Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/133 K.2025/1280

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/07/2020 tarih, 2019/228 Esas ve 2020/478 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Davalı-borçlu hakkında tanzim edilen 17.12.2016 tarihli kaçak elektrik kullanma tespit tutanağına istinaden hesaplanan kaçak tüketim bedeli alacağının icra takibine konu edilerek davalı aleyhine .... İcra Dairesi'nin 2017/2439 Esas sayılı dosyasında yasal takip başlatıldığını ancak davacının borca itiraz ettiğini ve takibin durduğunu belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, takip konusu alacak miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece ".... davanın kabulüne, .... İcra Dairesi'nin 2017/2439 Esas sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 19.940,41 TL asıl alacak yönünden devamına, hükmolunan alacağın %20'si oranında 3.988,08 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine...." karar verilmiştir. DAVALI MİRASÇILARI ..., ... VE ... TARAFINDAN ORTAK İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Yerel mahkeme kararının iptalini talep ettiklerini, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/507 Esas ve 2020/484 Karar sayılı kararı ile reddi miras yaptıklarını, kararın kaldırılarak lehe olan kanunların uygulanmasını talep etmiştir.

DAVALI MİRASÇISI ... TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Yerel mahkeme kararının iptalini talep ettiğini, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/507 Esas ve 2020/484 Karar sayılı kararı ile reddi miras yaptıklarını, kararın kaldırılarak lehe olan kanunların uygulanmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan fatura borcunun tahsil istemi ile başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı ... ... görevlileri tarafından davalı hakkında 17/12/2016 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiği, bu tutanak doğrultusunda davalıya toplam 19.940,41 TL fatura tahakkuk ettirildiği, davalının kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan borcunu zamanında ödememesi üzerine davacı şirketin ....

İcra Müdürlüğü'nün 2017/2439 Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrinde yer verilen borca süresi içinde itiraz etmesi üzerine davacı şirketin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/228 Esas sayılı dosyası üzerinden itirazın iptali davası açtığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde 09/07/2020 Tarih, 2019/228 Esas ve 2020/478 Karar sayılı karar ile "davanın kabulüne, ....

İcra Dairesi'nin 2017/2439 Esas sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 19.940,41 TL asıl alacak yönünden devamına, hükmolunan alacağın %20'si oranında 3.988,08 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verildiği, karara karşı davalının mirasçıları ..., ..., ... ve ... tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna müracaat edilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması isteminde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Yargılama süresince tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip bulunmaları usul hukukunun temel ilkelerindendir ve dava şartıdır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 50. maddesi ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 8 ve 28. maddelerine göre, her gerçek kişi, yaşadığı sürece taraf ehliyetine sahiptir ve taraf ehliyeti, çocuğun sağ olarak bütünüyle doğduğu anda başlar, ölümle sona erer. Bu nedenle, ölmüş kişinin taraf ehliyeti yoktur.

Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölen tarafın mirasçılarına karşı veya onun mirasçıları tarafından davaya devam edilip edilmeyeceğinin tespiti için, bir ayrım yapmak gerekir.

Yalnız öleni ilgilendiren, yani mirasçılarına geçmeyen haklara ilişkin davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalır; bu davalara ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilmesine imkan yoktur. Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların mal varlığı haklarını etkileyen davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilir. Bunlar malvarlığı haklarına ilişkin davalardır. Bu halde, ölen tarafın mirasçıları, davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip ederler.

Taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir.

Öte yandan; yargılama sırasında taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen tarafın ehliyeti sona ereceğinden, ölen tarafın vekili varsa ölüm ile vekalet ilişkisi de kural olarak sona erer (TBK m.43/1, 513/1). Vekilin davaya devam etmesi mümkün olmayıp, sadece bu kişinin mirasçıları tarafından davaya devam edilebilir.

Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup re’sen yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulması gerekir. Savunma hakkı, Anayasanın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 27. maddesinde de “Hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hakim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hakim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır.

Davalı ...'in 08/06/2020 tarihinde yargılama sırasında vefat ettiği tespit edilmiş olup taraf teşkilini teminen davacı tarafça, davalı ...'e ilişkin mirasçılık belgesinin de temini ile mirasçıların davaya dahil edilmesi zorunludur.

Yukarıda açıklandığı üzere yargılama devam ederken davalı ... öldüğü halde yargılamaya devam edilerek ölü kişi hakkında karar verilmesi usule aykırıdır.

Mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde, öncelikle yargılama sırasında vefat eden davalı ...'in mirasçılık belgesi getirtilerek mirasçılarına usulüne uygun tebligat yapılıp, mirası reddetmeyen mirasçılarının mecburi dava arkadaşı olarak yöntemince davaya katılımı sağlanmak mirasçılar davayı birlikte takip etmekten kaçınırlarsa terekeye temsilci tayin ettirmek suretiyle taraf teşkili sağlandıktan sonra hasıl olacak sonuca göre esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken; taraf teşkili sağlanmaksızın, yazılı şekilde hüküm tesisi usul bakımından hukuka aykırı olup kamu düzeni bakımından yapılan istinaf incelemesi kapsamında davalı ... mirasçıları ..., ..., ... ve ...'ün sair istinaf itirazları incelenmeksizin taraf teşkiline yönelik kabulü gerekmiştir.

Yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda, davalı ... mirasçıları ..., ..., ... ve ...'ün istinaf başvurusunun kamu düzeni bakımından kabulü ile hükmün esası ve sair istinaf sebepleri incelenmeksizin Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a.4 maddesi uyarınca kaldırılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır