Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2019/2060 K.2021/1258

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin alacağının tahsili amacıyla Adana 10. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası ile borçlu hakkında icra takibi yapıldığını, borçlunun süresi içinde borçlu olmadığını iddia ederek borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, borçlunun itirazının haksız ve mesnetsiz olduğunu, borçlunun yetki itirazının haksız ve hukuka aykırı olup yetkili İcra Müdürlüğü ve yetkili Mahkeme'nin Adana olduğunu, bu açıklamalar ve toplanacak deliller nazara alındığında borçlunun itirazının kabul edilebilir vasıfta olmadığını, bu itibarla borçlu tarafından haksız olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, takip tarihinden itibaren reeskont faizi, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; icra takibinin yapıldığı Adana 10. İcra Müdürlüğü'nün yetkili olmadığını, müvekkilinin şirket adresinin İskenderun/Hatay olduğunu bu nedenle HMK 6. Maddesi gereğince yetkili icra dairesi ve mahkemelerinin İskenderun İcra Daireleri ve Mahkemeleri olduğunu, takibe konu alacağın davacı kurumun ödemiş olduğu işçilik alacaklarının rucüen tahsilinin istendiği,

dava dilekçesi incelendiğinde alacağa konu bedellerin 2014 yılında ödendiğini, 6098 sayılı Borçlar Kanunun 73. maddesi gereğince ''rucü istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar'' şeklinde düzenleme olduğunu, taraflar arasında akdedilen ihale sözleşmesine göre işçilerin işçilik alacaklarının müvekkil şirket tarafından ödeneceğine dair bir hüküm bulunmadığını belirterek;

öncelikle davanın yetki ve zamanaşımı yönünden reddine aksi takdirde esasa ilişkin itirazlarının kabulü ile haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... tarih ve .... Esas, .... Karar sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulü ile Adana İcra 10. Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile, 36.053,30.TL asıl alacak, 6.101,05.TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 42.154,35.TL üzerinden takibin takipteki şartlar ile devamına, hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında olan 8.430,87.TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, söz konusu kararın yasa usul ve dosya kapsamına aykırı olup kaldırılması gerektiğini şöyle ki, dosyaya sunulan .... tarihli ek rapor aldırılmasına yönelik dilekçe ve ek rapor alınmasına yönelik talepleri hakkında mahkemece hiçbir karar verilmeden hüküm tesis edildiğini, dosyaya sunulan ... tarihli raporda bilirkişinin, dosyada yer alan Hizmet Alım Sözleşmesi hükümlerinden hareketle tespit ve değerlendirmede bulunarak müşterek sorumluluk kabul etmiş ve bunun üzerinden hesaplamalarda bulunmuş ise de bunun eksik olduğunu,

zira sözleşmenin gönderilmesi için müzekkere yazılmış ise de sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi, İdari Şartname ve Teknik Şartnamenin dava dosyasına gönderilmemiş ve dava dosyası arasına bu evrakların girmediğini, akdedilen Hizmet Alım Sözleşmesinin 37. Maddesi 4. Bendinde açıkça sorumluluğun yüklenicide olduğunun belirtildiğini,

Hizmet Sözleşmesinin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Maddesinde yüklenicinin bu genel şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan bizzat sorumlu olduğuna yer verildiği gibi şartnamenin Çalışanların Özlük Hakları başlıklı 6. ıncı bölüm 38. madde ve devamı 39. ve 40. maddelerinde salt yüklenicinin sorumlu olduğuna yer verildiğini, bu nedenlerle dilekçe ekinde yer alan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi,

İdari Şartname ve Teknik Şartname hükümleri de nazarı dikkate alınarak bilirkişiden ek rapor aldırılması gerektiği yönünde talepleri olduğunu ancak mahkemece hiçbir karar verilmeden hüküm tesis edildiğini tüm bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf talebi ile; mahkemece yetkiye ilişkin itiraz değerlendirilmeden hüküm verildiğini, icra takibinin yapıldığı Adana 10. İcra Müdürlüğü'nün yetkili olmadığını, müvekkili şirket adresinin İskenderun/Hatay olup HMK 6. Maddesi gereğince yetkili icra dairesi ve Mahkemesinin İskenderun İcra Daireleri ve Mahkemeleri olduğunu, somut olayda itirazıp iptali davasına konu icra takibindeki alacağın davacı kurumun ödemiş olduğu işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemi olup somut olayda davacı kurumun tazminat ödemesini yapmasından itibaren 2 yıl geçtikten sonra işbu davayı açmış olmakla zamanaşımı süresinin dolduğunu,

bu yönü ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddi yerine kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu tazminat bedellerinin ödenip ödenmediği ya da yasal düzenleme ile şirketlere tahsis edilip edilmediğinin EPDK'dan sorulmasına ilişkin taleplerin yerel mahkeme tarafından değerlendirilmeden hüküm verilmesinin hatalı olduğunu, bunun yanında dava konusu alacak yargılamayı gerektirdiğinden ve likit olmadığından yerel mahkemenin %20 icra inkar tazminatına hükmetmesinin yasa ve usule aykırı olduğunu tüm bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibarıyla "Rücuen Tazminat (Nakliyat Emtea Taşıma Sigorta Poliçe Ödemesine Dayanan)" davasıdır.

Davacı vekili, davacı ile davalı şirket arasında hizmet sözleşmesi olduğunu, dava dışı işçilerin işçilik alacaklarından dolayı davacı ve davalıya karşı açmış oldukları davayı kazandıklarını, davacının ödeme yaptığını, bu bedelin davalıdan tahsili için icra takibi başlattıklarını, itiraz üzerine takibin durduğunu, itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan açık yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verildiği, iş bu karara karşı davacı ve davalı vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin istinaf sebepleri bakımından yapılan inceleme neticesinde;

Davalı vekilinin istinaf sebepleri bakımından çözümlenmesi gereken sorun icra takibinin yetkili yerde başlatılıp başlatılmadığı, davanın zamanaşımı süresi içinde açılıp açılmadığı, davacının yapmış olduğu ödemeyi işletme gideri olarak göstermiş olmasının yapılan ödemenin rücu edilmesine engel teşkil edip etmediği, davacının yapmış olduğu ödemelerin dava dışı işçilerin davalı yanında çalıştığı döneme ilişkin olup olmadığı ve alacağın likit olup olmadığına ilişkindir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50. maddesinin birinci fıkrasına göre; HMK'nın yetkiye ilişkin hükümleri, para ve teminat alacaklarına dayalı takiplerde kıyas yolu ile uygulanır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 38.maddesi uyarınca sözleşmeyi imzalayan idarenin bulunduğu yer mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğu , sözleşmeyi imzalayan davacının Adana ilinde olduğu anlaşılmakla Adana mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğu anlaşılmıştır.

Davacı ve davalı şirket arasında hizmet sözleşmesi olduğu, dava dışı işçilerin davacı ve davalıya karşı açtığı dava sonucu, davacının ödeme yaptığı anlaşılmış olup, taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunması nedeniyle davanın 10 yıllık genel zamanaşımı süresine tabi olduğu anlaşılmıştır.

Davacının söz konusu ödemeyi harcamalar arasında göstermiş olmasının bu ödemelerin davalıdan rücuen tahsiline engel olmadığı, davacının, davalınında taraf olduğu dava sonucu verilen karar uyarınca ödeme yaptığı bu nedenlerle alacağın likit olduğu, davacının ödemesi yaptığı işçilik alacaklarının davalınında taraf olduğu davada mahkeme kararı ile hüküm altına alınan alacak olduğu ve bu alacakların dava dışı işçilerin davalı yanında çalıştığı döneme ilişkin olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin istinaf sebepleri bakımından yapılan inceleme neticesinde;

Davacı vekilinin istinaf sebepleri bakımından çözümlenmesi gereken sorun davanın tam kabulünün gerekip gerekmediğine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/933-2926 EK sayılı bu mahiyettedir)

Taraflar arasındaki sözleşme uyarınca işçilik alacaklarından davacının sorumlu olacağına dair bir hüküm olmadığı anlaşılarak davacı ödediği bedelin tamamını davalıdan talep etme hakkı olduğu anlaşılmakla davacının davasının tam kabulü yerine kısmen kabul kararı verilmesi doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın tam kabulüne karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır