Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/2110 K.2026/257

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/06/2024 Tarih ve 2022/882 Esas - 2024/398 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Davacı "... mah. ... Sk. ...

Sitesi 1.Blok No:1 C ..." adresindeki taşınmazını 14.09.2022 tarihinde satın aldığını, makine ve ekipmanları alanında faaliyet göstermek istediklerini, elektrik aboneliğinin dışındaki tüm abonelikleri aldığını, vergi levhası, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının usulüne uygun olduğunu, abonelik için davalı şirkete başvurduklarında saha araştırması yapılacağı söylenerek o tarihten beri aboneliğin yapılmadığını, eski abone ... isimli kişinin borcunun nedeniyle abonelik vermekten kaçınıldığını öğrendiklerini, davacının eski abone ile hiç bir ilgisinin olmadığını, bu kişiyi tanımadığını,

eski abonenin borcu nedeniyle abonelik yapılmamasının keyfi ve hukuksuz olduğunu beyanla, öncelikle tedbiren dava süresince elektrik enerjisi verilmesine, yargılama sonucu muarazanın giderilmesine, elektrik aboneliği sözleşmesi yapılarak elektrik enerjisi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Davacı ... Makinalar Endüstrisi San ve Tic Ltd Şti'nin elektrik aboneliği tesisi talebiyle açtığı davada, davacının dava dilekçesinde tesisat numarası belirtmediğini, talep ettiği tesisatın ... nolu ve "... Mah ... Sokak ... Sitesi No:15/1-C ..." adresinde olduğunu, davacının vergi levhası ve işyeri açma ruhsatı adresinin "... Mah. ... sok. ...

Sitesi 1 Blok No : 1/C" olup tesisat adresiyle uyuşmadığını, bu nedenle abonelik taleplerinin olumlu değerlendirilmediğini, tesisattaki ilk abone olan ... Yapı İnş Tic AŞ (VKN: ...) sahibinin ... olduğunu, aboneliğinin 27.08.2021 tarihinde iptal edildiğini, bu tarihten sonra ... (28.08.2021-27.09.2021), ... (28.09.2021-18.10.2021) ve ...

(19.10.2021-09.03.2022) adına kısa süreli ve borçları ödenmeyen muvazaalı aboneliklerin yapıldığını, toplam 508.535,00 TL borcun oluştuğunu, 2022/7-8-9 aylarında ... adına kaçak tutanakları düzenlendiğini, müvekkili şirketin gözlem ve araştırmaları neticesinde ... Yapı İnş Tic AŞ'den sonra ... nolu tesisatta sürekli abonelik değişikliği yaşandığını ve fatura bedellerinin ödenmediğini, fiili kullanıcının halen ...

Yapı İnş Tic AŞ ve ... olduğunu, Çevre Şehircilik ve İklim Bakanlığı lisans sorgulamasında tesisat adresinde lisans sahibinin hala ... Yapı İnşaat Ticaret AŞ ve yetkilisinin ... olduğunun tespit edildiğini, anonim bir ihbar mektubunda ...'ın malvarlığını oğulları ... ve ...'a devrettiğini, yakın arkadaşı ... (... Makinalar yetkilisi) adına yeni şirket kurularak borçlardan kurtulma gayesiyle işlemler yapıldığı belirtildiğini, çevre araştırmasında yeni abone ...

Makinalar Endüstrisi San ve Tic Ltd Şti ile borçlu kullanıcıların arasında muvazaalı ilişki tespit edildiğini, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 24/6. maddesi gereğinin davacının kullanım hakkını belgeleyemediği ve adres uyuşmazlığı nedeniyle abonelik başvurusunun olumsuz değerlendirildiğini, davacının ve diğer kullanıcıların mevcut elektrik borçlarından kurtulmak için muvazaalı işlemlerle "0" endeksle sayaç taktırmak istediğini, bu durumun Türk Borçlar Kanunu'nun 19. maddesinde düzenlenen muvazaa ve kanuna karşı hile niteliğinde olduğunu,

müvekkili şirketin tacir olması sebebiyle sosyal devletin yükümlülüklerinin kendisinden beklenemeyeceğini, HMK 29. maddesi uyarınca doğruyu söyleme ödevine aykırılık bulunduğunu, hakkın kötüye kullanılmasının hukuk düzeni tarafından korunmadığını belirterek HMK'un 396. maddesi doğrultusunda ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece".... Somut olayda, 2022 yılı için EPDK tarafından belirlenen serbest tüketici sınırının yıllık 1.100 (kWh) olduğu, bu itibarla davacının davalı ile sözleşme yapmak dışında başka seçeneklere de sahip olduğu, sözleşme özgürlüğü kapsamında davalının davacı ile sözleşme yapmaya zorlanmasının mümkün olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir. Davanın reddine, ...." karar verilmiştir.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Mahkemece dosyaya ilişkin olarak ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin vermiş olduğu 2022/882 E. 2024/398 K. numaralı 04/06/2024 tarihli gerekçeli kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, mahkemece hukuka aykırı kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurma gereğinin hasıl olduğunu, gerekçeli kararda, davacı müvekkili şirketin davalı ile sözleşme yapmak dışında başka seçeneklere sahip olduğunu, sözleşme özgürlüğü kapsamında davalının davacı ile sözleşme yapmaya zorlanmasının mümkün olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiğini, verilen kararın eksik inceleme sonucu usul ve yasaya aykırı olup bozulması gerektiğini, müvekkili şirketin, ...

Mah. ... Sok. ...

Sitesi 1. Blok No:1 C ... adresinde bulunan taşınmazı 14/09/2022 tarihinde satın aldığını, müvekkili şirket tarafından 24/03/2023 tarihli ... sayılı ve ... sayfa numaralı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde unvan değişikliği gerçekleştirdiği bildirildiğini, müvekkili şirketin dava konusunun taşınmazda Makine ve Ekipmanları Ticareti alanında faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin elektrik enerjisinin bağlanmasından itibaren tüm faturalarını zamanında ve eksiksiz ödediğini, faturaların mahkemeye sunulduğunu, ... aboneliği başlatılmış olduğunu, 12/09/2022 tarihinde Abone Depozito Ücreti ödendiğini,

müvekkili şirket tarafından 01/11/2022 tarihinde ... Belediye Başkanlığı İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatı alındığını, 21/09/2022 tarihli Emlak Ve İstimlak Müdürlüğü adres ve numaralandırma dilekçesi ve 29/09/2022 tarihli İtfaiye Takip Raporu, ...

Ticaret Odası'ndan alınan Oda Sicil Kayıt ve Faaliyet Belgesinin dava dilekçesi ekinde mahkeme dosyasında mevcut olduğunu, davalı ... tarafından abonelik başvuruları için istenen evrakların tam ve eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesine rağmen hiçbir somut ve geçerli bir neden göstermeden, kanunun tanıdığı hakları kötüye kullanarak sözleşme yapmaktan kaçındığını, ileride telafisi imkansız zararların olacağı dikkate alındığında dava süresince elektrik hizmetinin verilmesini, muarazanın giderilerek elektrik aboneliği sözleşmesinin yapılması ve elektrik enerjisi verilmesinin hakka ve hukuka uygun olduğunu,

elektrik abonelik sözleşmelerinin yapılması ve elektrik dağıtımının özel şirketlere verildiğini, bu özel şirketlerin kanunun kendilerine tanıdığı sınırların çerçevesinde tüm yurttaşlara eşit bir şekilde yaklaşarak elektrik faaliyetlerini yerine getirmek zorunda olduğunu, abonelik sözleşmeleri yapan şirketlerin, sözleşme yapmaktan kaçınma serbestisinin bulunmadığını, şartları taşıyan herkesin bu temel hizmetten faydalanma hakkına sahip olduğunu, dava konusu olayda,

müvekkili şirketin tüm şartları taşımasına rağmen davalı şirketin gerekçe göstermeksizin sözleşme yapmaktan kaçındığını ve müvekkili şirketinin elektrik hizmeti almasını engellediğini, davalı şirketin cevap dilekçesinde her ne kadar tesisat adresi ile vergi ve ruhsat adresinin uyuşmadığını iddia etse de söz konusu tesisat adresi ve müvekkili şirketin vergi levhasındaki ve işyeri açma ruhsatındaki adres ile aynı adreslerin olduğunu, müvekkili şirketin yetkili birimler tarafından belirtilen adrese ve tesisat adresine müdahale etme imkanı olmadığını, bilirkişi raporunda davaya konu açık adresin ...

Mah. ... Sok. ...

Sitesi 1. Blok No:1/c ... olmasına karşın tedaş kayıtlarında mevcut açık adresin farklı bir sokak nosu ile kayıt altına alınmasının karışıklığa neden olduğu tespit edildiğini, tedaş tarafından yapılan karışıklığın müvekkili şirkete yüklenmesinin kesin olarak kabul edilmediğini, müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını, davalı şirketin cevap dilekçesinde sürekli abonelik değişikliği yapıldığından bahisle muvazaalı abonelik işlemlerinin mevcut olduğunu beyan etmiş olduğunu, bu beyanları mesnetsiz ve gerçeklikten uzak olduğunu,

müvekkili şirketin eski abone ile uzaktan yakından hiçbir alakası olmamakla birlikte eski aboneyi tanımamakta olup eski aboneden kaynaklanan borçtan yeni abonenin sorumlu tutulamayacağını, istinaf başvurusunun kabulüne, talepleri doğrultusunda müvekkili şirket lehine karar verilmesini tehir-i icra talebinin kabul edilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; elektrik enerjisinin bağlanması ( muarazanın giderilmesi ) isteminden ibarettir. İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacının "... mah. ... Sk. ...

Sitesi 1.Blok No:1 C ..." adresindeki taşınmazı 14.09.2022 tarihinde satın aldığını, makine ve ekipmanları alanında faaliyet göstermek istediklerini, elektrik aboneliği dışındaki tüm abonelikleri aldığını, vergi levhası ve işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının usulüne uygun olduğunu, abonelik için davalı şirkete başvurduklarında saha araştırması yapılacağının söylenerek o tarihten beri aboneliğin yapılmadığını, eski abone ... isimli kişinin borcu nedeniyle abonelik vermekten kaçınıldığını ileri sürerek elektrik aboneliği sözleşmesi yapılarak elektrik enerjisi verilmesi istemi ile ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/882 Esas sayılı dosyası üzerinden davalı ... Perakende aleyhine dava açtığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde 04/06/2024 Tarih, 2022/882 Esas ve 2024/398 Karar sayılı karar ile davanın reddine karar verildiği, davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna müracaat edilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması isteminde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Muvazaa, mülga 818 sayılı BK’nun 18. maddesinde ve olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı yasanın 19. maddesinde düzenlenmiş olup, yasa metninde “Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradelerinin esas alınacağı” belirtilmiştir. Buna göre; muvazaa nedeniyle hakları ihlal olunan ve zarar gören 3.kişiler tek taraflı veya çok taraflı hukuki işlemlerin geçersizliğini ileri sürebilecektirler.

Muvazaa iddiası, muvazaalı işlemin tarafları dışında, işlemin butlanını talep etmekte doğrudan doğruya veya dolaylı şekilde hukuki menfaati bulunan kişiler tarafından ileri sürüldüğünde, tanık dahil her türlü delil ile ispat edilebilir. (Bknz; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2023/523 Esas ve 2023/1796 Karar)

Somut olayda; dava, davacının dava konusu taşınmaz yönünden abonelik tesis edilmemesi işleminin hukuka aykırılığı iddiasına dayalı olarak açılmıştır. Enerji Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca abonelik tesisinde talep edilebilecek belgeler sınırlı olup, yeni başvuru sahibinin önceki abonenin borcundan dolayı sorumlu tutulamayacağı açıktır.

Ticaret sicil kayıtları dosya arasına getirtilerek, davalı tarafça ileri sürülen muvazaa iddiası yönünden, şirket ortaklık yapısı, ortaklar arasında akrabalık ilişkisi bulunup bulunmadığı hususunun araştırılması gerekmektedir.

Ayrıca davacının yargılama esnasında başka bir tedarik şirketi ile abonelik sözleşmesi imzaladığını beyan ettiği dikkate alındığında, davanın konusuz kalıp kalmadığının değerlendirilmesi, konusuz kaldığının anlaşılması halinde ise tarafların dava tarihindeki haklılık durumuna göre yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir.

Belirtilen nedenlerle mahkemece; uyuşmazlığın esasına etkili gerekli deliller toplanmadan, yeterli inceleme yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, mahkeme kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır