Adana Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/1472 K.2025/1253

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/02/2021 tarih ve 2017/... Esas - 2021/... Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusu ile ilgili istinaf karar incelemesinde:

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Mersin 4. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... sayılı icra takibi ile borçlu davalı aleyhine 06/07/2015 tarihli Kocahasanlı Mahallesi Kanalizasyon proje hizmet sözleşmesi metraj artışından kaynaklı alacak için takip başlatıldığını, davalının 01/08/2017 tarihli itiraz dilekçesi ile borcu olmadığından bahisle takibe itiraz ettiğini, taraflar arasında 10/03/2015 tarihinde Erdemli İlçesi Kocahasanlı Mahallesi mevcut kanalizasyon projesi tahkiki ve proje hazırlanması hizmet alım işine ait sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre iş yapım bedelinin 30.734,60 TL olarak kararlaştırıldığını,

müvekkilinin sözleşmeye göre 35 günde teslim edeceği işi çok daha kısa sürede bitirerek teslim ettiğini, bu doğrultuda davalıca hakkediş raporu tanzim edildiğini, müvekkilinin işi teslimden sonra bu tutarda bir faturayı 06.07.2015 tarihinde keşide ederek davalı kuruma teslim ettiğini,

Taraflar arasında yapılan sözleşmede. 30 km 2. kademe kanalizasyon projesi ve 19,47 km mevcut kanalizasyon projesi tahkiki ve hazırlanması işleri var iken, iş bitirildikten sonra 33,311 km 2. kademe kanalizasyon projesi ve 64,606 km mevcut kanalizasyon projesi tahkiki ve hazırlanması işleri yapıldığını, 1. pozlu iş miktarının % 11 (2.317,60 TL) artarken.

2. pozlu iş miktarının % 232 (22.568,00 TL) arttığını, sözleşmede 30.731,60 TL iş miktarının, iş artışıyla 55.620,70 TL olduğunu, işin artmasındaki ana sebebin ... tarafından işin metrajının düşük gösterilerek 22/D (Doğrudan Temin) kapsamına işin sığdırılmaya çalışılması olduğunu, işin gerçek metrajlarının davalı tarafından bilinmesine rağmen;

bu yöntem ile yüklenici firmaların yanıltıldığını, davalının, işi verdikten sonra sözleşme bağlayıcılığı ile işin bitirileceğini düşündüğünü, böylelikle sözleşmede yazan metraj ile işin tamamlanmasıyla ortaya çıkan metraj arasındaki iş yapım bedeli farkını ödemediğini, davalının takibe itirazında haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek, icra takip dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, borçlu aleyhine alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ve yargılama masraflarının karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Dava konusu işin bitiminde düzenlenen kesin hak ediş raporunun 06/07/2015 tarihinde imza altına alındığını, Muayene ve Kabul Komisyonunun hazırlamış olduğu “Kabul Tutanağında” söz konusu işin teknik şartnameye uygun olduğu tespit edilerek 05/05/2015 tarihinde kabul tutanağının imza altına alındığını, davacı ile akdedilen sözleşmenin “Hakedişler ve Ödemeler” başlıklı 42. Maddesinde “Yüklenicinin geçici hakkedişleri, itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğu ve dayandığı gerekçeleri,

idareye vereceği ve bir örneğini de hakkediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakkediş raporunun “ İdareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazı kayıtla “ cümlesini yazarak ya da bu anlama gelecek bir itiraz şerhi ile imzalaması gereklidir.

Eğer yüklenicinin, hakediş raporunu imzalamasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere 10 gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorundadır.

Yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır” hükmünün yer aldığını, kesin hak ediş raporunda imzası bulunan hiç kimsenin rapora itiraz kaydı veya şerh düşmediğini, kesinleşen hak ediş nedeniyle davacının müvekkili idareden hiçbir hak ve alacağının bulunmadığını belirterek davanın reddini, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

"Taralar arasında imzalanan sözleşmenin kapsamının 19,47 Km 1. Kademe Kanalizasyon Projesi ve 30 km 2. Kademe Kanalizasyon Projesi yapım işi olduğu, sözleşme kapsamı proje yapım işinin, yüklenicisi tarafından işin süresi içinde bitirilerek davalı idareye teslim edildiği, işin bitiminde fiilen yapılan iş miktarlarda artış olduğu, söz konusu iş artış miktarlarının, 13.04.2015 tarihine kadar yapılan 1 nolu hakediş icmalinde Kontrol Mühendisleri ve davalı idare tarafından imzalandığı, dolayısı ile yapılan fazla işin idarece de kabul edildiği, ancak ödemesinin bu artışa göre yapılmadığı,

davalı idarenin ve davacı yüklenicinin kabul ederek imzaladığı 1 nolu hakediş icmalinde bulunan iş miktarlarının. 1. Kademe Kanalizasyon Projesinin 64,606 Km ve 2. Kademe Kanalizasyon Projesi 33,311 Km olduğu, söz konusu bu iş artış miktarları esas alınarak 1 nolu hakedişte bulunan toplam iş tutarının sözleşme fiyatları ile KDV ve kanuni kesitiler hariç 55.620,70 TL olduğu, ancak.

01 nolu hakedişin ödemesi için 07.07.2015 tarihinde imzalanan Ödeme Emri ile sadece sözleşme bedeline (30.734,60 TL) esas, KDV ve kanuni kesintiler dâhil 31.287.82 TL lik ödemenin, davacı yükleniciye ödendiği, ancak iş artışı ile ilgili herhangi bir ödemenin yapılmadığı, Bu durumda davacı yüklenicinin davalı idareden sözleşme fiyatları ile. 55.620,70 TL - 30.734,60 TL = 24.886,10TL alacaklı olduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 12.2 maddesinde "yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa idare bu fazla iş bedelini imkan bulduğu takdirde öder.. ' şeklinde düzenleme getirildiği, buna göre davalının fazladan aldığı hizmetin bedelini ödemekle yükümlü olduğu,

kaldı ki davacının sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca da alacak talebinde bulunabileceği anlaşılmakla ve talimat yolu ile alınan 21/04/2020 tarihli bilirkişi raporunun oluşa uygun ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla alınan bilirkişi raporuna Mahkememizce itibar edilmiş ve davalının davacı şirkete takibe konu alacak nedeniyle borçlu olduğunun anlaşılmakla davanın kısman kabulüne karar vermek gerekmiştir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2010/... Karar)

Her ne kadar davalı tarafça Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesi gereğince davacının fazla işe yönelik talep hakkı olmadığı beyan edilerek raporlara itiraz edilmiş ise de; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8. maddesinde; sözleşmenin eklerinin tahdidi olarak sayıldığı, mahkememizce dizi pusulası düzenlenerek tüm sözleşme ve eklerinin istenilmesine rağmen bu evraklar içerisinde de Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin bulunmadığı anlaşılmakla genel şartname hükümlerine göre değil taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eki maddelerine mahkememizce öncelik verilmiştir.

Davacı tarafça takip tarihinden önce davalıyı temerrüde düşürdüğüne ilişkin delil bulunmadığından davacının faiz talebinin reddine karar verilmiştir." gerekçesiyle,

"1-Mersin 4. İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 24.886,10 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Fazla yapılan iş miktarının belirlenmesi ancak yargılama neticesinde belirlenebilir olacağından Şartları oluşmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine" karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili 09/04/2021 tarihli istinafa dilekçesinde:

İlk derece mahkemesince kısmen ret kararının kaldırılarak, davanın tümü ile kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili 13/04/2021 tarihli istinaf dilekçesinde:

Cevap dilekçesinde beyan ettiği hususları tekrarla, bilirkişi raporunda, hizmet alım işinde işin miktarının belirtilmediğine ilişkin yapılan tespite itiraz etiklerini, doğrudan temin usulü ile Mersin İli, Erdemli İlçesi Kocahasanlı Mahallesi Mevcut Kanalizasyon Projesi Tahkiki ve Proje Hazırlanması Hizmet Alım İşi’nin Genel Müdürlük Makamının 09/03/2015 Tarih ve 215 Sayılı Oluru ile 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun 22/d maddesi (Doğrudan Temin Usulü ) gereğince 30.734,60 TL. (KDV Hariç) bedel karşılığında davacı şirkete yaptırılmasına karar verildiğini, görüldüğü üzere işin bedelinin belli olduğunu belirterek,

Sonuç itibariyle: İlk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak, davanın reddini, müvekkili idare aleyhine haksız olarak takip yapılması nedeniyle lehlerine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstinaf incelemesine esas: Yerel mahkemenin dosyası içerisinde bulunan belge ve kayıtlar.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklı, yapılan fazla iş bedelinin tahsili amacıyla yapılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali davasıdır.

Mersin 4. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklının Arısu Mühendislik Mimarlık Müşavirlik Ltd. Şti., borçlunun ... Genel Müdürlüğü, takibe konu edilen alacağın 24.886,10 TL asıl alacak, 5.257,79TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 30.143,89 TL olduğu, takip dayanağının 06/07/2015 tarihli Kocahasanlı Mahallesi Kanalizasyon proje hizmet sözleşmesi metraj artışı olduğu, borçlu vekili tarafından takibe itiraz dilekçesi ile takibin durdurulduğu görülmüştür.

Mahkemece iki ayrı bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.

Taraflar arasında imzalanan 10/03/2015 tarihli sözleşmenin incelenmesi sonucu:

Sözleşmenin 6. maddesinde; sözleşmenin birim fiyatlı olduğu ve sözleşme bedelinin 30.734,60 TL olduğu belirtilmiş, yapılacak işin kaç birim olduğu gösterilmemiştir.

Sözlemenin 8. maddesinde; sözleşme ekleri sayılmış, bunların içerisinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesine yer verilmemiştir.

Sözlemenin 9. maddesinde; işin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 35 gün olarak belirlenmiştir.

Sözlemenin 12.2. Maddesinde; yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, idarenin bu fazla iş bedelini imkan bulduğu taktirde ödeyeceği düzenlenmiştir.

Hakediş icmalinin incelenmesi sonucu;

-2. Kademe kanalizasyon projesi hazırlama işinin 33,311 km, birim fiyatının 700,00 TL ve tutarının 23.317,70 TL olarak hesaplandığı,

-Mevcut kanalizasyon projesi tahkiki ve hazırlanması (arazi çalışması yapmadan) işinin 64,606 km, birim fiyatının 500,00 TL ve tutarının 32.303,000 TL olarak hesaplandığı,

Toplam tutarın 55.620,70 TL (KDV harç) olarak belirlendiği, müteahhide ödenecek tutar olarak da, KDV hariç 30.734,60 TL gösterildiği görülmüştür. Hakediş icmali, herhangi bir şerh düşülmeksizin taraflarca imzalanmıştır. Son hakediş raporuyla da, KDV tevkifatıyla birlikte davacı yükleniciye ödenecek tutar 31.287,82 TL olarak belirlenmiş, taraflarca şerh konulmaksızın imzalanmıştır.

Davalı tarafça dosyaya sunulan hakediş raporu ve hakediş icmalinin incelenmesi sonucu; davacının yaptığı iş miktarına birim fiyatın uygulanması sonucu, yapılan işin karşılığının KDV hariç 55.620,70 TL olduğu sabittir. Sözleşmenin 12.2. maddesinde, yüklenicinin iş programına göre daha fazla iş yapması halinde, idarenin bu fazla iş bedelini ödeyeceği düzenlenmiştir.

Her ne kadar Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42/a. Maddesinde. “Yüklenicinin geçici hakkedişleri, itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakkediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakkediş raporunun “ İdareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazı kayıtla “ cümlesini yazarak ya da bu anlama gelecek bir itiraz şerhi ile imzalaması gereklidir.

Eğer yüklenicinin, hakediş raporunu imzalamasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere 10 gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorundadır.

Yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır” hükmü yer alıyor ise de, taraflar arsında imzalanan sözleşmede, sözleşmenin ekleri belirlenirken Hizmet İşleri Genel Şartnamesine yer verilmemiştir. Bu nedenle Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin somut olayda uygulanmasına olanak yoktur.

Sözleşmenin 8. maddesinde uygulama önceliği sözleşmeye verilmiştir. Bu durumda sözleşmenin birim fiyatlı olması ve 12.2. madde kapsamında fazla yapılan iş bedelinin idarece yükleniciye ödeneceğinin hüküm altına alınmış olması karşısında, davacının yapmış olduğu toplam iş bedelini davalı idareden talep etme hakkı bulunmaktadır. İlk derece mahkemesinin, yapılan iş bedeli üzerinden davanın kabulüne ilişkin gerekçesi ve kararı yerindedir.

Davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde değildir.

Davacı vekilinin istinafının incelenmesi sonucu ise;

HMK'nun 341/2 maddesinde "Miktar veya değeri 3.000,00-TL'yi geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir..."

HMK'nun 341/4 maddesinde "Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda kararda asıl talebin kabul edilmeyen bölümü 3.000,00 TL'yi geçmeyen taraf istinaf yoluna başvuramaz." hükümleri düzenlenmiştir.

HMK'nun istinaf kanun yoluna başvuru yönünden kesinlik sınırını düzenleyen bu maddelerdeki miktarların her yıl yeniden değerleme oranında artırılması sonucunda yerel mahkemenin kararını verdiği 19/02/2021 tarihi itibariyle istinaf kanun yoluna ilişkin yerel mahkemenin kesinlik sınırı 5.880,00 TL olup, reddedilen dava değerinin (5.257,79 TL) kesinlik sınırı olan 5.880,00 TL'nin altında kaldığı görülmekle, yerel mahkemece verilen kısmen ret kararı, miktar itibariyle kesin nitelikte olduğundan, HMK'nun 341/2,4 maddesi gereğince davacının istinaf kanun yoluna başvurma imkanı bulunmamaktadır.

Sonuç itibariyle: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,

Davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 341/2,4. ve 352/1-b maddeleri uyarınca usulden reddine,

karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.