Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2021/2316 K.2023/521

Birleşen Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... Esas Sayılı Dosyası

DAVACI : ... VEKİLİ : Av...

DAVALI : 2- GÜVENCE HESABI

VEKİLİ : Av... DAVA : Tazminat

KARAR TARİHİ : 11/04/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ...

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08.07.2021 tarih ve 2015/... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 21/08/2013 günü ... ... ... idaresindeki ... plakalı otobüsün ... ... idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada yolcu konumunda bulunan müvekkilinin yaralandığını belirterek her bir davalıdan 50,00 TL olmak üzere topam 100,00 TL maddi tazminatın sigorta şirketine başvuru tarihine müteakip 8. işgünü bitimi tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle, öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, meydana gelen kazada müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 21/08/2013 tarihinde sürücü ... ... ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı ticari otobüsün ... ... idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında yolcu konumundaki davacı ... ... ağır yaralandığını ve sakat kaldığını, kazaya karışan ... plakalı ticari otobüsün ...

Sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, ... plakalı otobüsün Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigortası ve Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ...

Kaza Sigortası bulunmadığını, bu nedenle davalı Güvence Hesabı'nın sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davacının kalıcı iş gücü kaybından doğan halihazırda ve geleceğe dönük maddi kaybının giderilmesi için her bir davalıdan 50,00 TL toplam 100,00 TL maddi tazminatın davalılara başvuru tarihini müteakip 8. İşgünü bitimi tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, yapılan kısmi ödemelerin öncelikle, berilenecek maddi tazminata işleyecek ticari faiz ve ferilerine mahsubuna ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı Güvence Hesabına yükletilmesine,

artan gider avansının taraflarına iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, asıl dava yönünden davanın reddine, birleşen 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... esas sayılı dosyası yönünden; davanın kabulü ile, 125.896,53 TL kalıcı iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı Güvence Hesabından alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı birleşen dosya davalısı Güvence Hesabı vekili istinaf dilekçesinde; davacının yaralandığı trafik kazasında ... plakalı araç tarafından yapılan taşıma faaliyetinin Karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ... kaza sigortası kapsamında bir taşıma olmadığını, bu nedenle davanın zorunlu koltuk sigortası bulunmaması sebebi ile müvekkili aleyhine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, mahkemece bilirkişi raporuna karşı itirazlarda belirtmiş oldukları itirazlarının neden kabul edilmediği konusunda herhangi bir açıklama veya gerekçe yazılmadığını,

mahkeme kararının gerekçesinde davacının gerçek zararının bilirkişi raporu ile 77.098,12 TL olarak hesap edildiği bir çok defa belirtilmiş olmasına rağmen hüküm fıkrasında 125.896,53 TL üzerinden hüküm kurulmasının çelişkiye sebebiyet verdiğini, mahkemece usuli kazanılmış hakka ve zamanaşımı def'ine aykırı şekilde karar verildiğini belirterek usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasında meydana gelen yaralanma nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, asıl dava yönünden davanın reddine, birleşen 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... esas sayılı dosyası yönünden; davanın kabulü ile, 125.896,53 TL kalıcı iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı Güvence Hesabından alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Birleşen dosya davalısı Güvence Hesabı vekilinin sorumluluklarının bulunmadığı yönündeki istinaf talebi yönünden yapılan incelemede;

Davalı vekili davacının yaralandığı trafik kazasında ... plakalı araç tarafından yapılan taşıma faaliyetinin Karayolu yolca taşımacılığı zorunlu koltuk ... kaza sigortası kapsamında bir taşıma olmadığını bu nedenle zararın teminat dışı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürülerek kararı istinaf edilmiştir.

İstinafa konu uyuşmazlık rizikonun zorunlu karayolu taşımacılık ve / veya mali sorumluluk sigortası kapsamında kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktadır.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 17. maddesi, şehirlerarası ve uluslararası yolcu taşımacılarının, kalkış noktasından varış noktasına kadar meydana gelecek kazalar sonucu yolcunun ölümü ve yaralanmasından dolayı sorumlu olacağını, 18. maddesi ise, bu zararların teminat altına alınması için zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasının yaptırılması gerektiğini hüküm altına almıştır. Ayrıca bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 64. maddesi gereğince yolcu taşımacılığı yapan taşıyıcıların zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğunun bulunduğu belirtilmiştir.

Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.1. maddesinde de; bu sigorta ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10/07/2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’ndan doğan sorumluluğunu, poliçede yazılı sigorta tutarlarına karar temin edeceği açıklanmıştır. Aynı Yasanın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Eldeki dosyaya baktığımızda davacının yaralanmasına neden olan 21.08.2013 günlü trafik kazasına konu soruşturma evrakı incelendiğinde dava dışı ... araç sürücüsü ve işleteni ... ... ...'un 21.08.2013 günlü ifadesine göre "Kendime ait ... plakalı otobüsüm ile işçi taşırım. 21.08.2013 günü köyümüzden toplamış olduğum işçileri ... İlçesi ... köyüne üzüm kesmek üzere götürdüm. Aynı gün işlerimizin bitimine müteakip işçileri aracıma alarak ... köyüne dönmek üzere yola çıktım.

Aracımda yaklaşık 20 - 21 kişi işçi bulunmakta idi. Yolda seyir halinde iken ... barajı Mesire alanını geçtikten sonra önümde bulunduğum bir viraja giriş yaptım, karşı istikametinden gelen bir kamyonet ise orta şeritten geldiği için bir anda ben kullandığım aracı sağ taraftaki şarampole doğru bir anda kırdım, aracın direksiyonunu bir anda kırdığım için benim kullandığım aracın sol arka kısmı ile diğer aracın sol ön kısmı ile çarpışması neticesinde kaza meydana geldi ...

Araç içerisinde bulunan işçilerden iki kişi yaralanmıştı." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmakla kazanın işçi taşıması sırasında meydana geldiği anlaşılmıştır.

Buna göre mahkemece, davalı Güvence Hesabına husumet yöneltilebilmesi için davacının içinde bulunduğu otobüsün sürücüsü ve işleteni olan dava dışı ... ... ...'un beyanı alınarak taşımanın ne şekilde olduğu, araç sahibinin işçileri taşıması için işçilerden ya da işverenden ücret alıp almadığı, gerekirse söz konusu durumun işverenden sorulması, zabıta marifeti ile araştırılarak davacının içinde bulunduğu kazaya karışan ... plakalı aracın ücret karşılığı taşıma işini yapıp yapmadığı, taşımanın nasıl yapıldığı,

yapılan taşımanın ücretinin kim tarafından karşılandığı araştırılmak ve araştırma sonucu taşımanın ticari taşıma olup olmadığı hususu değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile Güvence Hesabının sorumluluğuna ve birleşen dava yönünden davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur. Bu yönü ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

İlk Derece Mahkemesince taşımanın nasıl yapıldığı, yapılan taşımanın ücretli mi ücretsiz mi olduğu, ücretli ise ücretin kim tarafından karşılandığı ve araştırma sonucu taşımanın ticari taşıma olup olmadığı ve zararın teminat içinde kalıp kalmadığı hususu değerlendirilerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma yapıldığı,

bu nedenle HMK' nın 353/1-a-6. bendine göre davanın esasıyla ilgili olarak gereken delillerin toplanmadığı anlaşıldığından açıklanan nedenlere dayalı birleşen dosya davalısı Güvence Hesabı vekilinin istinaf taleplerinin, sair istinaf sebepleri konusunda bu aşamada inceleme yapılmaksızın HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca kabulüyle kararın kaldırılarak dosyanın mahalline gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.