Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/1397 K.2024/934

Taraflar arasındaki Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasında .... Tüketici Mahkemesi ile .... Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın dairemize gönderildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili aleyhine .... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında icra takibi yapıldığını, takip yolu olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunun seçildiğini, takibe dayanak bononun emre yazılı şekilde düzenlendiğini, müvekkilinin emekli birisi olduğunu, davalı şirketin ise genellikle beyaz eşya, küçük ev aletleri ve elektronik alet alım satım işi ile uğraşan bir kurum olduğunu, takibe konu senetten doğduğu iddia edilen borcun firma ile müvekkili arasındaki bir satım hizmetine dayandığını, bu nedenle icra takibinin tedbiren durdurulmasına,

senedin müvekkili yönünden geçersizliğine ve bu senet bakımından borçlu olmadığının tespite, dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

.... Tüketici Mahkemesi kararında özetle; "takibe dayanak bonoda düzenlenme nedenine ilişkin bir ibare bulunmadığı, taraflarca dosya kapsamında sözleşme sunulmadığı, bononun kambiyo senedi niteliğinde olduğu dikkate alındığında; uyuşmazlık konusunun 6102 sayılı TTK'nun 4/1. maddesi uyarınca mutlak ticari dava niteliğinde olduğu" gerekçesiyle, mahkemelerinin görevsizliğine ve görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi kararında özetle; "her ne kadar .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibe ilişkin olsa da, dava konusu edilen takip dosyasının dayanağının "keşidecisi davacı ... olan, 27/09/2017 tanzim ve 27/12/2017 vade tarihli 2.200,00TL bedelli lehtarı davalı .... Ltd.

Şti. olan, emre yazılı bedeli malen ahzolunmuştur kaydı içeren senet kenar başlığında davalı şirketin adının yer aldığı" görülmekle, davalının iştigal alanının dayanıklı tüketim malları satan işyeri olması ve davacının davalıdan beyaz eşya mobilya satın aldığı iddiasında bulunduğu, davacının tacir sıfatına haiz olmadığı gibi taraflar arasında ticari ilişkiden söz edilemeyecek olup, davacının tüketici sıfatına haiz olduğu" gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.

6502 sayılı TKHK’nın 73. maddesi uyarınca, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde; her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Bir uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olabilmesi için, her iki tarafın da Ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Aksine düzenleme bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine ve tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir. (TTK'nın 5/1.). TTK'nun 3. maddesi ise,”Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir” hükmünü içermektedir.

28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı (TKHK) 2. maddesinde Kanun'un kapsamı “bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” şeklinde açıklanmıştır. Kanun'un “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinin (l) bendinde ise tüketici işlemi, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder” biçiminde tanımlanmıştır.

TKHK'nın 73. maddesi uyarınca; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır. Bunun yanında Kanun'un 83. maddesinde de taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanun'un görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.

Tüm bu anlatılanlar ışığında; Taraflar arasındaki dava Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasıdır. 28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/k maddesinde, "Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi", 3/l maddesinde; "Tüketici işlemi: mal ve hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına veya hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi" ifade edeceği düzenlenmiştir.

6502 sayılı yasanın 73/1.maddesinde ise, "Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu" düzenlenmiştir.

Dava; davacı ile davalı şirket arasındaki alım satım ilişkisi sebebiyle verilen bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır. Dava konusu uyuşmazlığa neden olan senedin, 6502 Sayılı Kanunun 50.maddesine göre davacı ile davalı şirket arasında yapılan ve ticari amaçlı olmayan alım satım sözleşmesi kapsamında düzenlenmesi nedeniyle davacı tüketici sıfatına sahiptir.

Davacının tüketici, davalının ise dayanağı tüketici işlemi nedeniyle düzenlenen senedin alacaklısı olmasından dolayı, taraflar arasındaki uyuşmazlık tüketici işlemi niteliğindedir. Bu nedenle; tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlığın 6502 Sayılı Kanunun 73/1.maddesi uyarınca Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla; .... Tüketici Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M/ : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-.... Tüketici Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

2-Dosyanın merci tayini talep eden mahkemesine İADESİNE,

Başkan Üye Üye Katip