Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/2425 K.2022/2199

Av...

DAVACI : ... ... -

VEKİLLERİ : Av...

Av...

Av...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 18/07/2022

KARAR YAZIM TARİHİ : ...

Taraflar arasında görülen davada Adana 11. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, ayıplı aracın yenisi ile değiştirilmesi istemine ilişkindir. Adana 11. Asliye Hukuk Mahkemesi, davaya konu aracın kullanım amacının ticari olduğunu ve hususi işlerde kullanılmak için alınmadığından bahisle görevsizlik kararı vermiştir. Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, davacının tacir olmadığını ve bu nedenle davanın ticari nitelikte olmadığından bahisle görevsizlik kararı vermiştir.

507 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde “İster gezici olsun ister bir dükkân veya bir sokağın belli yerinde sabit bulunsunlar, ticarî sermayesi ile birlikte vücut çalışmalarına dayanan ve geliri o yer ve gelenek ve teamülüne nazaran tacir niteliğini kazanmasını icap ettirmeyecek miktarda sınırlı olan ve bu bakımdan ticaret sicili ve dolayısıyla ticaret ve sanayi odasına kayıtları gerekmeyen, ayni niteliğe (sermaye unsuru olsun olmasın) sahip olmakla beraber, ayrıca çalıştığı sanat, meslek ve hizmet kolunda bilgi, görgü ve ihtisasını değerlendiren hizmet,

meslek ve küçük sanat sahipleriyle bunların yanında çalışanlar ve geçimini sınırlı olarak kamyonculuk, otomobilcilik ve şoförlükle temin eden kimselerin 1'inci maddede belirtilen amaçlarla kuracakları dernekler bu kanun hükümlerine tabidir” denilmektedir.

507 sayılı Kanun, 21/06/2005 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 76'ncı maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ve maddenin ikinci cümlesi ile diğer yasaların 507 sayılı Yasaya yaptıkları atıfların 5362 sayılı Yasaya yapılmış sayılacağı açıklanmıştır. Bu durumda 4857 sayılı Yasanın 4 üncü maddesinde 507 sayılı Yasaya yapılan atıf, 5362 sayılı Yasaya yapılmış sayılmalıdır.

Bahsi geçen yeni yasal düzenlemede esnaf ve sanatkâr tanımı değiştirilmiştir.

Yeni yasanın 3 üncü maddesine göre esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dâhil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak belirtilmiştir.

507 sayılı Yasada yazılı olan “geçimini sınırlı olarak kamyonculuk, otomobilcilik ve şoförlükle temin eden kimselerin” sözcüklerine yeni yasada yer verilmemiştir. Yeni yasanın değinilen hükmü karşısında, 21.06.2005 tarihinden sonraki dönem açısından İş Kanununun kapsamı belirlenirken, “geçimini münhasıran bu işten sağlama” ölçütü dikkate alınmamalıdır.

5362 sayılı Yasadaki düzenleme ile esnaf ve tacir ayrımında başka ölçütlere yer verilmiş olup, kamyonculuk, otomobilcilik ve şoförlük yapanların da ekonomik sermayesi, kazancının tacir sanayici niteliğini aşmaması ve vergilendirme gibi ölçütler çerçevesinde değerlendirilmesi gerekecektir. 507 sayılı Yasa döneminde esnaf sayılan kamyoncu, taksici, dolmuşçu gibi kişilerin de bu yeni ölçütler çerçevesinde esnaf sayılmama ihtimali ortaya çıkmaktadır. Ekonomik faaliyetini daha çok bedeni çalışmasına dayandıran düşük gelirli taksi ve minibüs işletmesi sahiplerinin esnaf olarak değerlendirilmesinin daha doğru olacağını belirtmek gerekir. (Yargıtay 9.HD. 28.4.2008 gün 2008/ 3568 E, 2008/ 10904 K.).

Somut olayda, her ne kadar davaya konu ... plakalı araç trafik sicilde ticari olarak kayıtlı ise de; davacının, ekonomik faaliyetini daha çok bedeni çalışmasına dayandırdırdığı, basit usulde vergiye tabi olduğu ve esnaf faaliyeti sınırlarında kaldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu haliyle davacının tacir olmadığı açıktır. O halde uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesi'nde çözümlenmesi gerekmektedir.

Açıklanan gerekçeler doğrultusunda Adana 11. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlemek gerekmiştir.

HÜKÜ M

... · Başkan · ... ... · Üye · ... ... · Üye · ... ... · Katip · ...