Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/2702 K.2021/1737

Av. ...

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

KARAR TARİHİ : 20/12/2021

KARAR YAZIM TARİHİ

Adana 7. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında verilen karşılıklı görevsizlik kararları nedeniyle oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının merci tayini yoluyla giderilmesi istenilmiş olmakla dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; 03/10/2013 tarihinde davalı ... ... adına kayıtlı olan ve kendisinin sevk ve idaresindeki ...... plakalı araç ile Adana ili, Sarıçam ilçesinde yapmış olduğu kazada ... 'un yaralandığını ve yaralanma sebebiyle 1.997,04 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödeme sebebiyle davacının rücu hakkının doğduğunu, bu nedenle borçlu hakkında Adana 9. İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı icra takibinin başlatıldığını, ancak borçlu tarafından icra takibine itiraz edilmesi sebebiyle takibin durdurulduğunu, bu nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamına ve alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebi ile Adana Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine dava açtığı görülmüştür.

Adana 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... tarih ..... Esas ...... Karar sayılı kararı ile, trafik kazası neticesinde ölenin mirasçıları yada yaralanın, teminat miktarı ile sınırlı olarak zararlarının karşılanmasını zorunlu mali mesuliyet sigortalarından ve dolayısıyla zorunlu mali mesuliyet sigortacısının bulunmadığı veya bulunamadığı durumlarda ... Hesabından isteyebileceği, 5684 sayılı Kanunun 14/1. maddesi uyarınca da yasadaki emredici düzenleme doğrultusunda, ...

Hesabının Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının yerine geçtiği, diğer bir deyişle ZMMS'nın sorumluluğunu üstlendiği anlaşıldığı, bu durumda, uyuşmazlık, ...

Hesabı açısından sigorta poliçesindeki miktar ile sınırlı olarak ödeme yapılmasına ilişkin olup, zorunlu sigortanın 6102 sayılı TTK'da düzenlenmesine ve aynı Kanunun 4. maddesi uyarınca bu kanunda düzenlenen işlerden kaynaklanan hukuk davalarının ticari dava niteliğinde olduğunun kabul edilmesine göre, ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçeleri ile davanın görev yönünden Usulden Reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin...... tarih ...... Esas .... Karar sayılı kararı ile, davacı ve davalı arasında sigorta ilişkisi bulunmadığı, dava dışı hak sahibinin tacir olmadığı, onun halefi sıfatıyla eldeki davayı açan sigorta şirketinin hak sahibi üçüncü kişinin sahip olduğu hak ve yetkiden fazlasına ve farklısına sahip olamayacağı, bu sebeple uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmayıp haksız fiile dayalı rücuen tazminat niteliğindedir. Davanın açıklanan niteliğine göre, uyuşmazlıkta mahkemenin görevli olmadığını, görevli mahkeme genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine dair karar vererek dosyanın merci tayini için Dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1. maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren Yasanın 5/3. maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

... hesabı yönetmeliğini 16. Maddesinde ise ... hesabının ödeme yapması durumunda ZMMS poliçesi yaptırmakla yükümlü olan ve fakat bu poliçeyi yaptırmayan kişilere karşı ödemiş olduğu miktarı rücu edebileceği düzenlenmiştir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 22.03.1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 3.7.1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden ... bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır.

Buna göre eldeki dosyaya baktığımızda davacı ... hesabı, ZMMS yaptırmakla yükümlü olduğu halde bu poliçeyi yaptırmayan kişinin ödemekle yükümlü olduğu zararı 3. Kişiye ödemiş ve bu 3. kişiye ödemek zorunda kaldığı bedeli de davalı gerçek kişilere rücu etmiştir. Bu durumda görevli mahkemenin tayininde sigortasız araç sürücüsü ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yukarıda anılan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi eldeki davada davalı gerçek kişi olup uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.

Her ne kadar Dairemizce daha önceki bir kısım kararlarda ... Hesabı tarafından şahıslar aleyhine açılan rücuen tazminat davalarında, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin ...... tarih .... sas ...... ararları nedeniyle Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş ise de, davanın haksız fiilden kaynaklandığı ve uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerektiğinden Dairemizce son uygulama olan Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna dair karardan dönülerek görüş değiştirmek durumunda kalınmıştır.

Somut olayda, davacı, ... Hesabı Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde ödediği tazminatı sorumlu davalılara rücu etmektedir. Davalılar tacir sıfatını haiz değildir. Uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı bu tür davalarda görevli Mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan, Adana 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılarak yargı merci olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip