konu senet sebebiyle davalılara borçlu olmadığının tespitini, davalıların tazminata mahkum edilmelerini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili süresinden sonra ibraz ettiği CEVAP dilekçesinde özetle: Müvekkili davalıya ait 09 FY 509 plakalı aracın davacıya ricası üzerine emaneten verildiğini ve müvekkili davalı ile davacı arasında kira ilişkisi bulunmadığını, aracın davacının kullanımında iken gerçekleşen trafik kazasında hasarlandığını ve davacının aracın tamirini yaptırdığında kendisine iade edilmesi şartıyla bir senet düzenleyip davalıya verdiğini, burada düzenlenen 10.10.2016 vade tarihli 30.000-TL bedelli senet ile takibe konu 15.01.2016 vade tarihli senedin farklı senetler olduğunu, takibe dayanak senet sebebiyle davalıya husumet yöneltilemeyeceğini beyanla, davanın reddini dilemiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiş, ancak vekil marifetiyle davayı takip etmiş ve davanın reddini dilemiştir.

Samsun İcra Dairesi'nin 2016/116155 Esas sayılı takip dosyası celp edilmiş olup, incelenmesinden: Alacaklı-davalı ... tarafından borçlu-davacı aleyhine 01.12.2015 keşide ve 15.01.2016 vade tarihli, 30.000-TL bedelli, keşidecisi borçlu-davacı, lehtarı alacaklı-davalı ... olan bir bonoya istinaden kambiy senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe girişildiği ve takibin derdest olduğu görülmüştür.

Terme Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2016/1554 Soruşturma sayılı dosyası celp edilmiş olup incelenmesinden: (davalı) ...'in müşteki-şüpheli, (davacı) ...'ın müşteki-şüpheli ve (davalı) ...'ın şüpheli sıfatıyla yer aldığı soruşturmanın, kambiyo senedindeki imzanın (davacı) ...'a ait olduğu tespitini içerir uzmanlık raporu karşısında bononun anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasının yazılı delille ispat edilmesi gerektiği gerekçesiyle KYOK ile sonuçlandığı ve 14.09.2017 tarihli kararın kesinleştiği görülmüştür.

Dava, kambiyo takibine konu bononun, teminat senedi olduğu iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Burada öncelikle, takibe konu bononun teminat senedi olarak verildiği iddiası üzerinde durulacak, akabinde bononun taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiası değerlendirilecektir.

Yargıtay HGK'nun 14.03.2001 tarih, 2001/12-233 ve 20.06.2001 tarih, 2001/12-496 sayılı kararlarında da benimsendiği üzere, bir senedin teminat senedi olduğunun kabulü için, senedin hangi ilişkinin teminatı olarak verildiği senet üzerine yazılmak suretiyle ya da yazılı belge ile kanıtlanmalıdır. Buna göre; senedin teminat için verildiğini gösterir belgede, takip dayanağı senede açıkça atıf yapılması zorunlu olup, açıkça atıf yapıldığının kabulü için de senedin, vade ve tanzim tarihleri ile miktarının belirtilmesi gereklidir.

Eldeki davada; davacı, bononun araç kiralama esnasında davalı ...'e araçta oluşabilecek hasarın teminatı olarak verildiğini ileri sürmüş, ancak davalı ... kira ilişkisini inkar ederek aracı davacıya ricası üzerine emaneten verdiğini ifade etmiştir. Davaya konu 15.01.2016 vade tarihli bono ile davalı ...'in trafik kazasından sonra kendisine teminat için verildiğini ifade ettiği 10.10.2016 vade tarihli senedin farklı senetler olduğu mahkememizce de görülmüş ve zabıt altına alınmıştır.

Takibe dayanak bononun davacı tarafından davalı ... emrine, vade tarihi (15.01.2016) dahi kaza tarihinden (28.06.2016) çok önce olacak şekilde (01.12.2015) düzenlendiği görülmekte olup, senedin araç kiralama esnasında düzenlendiği iddiası, keşide ve vade tarihi ile kaza tarihine göre hayatın olağan akışına aykırıdır. Bononun ön-arka yüzünde teminat için verildiğine ilişkin herhangi bir kayıt bulunmamaktadır ve teminat için verildiği iddiasını ispatlar herhangi bir yazılı delil ibraz edilememiştir.

Bononun, anlaşmaya aykırı ve alacaklısı davalı ... olacak şekilde doldurulduğu iddiasına gelince; açık (beyaz) bono düzenlenmesi yasaya aykırı olmadığından ve boş olarak imzalanan senedin sonradan yazılması mümkün olduğundan (6102 sayılı TTK'nın 778/2-f maddesi delaletiyle aynı Kanun'un 680. maddesi), bonodaki hususların anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiası ancak yazılı delille ispat edilebilecektir.

Davacı, takibe dayanak bononun teminat için verildiğini ve davalı ... ile aralarında bir hukuki ilişki bulunmadığını ileri sürmüş, aleyhine takip başlatılamayacağını iddia etmiş ise de, keşideci imzasının davacıya ait olması ve davalı ...'ın senette lehtar konumunda bulunması karşısında bu yöne ilişkin iddianın bir önemi yoktur ve davacı bu yöndeki iddiasını ispat edememiştir. Buna göre, dvalı Eray Yılıdırım hakkındaki dava reddedilmelidir.

Davalı ...'in takibe konu senetle ilgisinin bulunmadığı anlaşıldığına göre, takibe konu senet sebebiyle ona karşı dava açılmasına olanak yoktur ve onun hakkındaki dava husumet sebebiyle reddedilmelidir. Bu sebeplerle, davanın reddine karar verilmiş, ret sebepleri farklı olduğundan davalılar lehine ayrı vekalet ücretine hükmedilmiştir.