Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/278 K.2022/108

İskenderun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığının merci tayini yolu ile giderilmesi talebi sonucu Dairemize gelen dosyanın incelenmesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen dava dilekçesinde özetle.

03/07/2020 tarihinde ...'ın sevk ve idaresinde ki ... plaka sayılı araç ile ...'nın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı motosikletin çarpışması sonucu ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, olay sırasında tutulan kaza tespit tutanağına göre ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nın kaza esnasında 1.08 promil alkollü olduğunun ve 2918 Sayılı KTK'nın 52/1.a "Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken,

yapım ve onarım alanlarına girerken hızlarını azaltmak " ve 65/1-a "Taşıma sınırı üstünde yolcu alınması" bendini ihlal ettiği için kusurlu olduğunun belirlendiğini, iş bu kaza neticesinde ... plaka sayılı araçta yolcu olarak bulunan ...'ın vefat ettiğini, söz konusu kaza nedeniyle İskenderun Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldığını, 2020/... soruşturma sayılı dosyada aldırılan bilirkişi raporuna göre iş bu kazanın oluşumunda sürücü ...'nın asli kusurlu olduğu kanaatine varıldığını,

...'nın sürücüsü ve ...'nın maliki olduğu ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası olmadığından Sigortacılık Kanunu 14/2-b maddesi gereği kazada vefat eden yolcu ...'ın annesi ... ve Babası ...'ın çocuklarının desteğinden yoksun kaldıklarından bahisle müvekkili davacı kuruma karşı destekten yoksun kalma tazminatının ödenmesi için başvuruda bulunduklarını, taraflar arasında İskenderun Arabuluculuk dosyası ile anlaşma sağlandığını,

arabuluculuk anlaşma tutanağına göre asıl alacak olarak toplam 104.531,00TL tutarındaki destekten yoksun kalma tazminatının davalılar adına vekaleten avukata ödendiğini, Güvence Hesabı'nın Sigortacılık Kanununun 14. Maddesi gereği sigortası bulunmayan araçlar için ödeme yaptıktan sonra GÜvence Hesabı Yönetmeliğinini 16. Maddesi ile zarara neden olan ve zorunlu sigorta yapılmamış aracın işletenine, sürücüsüne ve diğer sorumlulara rücu etme hakkına sahip olduğunu, Güvence Hesabı'nın ödediği bu bedeli rücuen davalılardan talep ettiğini, Mahkememizin 2021/225 Esas sayılı dava dosyasının İskenderun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/...

Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesini talep ettiğini belirterek davanın kabulü ile davalıların sorumlu oldukları borçtan dolayı yapılan takibin devamına, davalıların İskenderun İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyaya yapılan itirazın iptaline, davalılar aleyhine alacağın % 20 sin oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davlı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İskenderun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanması nedeniyle görevsizlik kararı vermiştir. İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi, davanın Türk Ticaret Kanunu'nun 1483 vd maddelerinden doğduğundan bahisle görevsizlik kararı vermiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından ödenen 5.285,93 TL'nin araç maliki ve sürücünün mirasçısı olan davalılardan tahsili amacıyla açılan takibe itirazın iptaline ilişkindir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1. maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren Yasanın 5/3. maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Güvence hesabı yönetmeliğini 16. Maddesinde ise güvence hesabının ödeme yapması durumunda ZMMS poliçesi yaptırmakla yükümlü olan ve fakat bu poliçeyi yaptırmayan kişilere karşı ödemiş olduğu miktarı rücu edebileceği düzenlenmiştir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 22.03.1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 3.7.1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır.

Buna göre eldeki dosyaya baktığımızda davacı güvence hesabı, ZMMS yaptırmakla yükümlü olduğu halde bu poliçeyi yaptırmayan kişinin ödemekle yükümlü olduğu zararı 3. Kişiye ödemiş ve bu 3. kişiye ödemek zorunda kaldığı bedeli de davalı gerçek kişilere rücu etmiştir. Bu durumda görevli mahkemenin tayininde sigortasız araç sürücüsü ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yukarıda anılan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi eldeki davada davalı gerçek kişi olup uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.

Her ne kadar Dairemizce daha önceki bir kısım kararlarda Güvence Hesabı tarafından şahıslar aleyhine açılan rücuen tazminat davalarında, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 03.11.2020 tarih 2020/7592 Esas 2020/9097 kararları nedeniyle Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş ise de, davanın haksız fiilden kaynaklandığı ve uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerektiğinden Dairemizce son uygulama olan Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna dair karardan dönülerek görüş değiştirmek durumunda kalınmıştır.

Somut olayda, davacı, Güvence Hesabı Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde ödediği tazminatı sorumlu davalılara rücu etmektedir. Uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan, İskenderun 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılarak yargı merci olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip