Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/1392 K.2023/182

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili sigorta şirketine ... nolu Motorlu Kara Taşıtları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan davalıya ait ... plakalı aracın Adana, Kozan Hacıbeyli Mahallesinde takla atmak suretiyle tek taraflı kazaya karıştığını, kaza neticesinde kapalı kamyonet kasasında bulunan yedi kişinin yaralandığını, davalıya ait aracın sürücüsünün kazada % 100 kusurlu olduğunu, müvekkili şirket tarafından kazada yaralanan ... ... için 84.301,66.TL maluliyet tazminatı ödendiğini,

müvekkili sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın kapalı kasa kamyonet olduğunu, kapalı kasa kamyonetlerde yolcu taşımacılığın yasak olduğunu, kaza anında yolcu taşımacılığı yapmanın yasak olduğu araçta yolcular yaralandığından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.

4-(e) maddesi hükümleri uyarınca müvekkili şirketin rücu hakkının bulunduğunu, bu nedenle Adana 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında icra takibi başlattıklarını, takibe itiraz edilmesi nedeniyle icra takibinin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesi ile; gerçekleşen kazadaki yaralanmaların basit yaralanma olduğunu, kimsenin işinden ve gücünden olmayarak herhangi bir tazminat almaya hak kazanmadığını, sigorta şirketinin tazminat ödediğini ispat etmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili sigorta şirketine ... nolu Motorlu Kara Taşıtları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan davalıya ait ... plakalı aracın tek taraflı kazaya karıştığını, kapalı kamyonet kasasında bulunan yedi kişinin yaralandığını, müvekkili şirket tarafından kazada yaralanan ... ... için 82.576,31.TL maluliyet tazminat ödendiğini, müvekkili sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın kapalı kasa kamyonet olduğunu, kapalı kasa kamyonetlerde yolcu taşımacılığın yasak olduğunu,

kaza anında yolcu taşımacılığı yapmanın yasak olduğu araçta yolcular yaralandığından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.

4-(e) maddesi hükümleri uyarınca müvekkili şirketin rücu hakkının bulunduğunu, bu nedenle Adana 10. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında icra takibi başlattıklarını, takibe itiraz edilmesi nedeniyle icra takibinin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davacı tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan aracın sürücüsünün %100 oranındaki kusurlu davranışı ile sebebiyet verdiği tek taraflı trafik kazasında yaralanan şahıslara yapılan ödemelerin rücuen tahsili için başlatılan icra takiplerine itiraz edildiği, bu nedenle takiplerin durduğu, araçta istiap haddinden fazla yük ve yolcu taşındığı,

ayrıca aracın yolcu taşıma ruhsatının bulunmadığı ileri sürülmüş ise de, taşıtın ruhsatında belirtilen taşıma haddinden fazla yük ve yolcu taşınması sırasında meydana gelen zararların teminat dışı kabul edilebilmesi için, riziko ile istiap haddinden fazla yük yada yolcu taşıma arasında uygun “nedensellik bağı”nın bulunması ve kazanın salt bu nedenle meydana gelmesi gerektiği, ancak alınan raporlara göre kazanın sırf bu nedenle meydana gelmediği, rücu imkanının bulunmadığı gerekçesi ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; ilk derece mahkemesinde ve mahkemenin ve kararına dayanak teşkil eden ATK raporunda meselenin sadece istiap haddi bakımından irdelendiğini, dava konusu olayda istiap haddinin aşılmasının yanı sıra başka bir rücu sebebi olan yolcu taşımaya ruhsatı olmayan araçta yolcu taşınması unsurunun gerçekleştiğini, aracın teknik açıklamaları incelendiğinde kasada yolcu taşımak için yeterli teçhizat bulunmadığı,

aracın yolcu taşımaya ruhsatının olmadığının görüleceğini, kazada yaralananların, oturma tertibatı olmayan kamyonet kasasında yükle birlikte seyahat etmekteyken kaza gerçekleştiğini, kaza mahali şehirler arası devlet karayolu olduğunu, kısa bir mesafe olmadığını, eğer araçta gerekli tertibat olsaydı, yani yolcu koltuğu, emniyet kemeri, yükle yolcuyu ayıracak bir bölme vs. olsaydı bu derece ciddi yaralanma gerçekleşmeyeceğini, nitekim, kamyonetin ön kısmında (kupada) oturanlar ve sürücü kazadan önemli yara almadan kurtulduklarını, kazadaki yaralanma ile kamyonet kasasında yükle birlikte seyahat etme arasında illiyet bağı olduğunu,

belirtilen hususlara rağmen yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması unsuru dikkate alınmadan, sadece istiap haddi üzerinden verilen karar hukuka aykırı olduğunu, dosya kapsamındaki ilk bilirkişi raporunda dava konusu olay ayrıntısıyla irdelenerek kazanın istiap haddi nedeniyle gerçekleştiği sonucuna ulaşıldığını, 21.02.2020 tarihli ATK raporunda ise, “Aracı normal hızında kullanan ve bariyerlere çarpacak kadar da dikkatsiz olmayan sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu söz konusu kaza meydana gelmiştir, aynı zamanda olayın; sürücü hatalı tutum ve davranışından kaynaklandığı,

kazaya karışan kamyonete istiap haddinden fazla yolcunun binmesinin münhasıran(sadece) kapasite üzerinde binaen yolcuların sebebiyet vermediği mütalaa edilmektedir,” yönünde görüş bildirildiğini, rapor arasında çelişki olduğunu, ilk derece mahkemesi tarafından yargılama safahatında ortaya çıkan bu çelişki giderilmeden karar verildiğini, söz konusu çelişkiler giderilmeden hüküm tesis edilmesi hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararının kaldırılarak davanını kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Esas sayılı dosyası

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava hukuki niteliği itibarıyla "İtirazın İptali (Trafik Kazası Nedeniyle Ödenen Bedelin Rücuan Tahsiline İlişkin Açılan İcra Takibine Yönelik)

" talebine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacıya ait aracın davalı sigorta şirketi nezninde ZMMS poliçesi bulunduğunu, meydana gelen trafik kazasında kamyonet kasasında bulunan kişilerin yaralandığını, yolcu taşımacılığı yapmanın yasak olduğu araçtaki yolcuların yaralanması nedeniyle, rücu sebeplerinin oluştuğunu, zarar gören üçüncü kişilere ödenen tazminat bedelinin tahsili için başlatılan takiplere haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiş, davalı ise kazada yaralananların yaralanmalarının basit nitelikte olduğunu sigorta şirketinin ödeme yaptığının belirli olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine karar verildiği ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır,

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartlarının “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı” başlığını taşıyan B.4-(e) maddesinde "Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tesbit edilmiş olan istiab haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise, zarar görene ödeme yapan zorunlu mali sorumluluk sigortacısının akidine rücu hakkı olduğu düzenlenmiştir.

İlk derece mahkemesince alınan 04/12/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda; aracın istiap haddinin aşılmasının aktarma organlarının fren sistemi işlevini yerine getirmesini zorlaştırdığı, dolayısıyla yükün ağırlığının kazanın oluşumu ile ilişkili olduğu, kazanın teknik arızadan meydana geldiğini gösteren bir belirti olmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 21.02.2020 21/02/2020 tarihli raporda; olayın sürücüsü hatalı tutum ve davranışlarından kaynaklandığı, kamyonette istiap haddinden fazla yolcunun binmesinin münhasıran kazaya sebebiyet vermediği, sürücü Mesut Kaya'nın % 100 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda; ilk derece mahkemesince riziko ile istiap haddinden fazla yük yada yolcu taşınması arasında uygun nedensellik bağı bulunması kazanın salt bu nedenle meydana gelmesi gerektiği, kazanın sırf bu nedenle meydana gelmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de,davacı zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı aracın açık kasa (Brandalı) kamyonet olduğu, yolcu taşımaya ruhsatlı olmadığı, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçta yolcu taşınması nedeniyle sigortalı araçta yaralanan kişilere ödenen maluliyet tazminatının davalıdan rücuen tahsilinin talep edildiği,

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 4-e maddesinde belirtilen yolcu taşımaya ruhsatı olmayan araçlarda yolcu taşınması maddesine göre yolcunun sakatlanması ile yasaklanan şekilde araçta taşınması arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığı buna bağlı olarak davacının rücu hakkının doğup doğmadığının araştırılması gerektiği, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporlarında yolcuların sakatlanması ile yasaklanan şekilde araçta taşınması arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığı üzerinde durulmadığı, bu nedenle bilirkişi raporlarının yeterli olmadığı,

ilk derece mahkemesince dava konusu aracın yolcu taşıma ruhsatının olup olmadığı, davaya konu kaza sırasında yolcuların araçta yasaklanan şekilde taşınıp taşınmadığı ve yaralanan kişilerin yaralanması ile yasaklanan şekilde araçta taşınmaları arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığı konularında İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden seçilecek uzman bilirkişi heyetinden denetime elverişli rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması hatalı olmuştur.

(Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2013/19218 Esas- 2014/84 ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/10372 Esas 2019/4688 Karar Sayılı sayılı kararları benzer mahiyettedir.)

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; belirtilen eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesinin kararın kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iade edilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır