Adana Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2020/1272 K.2023/1004

Adana 3 . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/02/2020 tarih ve 2017/... Esas - 2020/... Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan incelemede;

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Müvekkili şirketin 04/08/2014 tarihinde yapılan sözleşme gereğince davalı ile Otomatik Sac Taşıma Robotu ile Sac Dilme Makinesi Üretim Hattı Oluşturulması yapımı ve satın alımı konusunda anlaşma yaptıklarını, anlaşma sonucunda önden davalıya 3.750,00 EURO avansı, gerekli teknik çalışmaları yapması için verdiğini, taraflar aralarında anlaştıkları konuları belirtmek suretiyle 04/08/2014 tarihinde iki adet makine için iki sözleşme yapıldığı ve imza edildiğini, bu sözleşmeler gereğince müvekkili firmanın, davalıya toplamda 56.000,00 EURO 'ya karşılık gelen çek keşide edip verdiğini, müvekkilinin bu çeklerin tamamını ödediğini,

imza edilen sözleşme gereğince davalının, makinaları 2014 yılının 44. haftasında teslim edeceğini bildirdiğini, aradan geçen süreçte Otomatik Sac Taşıma Robotunu yapmayan karşı yanın bu makine bedeline karşılık gelen, tahsil ettiği 23.750. EURO'yu müvekkili şirket hesabına iade ettiğini, davalı Rulo Açma makinesini tamamlamadığı ve bugün itibariyle halen teslim etmediği gibi, buna karşılık gelen 36.000.

EURO'yu da tahsil ettiği halde müvekkiline geri ödemediğini ve iade etmediğini, davalının, üretimine ve imalatına konu edilen makineyi, demonte halde müvekkilinin fabrika sahası içerisine getirdiği ve montajını burada yaptığını, yapım aşamasında davalı tarafından birçok parça getirilip bu makine için montaj yaptığı halde, ortada henüz yapılmış bir makina bulunmadığını, müvekkili firmanın, bedelini ödediği ve kendi fabrika sahası içinde demonte halde bulunan ve sözleşme gereği kendisine halen teslim edilememiş makine düzeneği üzerinde Adana 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/...

Değişik iş sayılı dosyasında bilirkişi incelemesi yaptırdığını ve rapora göre makinenin sözleşmeye uygun olmadığını, istenilen ölçümlerde kesim ve üretim yapmadığı vs. tespit edildiğini belirterek, davanın kabulü ile 36.000 EURO'nun 13/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte ödenmesine, noter ihtar masrafı olan 213,52 TL ile Adana 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/...

Değişik iş sayılı dosyasından yapılan 692,00 TL tespit giderinin toplam 905,52 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Davanın süresinde açılmadığını, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, taraflar arasında akdedilen satım sözleşmesi ile alıcının ayıp nedeniyle malı iki aylık bir süre içinde muayene etmesi ve bir yıl içinde ihbar ve dava açma hakkına haiz olduğu hükmü uyarınca dava konusu yapılan davasına dayanak teşkil ettiğini iddia ettiği ayıbı sözleşmede öngörülen sürede ileri sürmediği,

dava konusu edilen ve dava dilekçesi ekinde ibraz edilen 04.08.2014 tarihli satım söleşmesinin tarihinin taraf iradelerine ve gerçekte imzalandığı tarihe aykırı olarak davacı tarafından sonradan yazıldığını, dava konusu edilen makinenin demonte olarak davacıya teslim edildiği ve hiç çalıştırılmadığının iddia edildiğini, oysaki söz konusu makinenin davacının fabrikasında çalışmaya hazır halde kurulduğu ve teslim edildiğine ilişkin fotoğrafların dilekçe ekinde ibraz edildiğini, ayrıca zaman zaman makinenin çalışması ile ilgili davacıya teknik destek verildiği konusunda elektronik posta çıktılarınında dosyaya ibraz edildiğini belirterek,

usul ve yasaya aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"Davaya konu sac dilme makinesi üretim hattı oluşturma işinin sözlemeye uygun yapılmadığı, bu nedenle davacının sözleşmeden dönme ve dava konusu makine için ödediği bedeli davalı şirketen talep edebileceğinin kabulü gerekmiş, açıklanan bu nedenlerle davanın kabulü ile 36.000 EURO nun temerrüt tarihi olan 19/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, ayrıca davalının tespit gideri ve ihtarname masrafını da davalıdan talep edebileceği," gerekçesiyle, 1-Davanın KABULÜ İLE," şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı Vekili 30/06/2020 Tarihli İstinaf Dilekçesinde Özetle: Davalı tanığı tarafından makinenin kurulumu yapıldığı tarihte 400-450 adet kesim yapıldığının ve bu kesimlerde sözleşme şartlarına aykırı olacak şekilde kesimin meydana gelmediğinin, kurulum yapıldıktan sonra ertesi gün, davalı şirket tarafından tekrar aranılarak makinenin istenen şekilde kesim yapmadığınının belirtilmesi üzerine tekrar makinede gerekli ayarlamalarıı yapıldıktan sonra makinenin düzgün kesim yaptığınının belirtildiği,

"servo moturu" diye adlandırılan cihazın makinenin mekanizmasında yaşanabilecek herhangi bir olumsuz durumda hatayı denetleyip, otomatik olarak hatanın gidermesini sağlayan cihaz olduğu, makinenin ince ayarlamalar yapılması gereken ustalık isteyen hassas bir makine olduğu,

sözleşmeye konu olan makinenin yıllık bakım ve hassas ayarlarının yapılması durumunda usta bir personel tarafından çalıştırıldığında makinenin düzgün bir şekilde çalışması yönünde bir sıkıntının olmayacağını, mahkemece bu yöndeki savunmalarının dikkate alınmadığını ve değerlendirilmediğini, keşif esnasında makinenin ayarının tam olarak yapılmadan çalıştırıldığını, kendi tanıkları dışında makineyi kullanmayı ve ayarlamayı tam olarak bilen kişinin bulunmadığını, makinenin ayarlanması ve çalıştırılması bakımından çok incelik ve sağlam ustalık isteyen bir makine olduğunu, özellikle itiraz dilekçelerinde,

keşif sırasında dinlenen tanık makine mühendisi tarafından beyan edilen "servo motoru üzerinde olması gereken cıvatanın olmaması sorun yaratır" şeklindeki beyanatın bililirkişiler tarfından dikkate alınması gerektiği yönünde itirazlarını sunduklarını, bu hususun dahi, yerel mahkemece yapılan 20.11.2018 tarihli duruşmada verilen bir numaralı ara kararda "davalı tarafın itirazlarını karşılar nitelikte rapor tanzimi" istenmiş ise de bilirkişi tarafından yerel mahkemece verilen ara karar doğrultusunda taraflarınca ileri sürülen itirazlar değerlendirilmeden ek rapor tanzimi yoluna gidildiğini, servo motorunun,

kurulumu yapılan makinede önemli bir işleve sahip olup yapılan işlemin düzgün ve sabit yapılmasını sağladığını, bu yönü değerlendirilmeyen ve teslimatında cıvatanın eksik olduğunu kabul ettikleri anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafından da belirtildiği üzere keşif esnasında cıvatalar/vidaların motorda bulunmadığını, bu nedenle servo motorunun çalışmasına etki edebileceği teknik anlamda şüphesiz olan ve keşif sırasında davacı tarafın da kabulünde olduğu üzere bu tür eksikliğin bilirkişi tarafından değerlendirilmeden rapor tanzimi ve bu rapora dayalı hüküm kurulmasının hukuka aykırılık içerdiğini belirterek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesine karşı beyanda bulunmamıştır.

DELİLLER

İstinaf incelemesine esas: Yerel mahkemenin dosyası içerisinde bulunan belge ve kayıtlar.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ticari satım ve eser sözleşmesinden kaynaklanan, ayıplı ürün iddiasına dayalı alacak davasıdır. Taraflar arasında düzenlenen 04/08/2014 tarihli sözleşme uyarınca davaya konu sac dilme üretim hattı oluşturulması (rulo açma makinesi) yapımı ve satımı konusunda taraflar anlaşmaya varmıştır. Davalı tarafça davacıya ait iş yerinde rulo açma makinesinin kurulumu yapılmıştır.

Yapılan keşif sırasında dinlenen tanık beyanında, gerekli ayarlamaların yapılarak teslim tarihinde 400-450 adet kesim yapıldığı ve herhangi bir sorun yaşanmadığı ve makinenin teslim edildiği beyan edilmiş ise de, makinenin davacı tarafa teslimine ilişkin dosyada herhangi bir belgeye rastlanmamıştır. Sözleşmede alıcının ayıp nedeniyle malı 2 aylık bir süre içerisinde muayene etme ve 1 yıl içinde ihbar ve dava açma hakkı bulunduğu hususuna yer verilmiştir.

Malın çalışır vaziyette teslim tarihi olarak 2014 yılının 44. Haftası belirlenmiştir.

Davacı, Adana 7. Noterliğinin 13/11/2015 tarihli ihtarnamesiyle malın ayıplı olduğunu ve sözleşmeyi fesh ettiklerini belirterek rulo açma makinesi bedeli olan 36.000,00 Euro'nun ticari temerrüt faizi ile birlikte ödenmesinin talep etmiş, ihtarnamenin 18/11/2015 tarihinde karşı tarafa tebliğ edildiği görülmüştür.

Mahkemece davaya konu makinenin sözleşmede belirtilen nitelikte olup olmadığının tespiti amacıyla yapılan keşif sırasında dinlenen davalı tanığı, makineyi kendisinin yaptığını, makinenin ayarlamalarını izocamdan bir usta getirerek yaptırdığını, yaklaşık 400-450 adet kesim yaptıklarını ve herhangi bir sıkıntı çıkmadığını, ertesi gün fabrikadan aranarak makinenin düzgün kesim yapmadığının söylediğini, bunun üzerine bir kaç defa makineyi ayarladıklarını, makinenin çok ustalık isteyen bir makine olduğunu, makinenin en az yılda bir defa kalibrasyon bakımının yapılması gerektiğini, servo motoru üzerinde civatanın olmamasının makinenin çalışmasında sorun yaratacağını beyan etmiştir,

Keşif sırasında sac kesme makinesinin çalıştırılarak denendiği, keşif sırasında davalı şirket yetkilisinin, makinede servo motorunun 2 vidasının sökük olduğunu beyan ettiği ve bu hususun zapta geçtiği, yine makinenin kısmen kurulu olduğu hususunun da zapta geçtiği görülmüştür.

Alınan 25/07/2018 tarihli bilirkişi raporunda; davalı tarafından imal edilen rulo açma (sac dilme) makinesinin, taraflar arasında imzalanan satın alma sözleşmesinin teknik özellikler kısmında tanımlanan "sistem üzerinde ölçüm hatası +/- 0,20 milimetre maksimum olacaktır" şartını sağlayamadığından sözleşmeye uygun olarak imal edilmediği, sonucuna varıldığı bildirilmiştir.

Davalı vekilince bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazda; dava konusu makinenin üzerinde yer alan servo motorunda eksik olan civata nedeniyle hatalı kesimlerin olabileceği hususların beyan etmelerine rağmen bilirkişi tarafından bu hususun dikkate alınmamasının, dava konusu makinenin keşif esnasında görüldüğü üzere ve keşif tutanağında kısmen kurulu olması hususunun yazılı olmasına rağmen makinenin tam kurulumu yapılmadan ve de yıllık kalibrasyon bakım ayarları olmadan bilirkişi tarafından keşif esnasında çalıştırılması sonucu ortaya çıkan verilerin sağlıklı olmadığını, belirttikleri bu hususların dikkate alınarak yeniden keşif yapılmasını ve dava konusu makinenin bakımının yapılmış olarak sac kesim işleminin yapılması sonucunda ortaya çıkan verilere göre karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davalı vekilinin itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor alınmıştır.

Alınan 17/10/2019 tarihli ek raporda, davalı vekilinin itirazlarını karşılayacak mahiyette açıklamaya yer verilmediği görülmüştür.

Mahkemece, keşif yapılmadan önce, davalı tarafça da bir teknik personel bulundurulmak suretiyle makinenin bakım ve ayarları yapıldıktan sonra, makine mühendisi marifetiyle mahallinde yeniden keşif yapılarak makinenin çalıştırılması, sözleşmeye uygun kesim yapıp yapmadığının tespit edilmesi gerekirken, davalı tarafın bilirkişi raporuna karşı itirazları hususunda gerekli incelemenin yeterli şekilde yapılmayarak hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmiş olması yerinde değildir.

Davalı vekilinin istinaf başvurusu yerindedir.

Sonuç olarak: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.