Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1647 K.2025/1925

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/537 Esas sayılı dosyası ile verilen 29.05.2025 günlü ara kararları aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Sürücü ...'ün ... plakalı aracının, 27.05.2023 tarihinde saat 13.30 sıralarında ...'de meydana gelen trafik kazasında zarar gördüğünü, kazanın sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın, sürücü ... idaresindeki ... plakalı araca çarpıp ardından sürücü ... idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu gerçekleştiğini, bu çarpışmanın etkisiyle, sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın orta refüje çarpıp çıktığnı, sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın ise kontrolünü kaybederek sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın arka sağ kısmına çarptığını, kazada,

müvekkilinin aracının maddi hasar gördüğünü, ekspertiz raporu ve Sigorta Bilgi Merkezi raporu doğrultusunda, ... plakalı, ... adlı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkiline ait araçta kaza sonrasında meydana gelen değer kaybının ve müvekkilinin bu nedenle uğradığı ve uğrayacağı maddi kaybın, kazada tam kusurlu olan ... plaka numaralı aracın sigortacısı ...

Sigorta A.Ş. tarafından ödenmesi gerektiğini, müvekkilinin aracında trafik kazası sonrası ciddi hasar meydana geldiğini ve bu nedenle araçta değer kaybı oluştuğunu, söz konusu aracın kaza öncesi hasarsız haline kıyasla değerinde büyük bir düşüş yaşandığını belirterek, fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile davanın kabulü ile, müvekkili ...'ün aracında meydana gelen değer kaybı için 500,00 TL'nin kaza tarihi olan 27/05/2023'ten itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine,

müvekkili ...'ün aracının araç mahrumiyet bedeli olan 500,00 TL nin kaza tarihi olan 27.05.2023’den itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi birlikte davalılar ... ve ...

Otomotiv Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, tam ve ağır kusurlu olan kazaya karışan ... plaka sayılı aracın trafik tescil kaydı üzerine devrinin ve temlikinin önlenmesi bakımından ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE 29.05.2025 GÜNLÜ ARA KARARLAR İLE: Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin ve ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Mahkemenin 29.05.2025 günlü ara kararlarına karşı davacı vekili istinaf dilekçesi ile; ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı tarafın mal kaçırma ihtimali mevcut olup, ihtiyati haciz kararı verilmemesi halinde müvekkilinin alacağının tahsilinin imkansız hale geleceğini, müvekkilinin aracında trafik kazası sonrası ciddi hasar meydana geldiğini ve değer kaybı oluştuğunu, mahkemece bu husus değerlendirilmeden talebin reddine karar verildiğini belirterek usul ve yasaya aykırı kararın kaldırılarak ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen hasardan kaynaklı değer kaybı ve ikame araç bedelinin tazmini istemine ilişkindir.

Talep ise, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın trafik tescil kaydı üzerine devrinin ve temlikinin önlenmesi bakımından ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir konulması istemine ilişkindir.

Mahkemece, talepleri ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz olarak değerlendirilmiş ve 29.05.2025 günlü verilen ara kararlar ile davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin ve ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekilinin ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

HMK'nın 355. Maddesi gereğince Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede;

HMK 26.maddesi hükmüne göre, mahkeme tarafların iddia, savunma ve talepleri ile bağlıdır. Kural olarak mahkemenin talepten fazlasına veya başka bir şeye hükmetmesi olanak dışıdır.

Açılan bir davada hakim istenilenden fazlasına veya başka bir şeye hükmedemez. Öğreti ve uygulamada taleple bağlılık olarak adlandırılan bu kural sadece sonuç istem yönünden değil, sonuç istemi oluşturulan her bir alacak kalemi yönünden de uygulanır.

Buna göre eldeki dosyaya baktığımızda davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi incelendiğinde, trafik kazasında araçta oluşan hasar nedeni ile kazaya karışan ... plakalı araç üzerine ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Ne var ki, mahkemece HMK'nın 26. Maddesine aykırı şekilde davacının talebi aşılarak talep ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir olarak değerlendirilmiş ve ayrı ayrı kurulan 29.05.2025 günlü ara kararlar ile davacının ihtiyati haciz talebinin ve ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.

Söz konusu kararlara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş ise de, İhtiyati haciz alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.

Davacı vekili açık bir şekilde ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir talebinde bulunmamıştır, Davacı vekili dilkeçesinde "İhtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir verilmesine" ilişkin ara karar kurulmasını istemiş ise de davacının bu talebi bakımından 6100 sayılı HMK'da yada 2004 sayılı İİK hükümlerinde ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir niteliğinde bir geçici hukuki koruma yöntemi bulunmamaktadır. Bu yönü ile mahkemece yazılı şekilde verilen karar hatalı olmuştur.

Davacı vekilinin ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi yönündeki talebi bakımından ise;

İlk derece mahkemesince verilen hangi kararlara karşı İstinaf yoluna başvurulabileceği HMK 341. maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre;

" İlk derece mahkemelerinin aşağıdaki kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir:

a) Nihai kararlar.

b) İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar." karşı istinaf yoluna başvuru yapılabilir.

Yukarıda açıklandığı gibi davacının ayrıca ve açık bir şekilde ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin bulunmadığı, bu nedenle mahkemece davacı vekilinin dava dilekçesinde talep etmiş olduğu ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir konulması yönündeki talebinin değerlendirilmesi gerektiği, ne var ki mahkemece davacının ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir konulması yönündeki talebi yönünden kurulan herhangi bir kabul ya da red kararı bulunmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece davacının dava dilekçesindeki talebi konusunda olumlu ya da olumsuz bir gerekçeli ara karar hazırlanmalı ve bu karar taraflara usulünce tebliğ olunduktan sonra verilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvuru yapılmalıdır. Mahkemece kurulan 29.05.2025 günlü arar kararlarda ise davacının dava dilekçesindeki talebi hakkında değerlendirme yapılmadığı bu nedenle ortada HMK'nın 341. maddesi gereğince istinafa tabi bir karar olmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 341/1. ve 352/1. maddesi gereğince usulden reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.