Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/134 K.2022/655

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Asıl dosyada davacı/birleşen dosyada davalı vekili asıl dava dosyasına sunduğu dava dilekçesi ile; borçlu şirket hakkında taşınır rehinin paraya çevrilmesi yolu ile takipte borçluya ödeme emri gönderildiğini, ödeme emri borçluya tebliğ edilemediğini ancak rehin takibi nedeniyle takibe konu aracın yakalandığını, borçluya tebligat yapılamamasına rağmen 18.08.2017 tarihinde icra takibine itiraz ettiğini, borçlunun icra takibine itirazı haksız ve hukuka aykırı olduğunu, yakalanan aracı teslim alma ve borcun ödenmesini geciktirmenin alacaklıdan mal kaçırma amaçlı olduğunu, borçlunun itirazında borç miktarına itiraz ettiğini,

araç rehini bulunduğunu kabul ettiğini, borçlunun itiraz dilekçesi ile yakalamanın kaldırılması ve aracın teslimi talebinin müvekkili bankayı zarara uğratacak bir talep olduğunu, borçluya 11.05.2017 tarih ... yevmiye nolu Adana 15. Noterliği ile ihtarname çekildiğini, borçlunun 18.05.2017 tarihinde ihtarnameye cevap verildiğini, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl dosyada davalı/birleşen dosyada davacı vekili birleşen dosyaya sunduğu dava dilekçesi ile; müvekkili şirket aleyhine davalı tarafça Adana 9. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası gereğince rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiğini, ödeme emrine yapılan itiraz gereğince icra takibi durdurulduğunu, ancak ödeme emrine itiraz ederken sadece borca itiraz edildiğini, rehin hakkının var olmadığına ilişkin itiraz sehven yapılmadığını, bu nedenle menfi tespit davası açılma gerektiğini, gerçekte davalı bankanın takip konusu ... plakalı araç üzerinde rehin hakkı bulunmadığını,

müvekkili şirket ile davalı banka arasında ... plakalı araca rehin konulmasına dair rehin sözleşmesi imzalandığını, 12.05.2015 rehin şerhi tarihi itibari ve 05.06.2017 takip tarihi itibari ile ortada geçerli bir rehin sözleşmesi bulunmadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, müvekkili şirketin Adana 9. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından dolayı davalıya borçlu bulunmadığının tespitine, takibin iptaline, davalının asıl alacağın %20'si oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, araç üzerindeki 12.05.2015 tarihli rehin şerhinin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen Adana 3 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasına hitaben asıl dosya alacaklısı vekilinin cevap dilekçesi özetle; müvekkili ile ... sözleşmesi ile ticari kredi ilişki içerisinde olan aracını bankaya rehin verdiğini hem icra takibine itiraz dilekçesinde, hem de bankaya sunduğu 18/06/2018 tarihli ihtarnameye cevap dilekçesinde yazılı olarak açıkça ikrar eden, defalarca dilekçelerinde belirten rehin sözleşmesi ve ...'ndeki imzaya itiraz etmeyen borçlu tacirin dürüstlük ve iyiniyet kurallarına aykırı ve hukuki yarar olmaksızın açtığı menfi tespit davasının öncelikle usulden reddine,

usulden reddine karar verilmemesi halinde esastan reddine %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile.

Asıl dosyada takip talebi ekindeki belgeler arasında bulunan rehin sözleşmesinin kısmen boş olarak doldurulduğu, rehinli aracın plaka bilgisinin rehin sözleşmesinde yer almadığı, bu hali ile takip talebi eklerinde geçerli bir taşınır rehin sözleşmesi bulunmadığı anlaşıldığından ilamsız takibe dayanak belgelerin bu ilamsız takibi haklı kılacak derecede ve yeterli bulunmadığı değerlendirilmekle geçerli bir taşınır rehin sözleşmesi olmaksızın yapılan takipte bu takibe özgü olarak alacaklı bankanın alacak hakkının bulunmaması nedeni ile asıl davanın reddine, Birleşen dava yönünden yapılan incelemede davanın Adana 9 İcra Müdürlüğü'nün ...

E sayılı takip borçlusu davacının takip alacaklısı davalıya karşı takibe dayanak rehin sözleşmesinin geçerli olmadığından bahisle takip nedeni ile borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin olduğu, aynı husus ile ilgili asıl dosya olan itirazın iptali davasında bu hususun yargılama konusu yapılmış olması ve o dosyada rehin sözleşmesinin geçerliliğinin değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından mevcut olan itirazın iptali davası ile aynı konuya ilişkin olarak sonradan açılan menfi tespit davasının görülmesinde davacının hukuki yararının bulunmadığı belirtilerek birleşen davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl dosyada davacı/birleşen dosyada davalı vekili istinaf talebi ile.

Davacı bankanın, borçlu şirket ile 04.05.2015 tarihinde ...- Ticari Kredi Sözleşmesi imzaladığını, bu sözleşmeye teminat olarak da borçlu şirketin ... plakalı aracını rehin aldığını, borçlu şirket de bu kredi ve rehin sözleşmesini imzaladığını, borçlu şirketin, gerek ... – Ticari Kredi- Ticari Kredi Kartı, Ek Hesabı bulunduğunu, tüm sözleşmelere ve rehin sözleşmesine karşı bir imzaya itirazı bulunmadığını, borçlunun beyanında, aracını bankaya rehin verdiğini kabul ettiğini, davalı borçlunun daha sonra rehinin varlığına itirazı haksız ve kötüniyetli olmakla birlikte açıkça hukuka aykırı olduğunu,

yerel mahkemece sırf bu sebeplerle dahi davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddi yönündeki karar hatalı olduğunu, zira mahkemece rehin sözleşmesinin geçerli olmadığı ifade edilmiş ise de; bir sicile tescili zorunlu olan taşınır mallar üzerinde zilyetlik devredilmeden de trafik sicile yazılmak suretiyle rehin hakkının kurulabileceğini, rehin sözleşmesi imzalandığını ancak icra dosyasına, plaka numarası yazmayan fotokopi evrağı ibraz edildiğini, icra takibine itirazda rehinin varlığına ve imzaya itiraz etmeyen borçlunun daha sonra rehinin varlığını kabul etmediğine dair beyanlarına itibar edilmesi hukuka aykırı olduğunu,

bu nedenlerle borçlunun rehin iradesinin varlığını kabul etmesi ve imzalı bir sözleşme olması nedeniyle davalarının kabulüne, istinaf incelemesi yapılarak mahkeme kararının ortadan kaldırılarak asıl davanın kabulüne, karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl dosyada davalı/birleşen dosyada davacı vekili istinaf talebi ile; müvekkilİ şirket aleyhine davalı tarafça Adana 9. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyası gereğince rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiğini, ödeme emrine yapılan itiraz gereğince icra takibi durdurulduğunu, davacı/davalı banka müvekkili şirket aleyhine itirazın iptali davası açtığını, müvekkili şirketin bulunduğu itiraz da rehin hakkına açıkça itiraz edilmemiş olduğunu, alacaklının rehin hakkının bulunmadığından icra takibinden ve dayanak rehin sözleşmesinden dolayı borçlu bulunulmadığının tespiti ile aracın kaydındaki rehin şerhinin kaldırılması için Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, ...

Esas sayılı dosya ile menfi tespit davası açıldığını, açılan bu dava alacaklının açmış olduğu işbu itirazın iptali davası ile birleştirildiğini, birleşen menfi tespit davasında rehin şerhinin kaldırılması talebi gözardı edildiğini, yerel mahkemenin red kararları kesinleştiği takdirde alacaklının rehin hakkı bulunmadığı da kesinleşmiş olacağını, ancak araç üzerindeki rehin şerhinin kaldırılmasının mümkün olmayacağını, bu nedenlerle Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas ... Karar sayılı kararının birleşen dava Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, ... Esas yönünden ortadan kaldırılması ile birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Asıl dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin, birleşen dava ise icra takininden sonra açılan menfi tespit ve rehnin kaldırılması istemine ilişkindir.

Davacı tarafça asıl davada, kredi sözleşmesinden kaynaklı alacak nedeniyle davalı hakkında Adana 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada ise davacı, Adana 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapıldığını, geçerli bir rehin sözleşmesi bulunmadığını belirterek davacının Adana 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, araç üzerindeki rehin şerhinin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiş ve ... bu karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Adana 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı takip dosyasında, davacı ... ... Bankası A.Ş. tarafından davalı ... İletişim Mob. Day. Tük. Mal. Elk. San ve Tic. Lid. Şti. aleyhine toplam 79.864,95.TL tahsili talebi ile taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığı, davalının takibe itiraz ettiği, takip dayanağının ... plaka sayılı araç olduğu anlaşılmaktadır

Türk Medeni Kanunun 3.bölümünde taşınır rehni düzenlenmiştir. TMK 939.maddenin üst başlığı teslime bağlı rehin olup, maddenin içeriğinde, kanunda öngörülen ayrık durumlar dışında taşınırların ancak zilliyetliğin alacaklıya devri suretiyle rehnedebileceği, son fıkrada ise taşınırın fiilen yalnız rehnedenin hakimiyetinde kaldığı sürece rehin hakkının doğmayacağı ifade edilmiştir. 940/2.fıkrada, gerçek veya tüzel kişilerin alacaklarının güvence altına alınması için kanun gereğince bir sicile tescili zorunlu olan taşınır mallar üzerinde zilliyetlik devredilmeden de taşınır malın kayıtlı bulunduğu sicile yazılmak suretiyle rehnin kurulabileceği, rehnin kurulmasına ilişkin diğer hususların tüzükle belirleneceğine yer verilmiştir.

Taşınır rehni, temin ettiği alacağın ödenmemesi halinde alacaklıya rehinli malın satış bedelinden alacağını tahsil etme yetkisi veren ve başkasına ait taşınır bir mal yada hak üzerinde tesis edilen sınırlı bir ayni haktır.

Taşınır rehni kural olarak teslime bağlı biçimde, yani rehin konusu taşınır malın ya alacaklıya yada tarafların üzerinde mutabık kaldıkları üçüncü kişiye teslimi ile birlikte kurulmakla beraber, bazı hallerde bu anlamda bir teslim koşulu aranmaksızın sadece belli bir sicile yapılan tescille ve hatta böyle bir tescile dahil gerek olmaksızın kurulabilmektedir.

Bir sicile tescili zorunlu olan taşınırlar üzerinde rehin, zilliyetliğin devri yoluyla kurulabileceği gibi kayıtlı bulunduğu sicile yapılacak tescille de kurulabilir. Motorlu taşıtlar, borç ilişkisinin tarafları arasında yapılan bir rehin sözleşmesi ile birlikte trafik siciline yapılacak tescil sonucunda kurulan taşınır rehni ile alacaklının alacağına güvence olarak rehne konu edilebilirler.

Dosya içerisindeki rehin sözleşmesinin suretinin incelenmesinde, taşıt rehin sözleşmesi altında davalı şirketin isminin yer aldığı kaşe ve kaşe üzerinde imzanın yer aldığı, sözleşmede rehin edilen taşıta ait herhangi bir bilginin yer almadığı, ... plaka sayılı aracın araç takyidat bilgilerinin incelenmesinde de araç üzerinde 12.05.2015 tarihli ... ... Bankası A.Ş. adına rehin şerhi bulunduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasında 07.05.2015 tarihinde ... Kart Üyelik Sözleşmesi, 07.05.2015 tarihinde Ticari Kredili Mevduat Hesabı, 07.05.2015 tarihli Taksitli Ticari Kredi Sözleşmesi imzalandığı anlaşılmaktadır

Somut olay yasal düzenlemeler kapsamında değerlendirildiğinde, motorlu taşıtlar sicile kayıt edilmesi gereken mallardandır.

Bu anlamda, TMK 939.maddesi ve 940/2.fıkrası gereğince rehin sözleşmesinin geçerli kabul edilebilmesi için, dava konusu aracın, bankaya zilyetliğinin devri veya aracın kayıtlı bulunduğu trafik siciline yazılmak suretiyle rehnin kurulması gerektiği, somut olayda rehinin aracın trafik siciline yazıldığı, taraflar arasında kredi sözleşmesi dışında başkaca bir ticari ilişkinin olduğunun da iddia edilmediği, bu halde bankanın araç üzerinde rehin hakkının bulunduğu kabul edilerek,

buna bağlı olarak takip tarihi itibari ile bankanın davalıdan talep edebileceği asıl alacak faiz ve ferilerinin bulunup bulunmadığı değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Birleşen dosya yönünden menfi tespit davasının görülmesinde davacının hukuki yararının bulunmadığı kabul edilmiş ise de, birleşen dosyada davacı tarafça menfi tespit talebi ile birlikte araç üzerindeki rehnin kaldırmasının da talep edildiği gözetilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılmadan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu açıklamalar altında asıl ve birleşen dosya yönünden davacılar vekillerinin istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun, 7251 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanununun 35. maddesi ile değişik 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına asıl ve birleşen davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye · ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır