Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/485 K.2026/1108

Asıl dosyanın tarafları; DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 1-... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2-... VEKİLİ : Av....

DAVA

Tazminat (Ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan tazminat)

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E., ... K. sayılı dosya tarafları; DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 1- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 3- ... VEKİLİ : Av....

DAVA

Tazminat (Ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan tazminat)

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E., ... K., sayılı dosya tarafları; DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 1- ... ... VEKİLİ : Av.... DAVALI : 2- ... DAVALI : 3- ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Tazminat (Ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan tazminat)

KARAR TARİHİ : 07.04.2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 07.04.2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih, ... Esas, ... Karar sayılı karara yönelik olarak istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla Dairemiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacılar vekili asıl davanın dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ve ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla ...

Mahallesi istikametinden, ... ilçesi istikametine doğru seyir halindeyken ... ilçesi ... beldesi istikametine geldikleri safhada ... plaka sayılı aracın arızalanması üzerine, yol kenarına çekildiği, ...'in de sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracını, ...'a yardım etmek maksadıyla yolun sağ şeridine ters vaziyette park etmesi üzerine,

... istikametinden gelen ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla, önce ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca, sonrasında ise ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca çarpması neticesinde çift taraflı, ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazasında ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın vefat ettiğini, bu kazanın oluşumunda ... ve ... plakalı araç sürücülerinin kusurlu olduğunu, ... plaka sayılı aracın davalı ... şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu,

diğer ... plaka sayılı aracın ise davalı ... şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu belirterek, müvekkili ...'ın oğlu ...'ın vefat etmesi nedeniyle, 6100 sayılı Yasa’nın 107.maddesi uyarınca toplanacak delillere göre (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere) destekten yoksun kalma tazminat tutarı belirlenerek, zararın kapsamı belli olduktan sonra miktarı açıklanacak maddi tazminatın, sigortacı yönünden sigorta limitini aşmamak üzere, temerrüt tarihinden işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte tahsiline, davalılardan alınarak, davacıya ödetilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili birleşen Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davanın dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla ... Mahallesi istikametinden, ... ilçesi istikametine doğru seyir halindeyken ... İlçesi ...

Beldesi istikametine geldikleri safhada ... plaka sayılı aracın arızalanması üzerine yol kenarına çekildiğini, ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın ...'a yardım etmek maksadıyla yolun sağ şeridine ters vaziyette park etmesi üzerine,

... istikametinden gelen ...'un sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla önce ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca, sonrasında ise ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca çarpması neticesinde çift taraflı, ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazasında ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ve ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in vefat ettiğini, kazaya neden olan ... plaka sayılı aracın davalı ... nezdinde, ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın davalı ... nezdinde,

...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın davalı ... nezdinde sigortalı olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile her bir davacı için 150,00'şer TL olmak üzere toplam 300,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili birleşen Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davanın dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ve ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla ...

Mahallesi istikametinden, ... ilçesi istikametine doğru seyir halindeyken ... ilçesi ... beldesi istikametine geldikleri safhada ... plaka sayılı aracın arızalanması üzerine, yol kenarına çekildiğini, ...'in de sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracını, ...'a yardım etmek maksadıyla yolun sağ şeridine ters vaziyette park etmesi üzerine,

... istikametinden gelen ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla, önce ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca, sonrasında ise ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca çarpması neticesinde çift taraflı, ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini meydana gelen trafik kazasında ... plaka sayılı araç sürücüsü ... vefat ettiğini, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'in kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'un kusurlu olduğunun tespit edildiğini, trafik kazası ile ilgili olarak aynı olay nedeniyle ....

Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı davanın açıldığını, usul ekonomisi nedeniyle dosyanın birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH

Davacılar vekili ... tarihli dilekçesi ile dava değerini davacı ... yönünden 74.879,97 TL (...'den 11.559,47 TL, (eski ünvan...) (eski ünvan ...) ...'den 29.279,81 TL , ...'den 34.040,69 TL), davacı ... için 12.880,66 TL (...'den 6.440,33 TL, ...'en 6.440,33 TL) ve davacı ... için 200.596,42 TL (...'den 90.029,26 TL, ...'den 20.537,90 TL , ...'en 90.029,26) olarak ıslah etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, raporların Adli Tıp Kurumundan alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, raporların Adli Tıp Kurumundan alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ... başlangıç ve bitiş tarihli ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili sigorta şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, konu poliçenin teminat limitinin 125.000 TL olduğunu, davanın müvekkili şirket tarafından yapılan ödeme ile zararın karşılandığından bahisle davanın reddini, yargılama gider ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, asıl dava dosyası yönünden açılan davanın kabulü ile. 12.980,66 TL'nin (6.490,33 TL yönünden davalı ...., 6.490,33 TL yönünden davalı ... sorumlu olmak üzere ) temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı ...'a verilmesine, birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası yönünden açılan davanın kabulü ile.

75.029,97 TL'nin (11.609,47 TL yönünden davalı ..., 34.090,69 TL yönünden davalı ..., 29.329,81 TL davalı ... sorumlu olmak üzere ) temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı ...'a verilmesine, birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası yönünden açılan davanın kabulü ile.

200.746,42 TL'nin (90.079,26 TL yönünden davalı ..., 90.079,26 TL yönünden davalı ..., 20.587,90 TL davalı ... sorumlu olmak üzere ) temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı ...'e verilmesine karar verildiği görüldü.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı asıl ve birleşen dosyalar davalısı ... vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; eldeki davada ilk olarak ... tarafından ...'ın vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talepli olarak .... AsliyeTicaret Mehkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile dava açıldığını, taraflarınca sunulan cevap dilekçesinde ...'ın vefatı nedeniyle davacılara ... tarihinde 16.741,74 TL destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin ödeme yapıldığının belirtildiğini,

davacılar vekilinin ... tarihinde sunduğu dava dilekçesi ile birleştirme talepli olarak ... ve ... için de destekten yoksun kalma tazminatı talepli dava açıldığının UYAP kayıtlarından görülmekle birlikte bu dilekçenin taraflarına tebliğ edilmediğini ve dosya karara çıkmadan kısa bir süre önce ... tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmakla birlikte süresi içerisinde birleşen davaya verdikleri cevap dilekçesinde müteveffa ...'in vefatı nedeniyle ... tarihinde 16.703,36 TL destekten yoksun kalma tazminatının davacı tarafa ödenmiş olup,

bu ödemeye ilişkin hasar dosyasının da mahkemeye sunulmuş olmasına karşın mahkeme tarafından ödemenin dikkate alınmadığı ve tazminat hesabından güncellenerek tenzil edilmesi gerekirken tenzil edilmeden karar verildiğinin anlaşıldığını, yine tenzil edilmeyen kısma ilişkin hükmedilen fazla yargılama gideri ve harçların da sebepsiz zenginleşmeye neden olacak nitelikte olduğunu beyan ederek kararın kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı asıl ve birleşen dosyalarda davalı .... vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; davacı ...'ın tazminat bedelinin ödenmiş olup, her durumda davanın davacı ... yönünden reddinin gerektiğini, ayrıca zamanaşımı nedeniyle de red kararı verilmesinin gerektiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihinde eksik ve yetersiz bir ödeme olması halinde, ödeme tarihine göre hesaplama yapılarak,

ödeme tarihinde bakiye varsa, o miktara hükmedilmesinin gerektiğini, bilirkişi raporuna göre de müvekkili şirketin ödeme tarihindeki sorumluluğunu yerine getirdiği bakiye tazminatının kalmadığının açıkça belirtilmiş olması nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, sürücü/ müteveffanın işleten olması halinde destekten yoksun kalma tazminatının teminat dışı olup, davanın reddinin gerektiğini ve bu nedenle davacı ... yönünden huzurdaki davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini,

itirazları baki kalmak kaydıyla kazanın meydana geldiği anda sigortalı araç işletilme halinde olmadığından davacıların taleplerinin teminat dışı olup huzurdaki davanın reddinin gerektiğini, hesap bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla;

gerekçeli kararda asıl alacak, harç, yargılama gideri, vekalet ücreti ve ferilerinin müvekkili sigorta şirketinin poliçe limiti dikkate alınarak açıkça belirtilmeli iken hatalı şekilde hüküm kurulmuş olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda sigortalı araç sürücüsüne kusur atfedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müterafik kusur indirimi yapılmasının gerektiğini, dava konusunun haksız fiile dayalı tazminat talebi olduğundan avans faizi talep edilemeyeceğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini,

yerel mahkeme tarafından temerrüt tarihinin hatalı belirlenmiş olduğunu beyan ederek kararın kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı birleşen dosyalarda davalı... vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının olduğunu, müvekkili sigorta şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu ve konu poliçenin teminat limitinin 125.000,00 TL olduğunu, dava konusu kaza sonrası davacı ...'a ... tarihinde kayıtsız ve şartsız ibraname karşılığında 30.734,00 TL ödeme yapıldığını, davaya konu talepler bakımından, kayıtsız şartsız ibra edilmiş olan müvekkili şirket açısından fazlaya ilişkin talebin reddinin gerektiğinin tartışmasız olduğunu,

dava açıldıktan sonra Yargıtay Genel Kurulunca verilen dilekçesinde bildirdiği karar uyarınca sigortalı aracın sürücüsünün kendi kusuru ile vefatı neticesinde destekten yoksun kalma tazminatının ZMMS kapsamında olmadığından davanın müvekkili yönünden reddinin gerektiğini beyan ederek kararın kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 50, 53/1-3, 55 ve 56. maddeleri kapsamında, trafik kazasına dayalı açılan, destekten yoksun kalınmasından doğan maddi ve manevi tazminat davası olup, İlk derece mahkemesince, asıl ve birleşen davalar yönünden davaların kabulüne karar verilmiş ve verilen kararı asıl ve birleşen dosyalar davalısı ... vekili, birleşen dosyalar davalı ... vekili, asıl ve birleşen dosyalarda davalı ... vekili istinaf etmiştir.

İlk derece mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının ... tarihli duruşma ara kararı uyarınca davacı ... yönünden davanın tefrik edilerek ... Esas sayılı dosyaya kaydının yapıldığı, bu dosyadan red kararı verildiği ve bu kararın kesinleştiği, kesinleşme sonrasında davacı tarafın sigorta şirketine başvurusu sonrasında davacı ... yönünden yeniden ... Esas sayılı dosya ile dava açıldığı ve bu davadan birleştirme kararı verilerek davacı ... yönünden açılmış olan ... Esas sayılı dosyanın asıl dosya olan ... Esas sayılı dosya ile birleştirilmiş olduğu görüldü.

Tüm davalılar vekillerinin tüm davacılar ve birleşen davalar yönünden alacağın zamanaşımına uğradığına yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

2918 sayılı yasanın 109/2. maddesi gereğince davacıların desteği trafik kazası neticesinde vefat etmiş olduğu anlaşılmakla olayda ceza zamanaşımı dikkate alınacaktır. Bu durumda 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunun 85 ve 66. maddeleri nazara alındığında 15 yıllık zamanaşımı süresi dikkate alınmalıdır.

Bu açıklamalara göre, kazanın ... tarihinde meydana geldiği, 2918 sayılı sayanın 109/2. maddesi ve 5237 sayılı sayanın 85 ve 66. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde 15 yıllık zamanaşımı süresinin ... tarihinde dolacağı, asıl ve birleşen davaların ise 2021 yılında zamanaşımı süresi dolmadan açılmış olduğundan zamanaşımı yönünden yapılan istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Asıl dava dosyası olan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında verilen karar ilişkin istinaf başvurularının değerlendirilmesinde;

Davalı ....'nin asıl dosyasındaki destek İlhami'nin annesi davacı ...'ın desteğin kusurundan kaynaklı tazminat talep edemeyeceği yönündeki istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

Her ne kadar davalı ....'nin asıl dosyasındaki destek ...'nin annesi davacı ...'ın desteğin kusurundan kaynaklı tazminat talep edemeyeceği yönünde istinaf başvurusunda bulunmuş ise de; davacı ...'ın iş bu dosyada ve birleşen dosyalarda, davalı ....'den destek İlhami'nin vefatı nedenli ile bir tazminat talebinde bulunmadığı, ilk derece mahkemesince de bu husus da bir hükümde kurulmadığı dikkate alındığında, davalı vekilinin bu nedenle yaptığı istinaf başvurusu yersiz bulunmuştur.

Davalı ....'nin asıl dosyasındaki destek ...'nin annesi davacı ...'ın dava açılmadan evvel yapılan ödeme ile zararının giderildiğine ilişkin yönündeki istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

Birden çok kimsenin birlikte neden oldukları zarardan sorumluluklarını düzenleyen BK. 50. maddesi ya da birden çok kimsenin değişik nedenlerle meydana getirdikleri aynı zarardan sorumluluklarını düzenleyen BK 51. maddesi uyarınca ve aynı yasanın 142. maddesi hükmüne dayanarak davacı, zararının tümünü müteselsil sorumlulardan biri aleyhine açacağı bir dava ile isteyebileceği gibi, sorumluların hepsi aleyhine açacağı tek bir dava ile de talep edebilir.

Davacı vekili dava dilekçesinde destek ...'nin annesi davacı ...'ın destekten yoksun kalma zararını müşterek ve müteselsil talebinde bulunmadığı, ilk derece mahkemesince de davalıların sorumluluğu kusur oranında sorumluluğuna hükmettiği anlaşılmıştır. Yine gerçekleşen kazada davalı ....'nin ZMMS poliçesini düzenlediği ... plakalı araç sürücünün %20 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda cümleden, davalı ....'nin %20 kusur oranı sorumlu olduğunun kabulü ile TRH 2010 ve progresif rant yöntemine göre, davalı .... tarafından yapılan ... tarihli 16.741,74 ödemenin, ödeme tarihi itibariyle destek...'nin annesi davacı ...'ın zararı karşılayıp karşılamadığı ... havale tarihli bilirkişi tespit edilmiştir. Keza iş bu rapora göre ödeme tarihi itibariye destek İlhami'nin annesi davacı ...'ın toplam destekten yoksun kalma tazminatı 14.840,31 TL olduğu, davalı ....'nin %20 kusur oranı sorumlu olduğu miktarın ise 5.936,12 TL olduğu anlaşılmıştır. Bu bakımdan davalı ....'nin asıl dosyasındaki destek İlhami'nin annesi davacı ...'ın dava açılmadan evvel yapılan ödeme ile zararının tamamının giderildiği anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusu haklı bulunmuştur.

Davalı ....'nin asıl dosyasındaki destek ...'nin annesi davacı ...'ın dava açılmadan evvel yapılan ödeme ile zararının giderildiğine ilişkin yönündeki istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde destek İlhami'nin annesi davacı ...'ın destekten yoksun kalma zararını müşterek ve müteselsil talebinde bulunmadığı, ilk derece mahkemesince de davalıların sorumluluğu kusur oranında sorumluluğuna hükmettiği anlaşılmıştır. Yine gerçekleşen kazada davalı ....'nin ZMMS poliçesini düzenlediği ... plakalı araç sürücünün %40 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda cümleden, davalı ....'nin %40 kusur oranı sorumlu olduğunun kabulü ile TRH 2010 ve progresif rant yöntemine göre, davalı .... tarafından yapılan destek İlhami'nin annesi davacı ...'ın herhengi bir ödeme yapılmadığı ( yapılan ödemenin, asıl dosya davacısı destek İlhami'nin eşi davacı ...'ın yapıldığı davalı beyanı ile anlaşılmıştır.) tespit edilmiştir.

Dosya içinde mevcut ... havale tarihli bilirkişi TRH 2010 ve progresif rant yöntemi uygulanmak sureti ile davacının (kusur talebi ile bağlı kalınarak) müşterek ve müteselsil talebinde bulunmadığından, %40 kusur oranı ile sorumluluğu belirlenmekle, neticeden 39.474,94 TL tazminat alacağı bulunduğu, kaza tarihi itibariyle poliçe liimitinin 100.000,00 TL olduğu, destek İlhami'nin ölümü nedeni ile desteğin annesi davacı ..., eşi ..., çocukları ..., ..., ..., ... ve ...'ın da destekten yoksun kalma tazminatı hakkı bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacı ... ve destekten yoksun kalınmasına bağlı dava dış hak sahiplerinin, kusur oranına göre davacının talep edilebilecek tazminat miktarı toplam 608.211,48 TL olduğu, davacı davacı ...'ın bu toplam tazminat miktarındaki alacağı yukarıda belertildiği üzere 39.474,94 TL olduğu, kaza tarihi itibariyle poliçe liimitinin 100.000,00 TL olduğu da dikkate alındığında, bu poliçe limiti yönünden yapılan garame hesabı sonucu davacı ...'ın poliçe limitinden talep edebileceği tazminat miktarının 6,490,00 TL olduğu hesaplanmıştır.

Dava dışı diğer hak sahiplerine iyiniyetle 44.693,00 TL ödeme yapıldığı dikkate alındığında, artık davalı ....'nin 55.307,33 TL bakiye poliçe limiti ile davacı ... yönünden 6,490,33 TL ile sorumlu tutulması gerektiği anlaşılmıştır. Keza ilk derece mahkemesince davalı .... aleyhine 6.490,33 TL hüküm kurduğu dikkate alındığında, davalı vekilinin bu husustaki istinaf başvurusu haksız bulunmuştur. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin ... tarih ve ... Esas, ... Karar Sayılı kararı, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin... tarih ve ... Esas, ...Karar Sayılı kararı, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin ... tarih ve... Esas, ... Karar Sayılı kararı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ... gün ve ... esas ve ... karar sayılı kararı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi... esas ve ... karar sayılı... günlü kararı)

Birleşen dava dosyası olan .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında verilen karar ilişkin istinaf başvurularının değerlendirilmesinde;

Davalı ....'nin birleşen ... esas sayılı dosyasındaki destek İlhami'nin eşi davacı ...'ın hak düşürücü süre içinde dava açmadığından bahisle yapmış olduğu istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

2918 sayılı KTK'nun Sorumluluğa İlişkin Anlaşmalar başlıklı 111. maddesinde; "(1)Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. (2)Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir." düzenlemesi mevcuttur.

Anılan düzenlemeye göre tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler. Yasa’nın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir.

Bu düzenlemeye göre; davalı ....'nin 30.734,00 TL'lik ödemenin davacı hesabına ... tarihinde yapılmış olduğu ve taraflar arasında ibranamenin ... tarihinde imzalanmış olduğu, davanın ise ... tarihinde açılmış olduğu, buna göre açılan davanın 2 yıllık hak düşürücü süresi içinde olmadığı anlaşılmakla, davalı davalı ....'nin vekilinin bu husustaki istinaf başvurusu haklı bulunmuştur.

Davalı ....'nin birleşen dosyasındaki destek ...'nin eşi davacı ...'ın davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığına ilişkin yönündeki istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

2918 sayılı KTK'nun Sorumluluğa İlişkin Anlaşmalar başlıklı 111. maddesinde; "(1)Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. (2)Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir." düzenlemesi mevcuttur.

Anılan düzenlemeye göre tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler. Yasa’nın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir.

Bu düzenlemeye göre; davalı ....'nin 26.201,00 TL'lik ödemenin davacı hesabına ... tarihinde yapılmış olduğu ve taraflar arasında ibranamenin ... tarihinde imzalanmış olduğu, davanın ise ... tarihinde açılmış olduğu, buna göre açılan davanın 2 yıllık hak düşürücü süresi içinde olmadığı anlaşılmakla, davalı (...) ....'nin vekilinin bu husustaki istinaf başvurusu haklı bulunmuştur.

Davalı ....'nin birleşen dosyasındaki destek...'nin eşi davacı ...'ın dava açılmadan evvel yapılan ödeme ile zararının giderildiğine ilişkin yönündeki istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde destek...'nin eşi davacı ...'ın destekten yoksun kalma zararını müşterek ve müteselsil talebinde bulunmadığı, ilk derece mahkemesince de davalıların sorumluluğu kusur oranında sorumluluğuna hükmettiği anlaşılmıştır. Yine gerçekleşen kazada davalı ....'nin ZMMS poliçesini düzenlediği ... plakalı araç sürücünün %20 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda cümleden, davalı ....'nin %20 kusur oranı sorumlu olduğunun kabulü ile TRH 2010 ve progresif rant yöntemine göre, davalı .... tarafından yapılan destek ...'nin eşi davacı ...'ın herhengi bir ödeme yapılmadığı (yapılan ödemenin, asıl dosya davacısı destek ...'nin annesi davacı ...'ın yapıldığı davalı beyanı ile anlaşılmıştır.) tespit edilmiştir.

Yukarıda cümleden, dosya içinde mevcut ... havale tarihli bilirkişi TRH 2010 ve progresif rant yöntemi uygulanmak sureti ile davacının (kusur talebi ile bağlı kalınarak) müşterek ve müteselsil talebinde bulunmadığından, %20 kusur oranı ile sorumluluğu belirlenmekle, kaza tarihi itibariyle poliçe liimitinin 100.000,00 TL olduğu, kaza tarihi itibariyle destek İlhami'nin eşi davacı ...'ın yanı sıra desteğin annesi ..., çocukları ..., ..., ..., ... ve ...'ın da destekten yoksun kalma tazminatı hakkı bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacı ... ve destekten yoksun kalınmasına bağlı dava dışı hak sahiplerinin, kusur oranına göre davacının talep edilebilecek tazminat miktarı toplam 304.105,71 TL olduğu, davacı davacı ...'ın bu toplam tazminat miktarındaki alacağı yukarıda belertildiği üzere 220.159,74 TL olduğu, kaza tarihi itibariyle poliçe liimitinin 100.000,00 TL olduğu da dikkate alındığında, bu poliçe limiti yönünden yapılan garame hesabı sonucu davacı ...'ın poliçe limitinden talep edebileceği tazminat miktarının 72.395,79 TL olduğu hesaplanmıştır.

Bu bakımdan davalı ....'nin asıl dosyasındaki davacı ... için dava açılmadan evvel bir ödemede bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu bakımdan destek İlhami'nin eşi davacı ...'ın 72.395,79 TL tazminat alacağı bulunmasına rağmen ilk derece mahkemesince davalı .... aleyhine 34.090,69 TL hüküm kurduğu, istinaf edenin sıfatı dikkate alınıp aleyhe bozma yasağı gereği, davalı vekilinin bu husustaki istinaf başvurusu haksız bulunmuştur. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin ... tarih ve ... Esas, ...

Karar Sayılı kararı, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin ... tarih ve ... Esas, ... Karar Sayılı kararı, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin ... tarih ve ... Esas, ... Karar Sayılı kararı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ... gün ve ... esas ve... karar sayılı kararı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ... esas ve ... karar sayılı ... günlü kararı)

Birleşen dava dosyası olan .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında verilen karar ilişkin istinaf başvurularının değerlendirilmesinde;

Davalı ....'nin birleşen dosyasındaki destek ...'in eşi davacı ...'in dava açılmadan evvel yapılan ödeme ile zararının giderildiğine ilişkin yönündeki istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

Birden çok kimsenin birlikte neden oldukları zarardan sorumluluklarını düzenleyen BK. 50. maddesi ya da birden çok kimsenin değişik nedenlerle meydana getirdikleri aynı zarardan sorumluluklarını düzenleyen BK. 51. maddesi uyarınca ve aynı yasanın 142. maddesi hükmüne dayanarak davacı, zararının tümünü müteselsil sorumlulardan biri aleyhine açacağı bir dava ile isteyebileceği gibi, sorumluların hepsi aleyhine açacağı tek bir dava ile de talep edebilir.

Davacı vekili dava dilekçesinde destek ...'in eşi davacı ...'in destekten yoksun kalma zararını müşterek ve müteselsil talebinde bulunmadığı, ilk derece mahkemesince de davalıların sorumluluğu kusun oranında sorumluluğuna hükmettiği anlaşılmıştır. Yine gerçekleşen kazada davalı ....'nin ZMMS poliçesini düzenlediği ... plakalı araç sürücünün %20 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda cümleden, dosya içinde mevcut ... havale tarihli bilirkişi TRH 2010 ve progresif rant yöntemi uygulanmak sureti ile davacının (kusur talebi ile bağlı kalınarak) müşterek ve müteselsil talebinde bulunmadığından, %20 kusur oranı ile sorumluluğu belirlenmekle, kaza tarihi itibariyle poliçe liimitinin 100.000,00 TL olduğu, kaza tarihi itibariyle destek ...'in eşi davacı ...'in dava dışı yanı sıra desteğin annesi ..., çocukları ..., ...'in de destekten yoksun kalma tazminatı hakkı bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacı ... ve destekten yoksun kalınmasına bağlı dava dışı hak sahiplerinin, kusur oranına göre talep edilebilecek tazminat miktarı toplam 350.824,54 TL olduğu, davacı ...'in bu toplam tazminat miktarındaki alacağı yukarıda belertildiği üzere 316.020,16 TL olduğu, kaza tarihi itibariyle poliçe liimitinin 100.000,00 TL olduğu da dikkate alındığında, poliçe limiti yönünden yapılan garame hesabı sonucu davacı ...'nin poliçe limitinden talep edebileceği tazminat miktarının 90.079,21 TL olduğu hesaplanmıştır.

Bu bakımdan davalı ....'nin asıl dosyasındaki destek ...'in eşi davacı ...'in dava açılmadan evvel yapılan 16.703,36,74 TL ödeme ile zararının tamamının giderilmediği ve yine davalının sorucululuğunda olan kısmın ancak %14'ni karşıladığı, bu bakımdan yetersiz olduğu anlaşılmıştır. Ancak yapılan ödeme iş bu ödeme düşülmeden hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. Yapılan ödeme düşüldükten sonra 73.375,84 TL tazminat alacağı bulunmasına rağmen yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması hatalı görülmekle, davalı vekilinin istinaf başvurusu bu yönü ile haklı bulunmuştur.

Davalı ....'nin asıl dosyasındaki destek ... eşi davacı ... desteğin kusurundan kaynaklı tazminat talep edemeyeceği yönündeki istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

Somut olayda, ilk derece mahkemesince kaza sırarısnda ... plakalı sigortalı aracın sürücüsü olan davacıların desteği olan ...'in %40 oranında kusurlu olduğu, olayda destek ... eşi davacı ...'ın 3. kişi sıfatıyla sigortacıdan tazminat isteyebileceğine karar vermiştir.

Karara göre; kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunun KTK 92. maddesi işletenin eşinin, usul ve fürunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların, ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararın zorunlu sigortacıdan istenemeyeceği yönündeki hükmü dikkate alındığında anılan yakınların ölüm ve yaralanmaları halinde bundan kaynaklanan zararların sigorta kapsamında olduğu kabul edilmelidir.

Maddede araç şoförünün desteğinden yoksun kalanların zararı kapsam dışı bırakılmamıştır. Bundan ayrı olarak doktrinde sürücünün desteğinden yoksun kalanlar üçüncü kişi kabul edilmektedir. Destekten yoksun kalma tazminatı ölenin yakınlarına miras yoluyla geçen bir hak değil, destekten yoksun kalanların şahsında doğrudan doğruya doğan, asli ve bağımsız bir talep hakkıdır. Bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusu haksız bulunmuştur. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ... tarih ...

E – ... K sayılı kararı)

Davalı ....'nin aracın işletme halinde olmadığı ve müterafik kusura yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde; Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nın md. 52. maddesinde düzenlenmiştir. Zarar görenin kusurunun, zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir.

Somut olayda, ... tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ve ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla ... Mahallesi istikametinden, ... ilçesi istikametine doğru seyir halindeyken ... ilçesi ... beldesi istikametine geldikleri safhada ... plaka sayılı aracın arızalanması üzerine, yol kenarına çekildiği, ...'in de sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracını, ...'a yardım etmek maksadıyla yolun sağ şeridine ters vaziyette park etmesi üzerine,

... istikametinden gelen ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla, önce ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca, sonrasında ise ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca çarpması neticesinde çift taraflı, ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini olayda kazaya karışın tüm araçların işletme halinde olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, destek araç sürücülerinin yeterli sürücü belgeli olduğu ve sürücü alkol kontrol sonucunun 0.00 (sıfır) promil olduğu, kaza esnasında istiap haddinin aşılmadığı, davacının emniyet kemeri takıp takmadığının belirsiz olduğu ve fakat davacının kaza esnasında araçtan fırlama gibi emniyet kemerinin takılı olmadığının gösterir emarelerin de bulunmadığı anlaşılmakla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine ilişkin istinaf başvurusu haksız bulunmuştur.

Davalı ....'nin hükmedilen faiz türü ve tarihi yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

Davacılar temerrüt tarihinden itibaren avans faizi talep etmiş olup, sigorta şirketinin tazminatın hesaplanmasına yarayacak belgelerin kendisine eksiksiz olarak teslim edilmesinden itibaren sekiz iş günü sonra ödeme yapmak zorunda olduğu, buna göre dosya kapsamı incelendiğinde davacılardan ... yönünden temerrütün ... tarihinde gerçekleştiği, davacı ... yönünden temerrütün ... tarihinde gerçekleştiği, diğer davacı ... yönünden temerrütün ise ... tarihinde gerçekleştiği anlaşılmış, öte yandan sigortalı araçların ruhsatlarında kullanım şekillerinin "ticari" oldukları belirtildiğinden avans faize hükmedilmesi yerinde görülmekle, bu hususlardaki istinaf başvurusu haksız bulunmuştur.

HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

Yukarıda açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, asıl ve birleşen dosyalar davalısı ... vekili, birleşen dosyalar davalı ... vekili, asıl ve birleşen dosyalarda davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun bu yönüyle kabulü ile, HMK 353/1-b-2. maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.