Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/1173 K.2023/184

Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/... esas 2020/... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin Mersin - Tarsus Organize Sanayi Bölgesinde 22.000 metrekareli bir alanda yıllık 100.000 ton özel çimento ve çimentolu toz ürünler çeşidi toz harçlar, sıvalar, yapı kimyasalları üreten ayrıca yıllık 80.000 ton mikronize kalsit ve 30.000 m3 perlit üretimi kapasitesine sahip bir firma olduğunu, müvekkilinin şirketi üretmiş olduğu ürünleri şirketçe belirlenen liste fiyatı üzerinden müşteri ile mutabık kalınan sipariş formuna göre paletli olarak satmakta ve fatura etmekte olduğunu, davalının müvekkilinin şirketinin müşterilerinden olduğunu,

davalı şirket kesmiş olduğu 16/05/2014 tarih ve ... yevmiye sayılı fatura ile müvekkilinin şirketinin fiyat farkı fatura ettiğini, müvekkilinin şirketinin bu faturayı nereden ve kendisi tarafından kesilen hangi faturaya istinaden düzenlendiği anlaşılmadığından Mersin 5. Noterliği'nin 09/06/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iade ettiğini, davalı tarafından müvekkilinin bu şekilde bir fatura kesilmesinin ardından müvekkilinin şirketinin kendi kayıtlarını tetkik ettiğini, ve davalı tarafından düzenlenen palet iade ve fiyat farkı faturalarının davalıya gönderilmiş olan satış fiyat listelerine uymadığını,

davalının kesmiş olduğu palet iade faturalarında belirtilen paletlerin kendisine iade edilmediğini, müvekkilinin bu durum davalıya tebliğ edildiğini, davalı ihtarnameye karşılık Mersin 9. Noterliği'nin 20/06/2014 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesini keşide ederek kesmiş oldukları 16/05/2014 tarih ve ... yevmiye sayılı faturaya müvekkilinin süresinde itiraz edilmeyerek kesinleştiğini, davalının Mersin 9. Noterliğinin 03/07/2014 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinde kabul ettiğini, 658,48.TL dışında herhangi bir ödeme yapmadığını, müvekkilinin taleplerini son olarak Mersin 7.

Noterliği'nin 22/09/2014 tarih ve ... yevmiye numralı ihtarnamesi ile tekrar bildirildiğini, faturalar hakkında izahat istediğini, paletler ile ilgili teslim belgesinin ve bakiye 15.377,95.TL alacağını talep ettiğini ancak davalı şirket tarafından taleplerin hiçbirinin yerine getirilmediğini, davanın kabulü ile müvekkilinin şirketinin 15.377,95.TL alacağının Mersin 5. Noterliği'nin 20/06/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalının tebliğ tarihi olan 27/06/2014 tarihinden itibaren işleyecek faiz ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacı şirket ile müvekkilinin şirketi arasında uzun süredir ticari ilişki bulunmadığını, davacı şirketin dilekçesinde belirttiği faturaların tamamı davacı şirketin satış temsilcisi ve muhasebesi ile mutabık kalınarak kesilmiş olan faturalar olduğunu, bahsi geçen faturaların tamamının davacı şirket tarafından kabul edildiğini ve ticari defterlere de işlendiğini, müvekkilinin şirketinin temsilcisi ile davacı şirketin temsilcisinin defalarca bir araya geldiğini fakat davacı şirketin basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünün farkında olmadığını,

bilindiği gibi bilonço esasına göre defter tutan mükelleflerin belirli bir haddi aşan mal ve hizmet satışlarını Mal ve Hizmet Satışlarına ilişkin Bildirim Formu ile vergi dairesi müdürlüklerine bildirmeleri yükümlülüğü olduğunu, müvekkilinin şirketinin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, açılan davanın kötü niyetli olduğunu ve reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; "davacı şirket ile davalı arasında mal alım satımından kaynaklı ticari ilişki mevcut olduğu, davalı tarafından davacı adına 16.05.2014 tarihli, A-... seri nolu toplam 1.750,00.TL bedelli fiyat farkı faturasının düzenlendiği, davacı tarafından ihtarname ile iade faturasının davalıya iade edildiği, davacı daha sonra kayıtlarını tetkik ettiğinde davalıya verilen ürünlerin satış fiyat listesine uymadığını tespit ederek 28.05.2014 tarihli A-... seri nolu toplam 13.070,00.TL bedelli iade faturasını düzenlediği ve davalıya gönderdiği, davalı tarafından ihtarname ile iade faturasının davacıya iade edildiği,

davalı taraf faturadaki birim fiyatlara ihtarname ile itiraz ederek davacı çalışanı ... ile daha düşük birim fiyatlara anlaştıklarını ve faturalara süresinde itiraz edilmeyerek kesinleştiğini savunduğu, davalı tarafından davacı adına düzenlenen 16.05.2014 tarihli A-... seri nolu toplam 1.750,00.TL bedelli faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacı tarafından davalı adına düzenlenen 28.05.2014 tarihli A-... seri nolu toplam 13.070,00-TL bedelli faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olduğu,

davalı tarafından davacı adına düzenlenen 16.05.2014 tarihli A-... seri nolu toplam 1.750,00.TL bedelli faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafından davalı adına düzenlenen 28.05.2014 tarihli A-... seri nolu toplam 13.070,00.TL bedelli faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı, dosya kapsamında davacı ile davalı arasında, ürünlerin birim fiyatları konusunda anlaşma olduğuna dair yazılı herhangi bir belgenin bulunmadığı, davacı davalı tarafından kesilen 16.05.2014 tarihli, A-... seri nolu toplam 1.750,00.TL bedelli fatura haricinde tüm faturaları itiraz etmeden defterlerine işlediği,

Mersin 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/...

Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada, davacı şirketin çalışanları ile davalı yetkilileri arasında, ürünlerin fiyatları üzerinde anlaşma yapıldığına dair bir tespitin bulunmadığı, davalıya verilen ürünlerin fiyatlarının liste fiyatından farklı olması davacının alacağının bulunduğunu ispat için yeterli olmadığı, dolayısıyla davacının 28.05.2014 tarihli, A-... seri nolu toplam 13.070,00-TL bedelli fatura ile alacağının bulunmadığı, 16.05.2014 tarihli, kesinleşmeyen A-... seri nolu toplam 1.750,00.TL bedelli faturanın içeriğinin davalı tarafça davacıya teslim edildiği ispat edilemediği,

dolayısıyla davacının 16.05.2014 tarihli, A-... seri nolu toplam 1.750,00.TL bedelli fatura ile alacağının bulunduğu, alınan bilirkişi raporuna göre davacının davalıdan icra takip tarihi itibari ile 1.750,00.TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile.

1.750,00.TL alacağın 05/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile;ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, davalı şirket gerçekte iade etmediği malları iade etmiş gibi tek taraflı ve kötü niyetli faturalar kestiğini, Mersin 1.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/... esas sayılı dosyasında ceza alan şirket çalışanı ... bu faturaları müvekkili şirketin bilgisi dışında defter ve belgelere işleyerek,

şirketi dolandırdığını, bu suretle davalının sebepsiz zenginleşmesini sağladığını, fatura dayanağı malların müvekkili şirkete teslim edilmediği bilirkişi raporuyla da sabit olduğu halde ilk derece mahkemesi tarafından ceza dosyasının sanığı olmaması ve sanıklarla bağlantısının tespit edilmemiş olması gerekçesiyle davanın kısmen reddedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile. 1.750,00.TL bedelli faturaya konu paket faturası Aras Kargo ile 28/05/2014 tarihinde davacıya teslim edildiğini, davacı ise yasal süresi içerisinde faturaya itiraz etmeyerek içeriğini kabul ettiğini, 16/05/2014 tarih ve A-... seri numaralı fatura yasal süre geçtikten sonra,

müvekkiline aide edildiği için müvekkil şirket bahsi geçen faturayı Mersin 9.Noterliği'nin 20/06/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı şirkete iade ettiğini, bu ihtarname sureti dava dosyası içerisinde mevcut olduğunu, bahsi geçen 16/05/2014 tarih ve A-... seri numaralı fatura "fiyat farkı" faturası olduğunu, dolayısı ile faturanın teslimi ile fatura içeriğinin de teslim edildiğinin kabulü gerektiğini, müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcunun olmadığını, müvekkil şirketin defter ve belgeleri yasanın aradığı şartları taşıdığını,

davacı süresi içinde faturaya itiraz etmediği için davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, cari hesaptan kaynaklanan alacak davasıdır.

Davacı tarafından, taraflarınca üretilen ürünlerin belirlenen liste fiyatı üzerinden, mutabık kalınan sipariş formuna göre, davalıya paletli olarak satılıp teslim edildiği, davalının mal bedeli olarak 658,48.TL ödeme yaptığı, bakiye 15.377,95.TL'nın ise ödenmediği, davalı tarafından düzenlenen palet iade ve fiyat farkı faturalarının ise satış fiyat listelerine uymadığı ve paletlerin kendilerine iade edilmediği,

davalı şirketin fiyat hususunda mutabakat yaptığını iddia ettiği ..., ... ve ... isimli şirket çalışanlarının, bir kısım şahıs ve firmalarla birlikte hareket ederek firmanın ürünlerini rayiç fiyatın altında satarak şirketi zarara uğrattıkları, bu nedenle haklarında Mersin 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/... esas sayılı dosyasında kamu davası açıldığı,

davalının cari hesaptan kaynaklanan borçtan sorumlu olduğu iddia edilmiş, davalı ise, davacı şirkete kesilen fiyat farkı ve palet iade faturalarının tamamının, davacı şirketin satış temsilcisi ve muhasebesi ile mutabık kalınarak kesilmiş olan faturalar olduğunu, faturaların, davacı şirket tarafından kabul edilerek, ticari defterlere de işlendiğini, davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı, taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Mersin 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda; davacı şirketin çalışanları ... hakkında dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından, ... hakkında dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından, ... hakkında ise özel belgede sahtecilik suçundan mahkumiyetlerine karar verildiği, kararın kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Mersin CBS'nın 2018/... soruşturma sayılı dosyasında ise, davalı şirket temsilcileri hakkında dolandırıcılık, özel belgede sahtecilik suçlarından dolayı başlatılan soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamından, davacı tarafından, davalı şirketin, davacı şirket çalışanları ile anlaşarak, hileli davranışlarla, fiyat farkı ve palet iadesi faturaları nedeniyle, cari hesabındaki borcundan düşülen, ancak gerçekte ödenmeyen bakiye 15.377,95.TL cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili talep edilmiş ise de, taraflar arasında 2012 yılından beri devam eden mal alım satımından kaynaklı ticari ilişki mevcut olduğu,

taraflar arasındaki uyuşmazlığın ise, davacı tarafından davalıya düzenlenen 28/05/2014 tarihli, 13.070,00.TL bedelli palet ve fiyat farkı faturası ile davalı tarafından davacı adına düzenlenen 16.05.2014 tarihli 1.750,00.TL bedelli fiyat farkı faturasından kaynaklandığı, davacı tarafından, davalı adına düzenlenen 13.070,00.TL bedelli faturanın kendi defterlerinde kayıtlı olup, davalı tarafından davacıya kesilen 1.750,00.TL bedelli faturanın ise kayıtlı olmadığı, davacı defterlerine göre, davalının 31.12.2014 tarihi itibari ile 15.377,95.TL borcu bulunduğu,

davalı defterlerinde ise, davacı tarafından düzenlenen 13.070,00.TL bedelli faturanın kayıtlı olmadığı, davacı adına düzenlenen 1.750,00.TL faturanın kayıtlı olup, 31.12.2014 tarihi itibari ile davalının davacıya borcu bulunmadığı, davacının, davalı şirketin, haklarında ceza davası bulunan şirket çalışanları ile birlikte hareket ederek, aslında teslim edilmeyen paletlere ilişkin iade faturaları ve fiyat farkı faturaları düzenleyerek, davacı şirketi zarara uğrattıklarını iddia ettiği, gerçekten de, davalıya fatura edilen ürünlerin birim fiyatlarının, davacının genel satış fiyatlarının altında olduğu,

dava konusu alacağın da iade alınmayan paletler ile fiyat farklarının tekrar davalıya yansıtılmasından kaynaklandığı, davacı tarafından, davalıya kesilen faturadaki ürün birim fiyatlarının, gerçek fiyatından düşük olması nedeniyle fiyat farkının talep edilebilmesi için, davalının, davacı şirket çalışanları ile birlikte hareket ederek, davacı şirketi zarara uğrattıklarının ispat edilmesi gerektiği, Mersin 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/...

Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada, davacı şirket çalışanlarının mahkumiyetine karar verildiği, ancak, dosya kapsamında davacı şirketin çalışanları ile davalı yetkilileri arasında, ürünlerin fiyatları üzerinde anlaşma yapıldığına dair bir tespitin bulunmadığı, TBK'nun 74. Maddesi gereğince, zarar verenin kusurlu olup olmadığına dair ceza hakiminin değerlendirmesinin hukuk hakimini bağlamayacağı, bu nedenle ilk derece mahkemesince, ceza dosyasının kesinleşmesinin beklenmemiş olmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı, sonuç olarak,

davacının, davalı defterlerinde yer almayan 13.070,00.TL bedelli fatura nedeniyle davalıdan alacağının bulunmadığı, davalı tarafından davacıya düzenlenen ve davacı defterlerinde yer almayan 1.750,00.TL bedelli iade faturasının içeriğinin ise davalı tarafça davacıya teslim edildiğine dair belge sunulmadığı, davalı vekilinin, aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, bu nedenle, davacının 1.750,00.TL bedelli fatura nedeniyle alacağının bulunduğu, tüm bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır