Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/522 K.2022/638

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı hükmüne karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun yapılan esas incelemesinde;

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Davacı şirketin oto kiralama ve satım işi yaptığını, davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın davalı ... şirketi ile yapılan araç kiralama sözleşmesi gereğince adı geçen davalıya kiraya verildiğini, kiralanan aracın davalı şirketçe alt kiraya verildiğini ve alt kiracı sürücünün yaptığı trafik kazası neticesinde aracın maddi zarara uğradığını, maddi zararın onarım ile giderilemeyeceğini ve aracın perte ayrıldığını belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla şimdilik 1.000,00-TL'nin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; HMK 114-1/c ile 115-1 gereğince mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

DAVALI VEKİLİNİN İSTİNAF SEBEPLERİ

Mahkemece önceki kararda direnildiğini, mahkemenin kendi sebep olduğu hukuka aykırı durumu gerekçe göstererek hem yasayı uygulamaktan imtina ettiğini, hem de İstinaf Kararını hiçe sayarak davalının kazanılmış haklarını yok ederek Anayasa'ya aykırı davrandığını, mahkemenin yasaları uygulamak zorunda olduğunu, yasayı uygulamanın taraflardan birisi için ortaya çıkacak aleyhe sonucunun kaygısını mahkemenin çekmemesi gerektiğini, sırf bu amaçla yasayı uygulamadığını yazmanın gerekçe olarak kabul edilemeyeceğini, gerekçenin yasal olmadığını,

davacı tarafın mazeret dilekçesi sunduğunu ve mahkemece reddine karar verildikten sonra davanın taraflarınca takip edilmediğini ve takip edilmediği için işlemden kaldırılmak zorunda olan dosyada bu aşamadan sonra Sulh Hukuk Mahkemesinin davaya devam etmesinin veya işlemden kaldırılmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, davacı şirkete ait davalı tarafından kiralanan aracın alt kiracı elinde iken ağır hasarlanması nedenine dayalı alacak isteminden ibarettir. İstinaf incelemesi Hukuk Muhakemeleri Kanunu 355. Maddesi gereğince istinaf sebepleri ile re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup,

İlk Derece Mahkemesince verilen 3/12/2020 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararın davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine yapılan inceleme sonucu Adana Bölge 5. Hukuk Dairesinin 21-/9/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı ilam ile "... davalı ... Turizm Oto Kiralama ve Taşımacılık Hizmetleri A.Ş.

Yönünden asıl dosya olan Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılamada 01/12/2020 tarihli celsede davacı vekilinin mazereti belgelendirilmediğinden red edilerek, davalı vekili tarafından takip edilmediği bildirilmesine rağmen davaya devam ile verilen tefrik kararı ile birlikte açıklanan görevsizlik kararı usule ilişkin nihai karar olmakla yapılan yargılama işlemleri usul ve yasaya uygun değildir. Mahkemece, davalı ...

Turizm Oto Kiralama ve Taşımacılık Hizmetleri A.Ş. Yönünden bu aşamada tefrik kararı verilmiş olmakla bu davalı tarafından açıkça takip edilmediği bildirilen dava yönünden ayrı esasa kaydı yapıldıktan sonra dosyanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu 150.

Maddesi gereğince işlemden kaldırılması gerekirken görevsizlik kararı verilmesi yerinde bulunmadığından davalı tarafın istinaf başvurusu yerinde bulunmuştur..." gerekçeleri ile kaldırılmasına karar verildiği, mahkemesince kaldırma kararı doğrultusunda yeniden esasa kaydının yapılarak 12/10/2021 tarihli tensip tutanağı düzenlenerek duruşmanın ... tarihine ertelendiği, istinaf kararının davacı vekiline 17/10/2021 tarihinde tebliğ edildiği görülmüş olup, kural olarak bir dosya için işlemden kaldırılmaya ilişkin koşullar hangi tarihte oluşmuşsa o tarih itibariyle işlem kaldırılmış sayılmalıdır.

Somut olayda, davacı vekilinin mazeretinin red edildiği ve davalı tarafında takip edilmeyen davanın 01/12/2020 tarihinde işlemden kaldırılması gerekirken işlemden kaldırılmadığı ve tefrik kararı ile birlikte aynı açıklanan görevsizlik kararının ayrı esasa kaydı ile bu esas üzerinden görevsizlik kararı yazılmış olması açıkça usule aykırı olduğu belirlenmesine rağmen, İlk Derece Mahkemesince bu kez de "01/12/2020 tarihli duruşmada işlemden kaldırma kararı verilmesi ... bu kez de davacının dosyayı yenileme hakkının kusuru olmaksızın elinden alınmış sayılacağı sonucunu doğuracağı,

hukukun genel ilkelerinden olan hiç kimsenin kusuru olmaksızın bir hakkın kaybına sebebiyet verilemeyeceği ilkesi dikkate alındığında davacının işlemden kaldırılan dosya için kaldırma kararı sonrasındaki ilk duruşmada bu talebini ileri sürebileceğinin hakkaniyet gereği olduğu,

davacının da davayı takip etmesinin yenileme talebi sayılacağı" gerekçeleri ile yeniden görevsizlik kararı verilmiş olup, istinaf kararının davacı vekiline tebliği ile birlikte işlemden kaldırılmaya ilişkin koşulların davacı tarafça öğrenildiğinin kabulü gerektiği, bu tarihten sonra duruşma gününe kadar davacı tarafın dosyanın yenilenmesine ilişkin bir talebinin olmadığı ve duruşmada da davayı yenileyeceklerine ilişkin bir beyanda bulunmadığı sadece davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği, buna rağmen mahkemenin yeniden yargılamaya devam ile görevsizlik kararı verdiği tespit edilmiş olup,

istinaf inceleme tarihi itibarı ile dosyanın yenilendiği, yenileme harçlarının yatırıldığına ilişkin uyap kayıtlarında da herhangi bir belge bulunmadığı anlaşılmakla davanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu 150/5 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı tarafın istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak (Düzeltilerek) ve yeniden yargılama yapılmasına gerek görülmediğinden esas hakkında Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b(2) maddesi gereğince aşağıdaki hüküm kurulmuştur.