Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/1397 K.2023/178

Adana 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... esas 2020/... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı banka arasında Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye dayanak gösterilmek sureti ile müvekkili aleyhine Adana 1.İcra Müdürlüğü'nün 2017/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve müvekkili aleyhine icra emri mernis adresine tebliğ edilmiş olup söz konusu meskene 05/10/2017 tarihinde haciz işlemi için gidilmesi nedeniyle müvekkilinin icra takibinden dosyadan haberdar olduğunu, icra takip dosyası ile müvekkilinden 12.146,93.TL asıl alacak,

işlemiş faiz gider vergisi ve masraf olmak üzere toplam 12.728,76.TL nakit alacak ve aynı takip kapsamında dayanak belgeleri açıklanmaksızın 8.150,00.TL gayrinakit toplamı( teminat mektup bedeli) talep edildiğini, söz konusu 8.150,00.TL bedel icra takip talebinde mer'i bulunan teminat mektubu bedeli olarak açıklanmış ise de müvekkilin böyle bir borcunun olmadığını beyanla, icra takibinin iptaline, 8.150,00.TL yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine,

dava sonuçlanıncaya kadar Adana 1. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... esas sayılı takip dosyasında 8.150,00.TL teminat mektup bedeli yönünden icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, haksız icra takibi nedeniyle % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacının hesabının müvekkil banka tarafından kat edildiği ve hesap kat ihtarnamesinin davacıya tebliğ edildiği, davcının ihtara ve icra takibine herhangi bir bir itirazda bulunmadığını, davacının çek yapraklarını müvekkile teslim edilmediği, davacı borçlunun müvekkil bankaya çek riskinin 8.150,00. TL olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " davacı aleyhine başlatılan Adana 1. İcra müdürlüğünün 2017/... esas sayılı dosyasında davalı banka tarafından talep edilen 8.150,00.TL teminat mektubu bedeli yönünden icra takibinin iptalinin uygun olacağının davacının davalı bankaya 8.150,00.TL borçlu olmadığının bilirkişi raporunda belirtildiği, davacı ...'ye 25/05/1995 tarihinde teslim edilen 10 adet çek yaprağı için 30/06/2018 tarihi itibarıyle davacı bankanın sorumluluğunun sona erdiği, çekin üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi halinde muhatap bankanın sorumluluğunun sona ereceği anlaşılmakla;

davanın kabulüyle, davacının Adana 1. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... esas sayılı takip dosyası yönünden davalı Yapı Kredi Bankası A.Ş'ye borçlu olmadığının tespitine, davacının yasal koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; dosya kapsamında sunulan deliller, icra dosyası ve bilirkişi raporu ile müvekkilinin Adana 1.İcra Müdürlüğü'nün 2017/... esas sayılı dosyası ile talep edilen 8.150,00.TL bedelden borçlu olmadığı hususunun ispatlandığını, ilk derece mahkemesince kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, 03/03/1998 tarihinde kapatılan banka hesabından dolayı 8.150,00.TL bedelin müvekkilden usule aykırı olarak tahsilinin talep edilmesi yerinde olmadığını bu hususta kötüniyetli davranan davalı yan aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmemesi usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, red edilen tazminat yönünden ilk derece mahkemesi kararının müvekkili lehine kaldırılmasını beyan etmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davacı müvekkili bankaya borçlu olduğunu, davacı çek yapraklarını teslim ettiğini iddia etmiş ise de, bu hususta herhangi bir belge veya kanıt sunmadığını, alacak dava tarihinde zaman aşımına uğramadığını ve geçerli bir alacak olduğunu, eldeki gerekçeli kararda söz konusu çek bedellerinin 5 yıllık sorumluluk süresinin dolmuş olması gerekçesi ile davanın kabulüne karar verildiğini, davacı davasını ikame ettiği tarihte, müvekkili tarafından icra takibine geçildiği tarihte çek sorumluluğunun devam ettiğini, bu suretle dava tarihindeki mevcut duruma aykırı karar verildiğini,

dava tarihinin 29/12/2017 olduğunu mahkemece çek sorumluluk bitiş tarihinin 30/06/2018 tarihi olarak belirlenmesi dava tarihinde davacının haksız olduğu ve davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının icra takibine itirazının sadece depo bedeli yönünden olduğunu, davasının da sadece depo bedeline yönelik borçsuzluk iddiası iken mahkemece Adana 1.İcra Müdürlüğü'nün 2017/... esas sayılı takibin tamamından davacının borçsuz olduğunu, hesap katına ilişkin ihtarnamesi hukuken geçerli olduğunu, davacı ihtarnameye herhangi bir itirazda bulunmadığını, borçlu tarafından herhangi bir adres değişikliği bildiriminin müvekkiline yapılmadığını,

davacının 30/06/2018 tarihi itibari ile depo bedeli olan 8.150,00.TL olan miktara ilişkin borçlu olmadığına karar verilirse de, dava tarihinde haklı olduklarına karar verilirse de, müvekkil banka aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesinin mümkün olmadığını, bilirkişi raporuna karşı yasal süresinde itiraz ettiklerini ancak itirazlarının dikkate alınmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, icra takibinden sonra açılmış menfi tespit talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, taraflar arasındaki Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi'ne dayanılarak Adana 1.İcra Müdürlüğü'ne ait 2017/... sayılı dosya ile başlatılan icra takibinde, 12.728,76.TL nakit alacak ve 8.150,00.TL gayrinakit toplamı( teminat mektup bedeli) talep edildiği, ancak, davalı bankaya 8.150,00.TL bedelli teminat mektubuna ilişkin borcunun olmadığı iddia edilerek,

icra takibindeki 8.150,00.TL borç yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise, davacı tarafından çek yapraklarının bankaya teslim edilmediğini, 8.150,00.TL çek riskinin devam ettiğini, davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulü ile davacının, Adana 1.İcra Müdürlüğü'ne ait 2017/... sayılı dosya yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Adana 1 İcra Müdürlüğü'nün 2017/... sayılı dosyasında, davalı alacaklı tarafından, davacı borçlu aleyhine 12.728,76.TL nakit ve 8.150,00.TL gayri nakit (depo talep edilen) teminat mektubu bedeli yönünden, 13.04.2017 tarihinde ilamsız icra takibine başlandığı, takibin dayanağının, kredi sözleşmesi, ihtarname ve hesap özeti olarak belirtildiği, borca itiraz edilmemesi nedeniyle takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dava, Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesine dayanılarak, davacı tarafından Gayrinakit alacak olarak depo edilmesi gereken bedel nedeniyle yapılan icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti davasıdır.

Somut olayda, davacı tarafından başlatılan icra takibinde, 8.150,00.TL'nin depo edilmesi talebinde bulunulmuş ve teminat mektup bedeli olarak açıklanmış ise de, takip talebinin dayanağı olan hesap kat ihtarında, depo talep edilen tutarın, bankaya iade edilmeyen 10 adet çek yaprağına ilişkin olduğunun belirtildiği ve tutarların birbirini teyit ettiği, takip talebindeki teminat mektubu ibaresinin maddi hata olarak değerlendirilmesi gerektiği, 6273 sayılı Kanunla değişik 5941 sayılı Kanunun 3/9 maddesi ile,

çek defterlerinin her bir yaprağı üzerine çekin basıldığı tarihin zorunlu kılındığı ve çekin üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren çeklerin 5 yıl içinde ibraz edilmemesi halinde, bankanın karşılıksız çeklerle ilgili ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğunun sona ereceğinin düzenlendiği, dava konusu çeklerin basım tarihleri dikkate alındığında, çek ödeme yükümlülüğünün 30/06/2018 tarihinde sona erdiği,

takip tarihi olan 12/04/2017 ve dava tarihi olan 29/12/2017 tarihi itibarıyla, davalı bankanın bu çekler sebebiyle sorumluluğunun devam ettiği, ancak hüküm tarihi olan 02/07/2020 tarihi itibarıyla davalı bankanın sorumluluğu sona erdiğinden, bu çeklere yönelik davanın konusuz kaldığı, mahkemece, açılan davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi ve HMK'nun 331/1 maddesi dikkate alınarak, tarafların dava tarihindeki haklılık durumu değerlendirilip, davacının, teslim edilen çekleri iade etmeyerek,

bu hususta icra takibi başlatılmasına ve davanın açılmasına sebebiyet verdiği dikkate alınarak, yapılan yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerekirken, ilk derece mahkemesince, davanın, sadece icra takibindeki depo talebine yönelik olarak açıldığı dikkate alınmaksızın, davanın kabulü ile davacının takibin tamamından borçlu olmadığının tespitine ve yargılama giderinin ve vekalet ücretinin davalı bankadan tahsiline karar verilmiş olması hatalı olup, davalı bankanın, istinaf talebinde haklı olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, kötü niyet tazminatına yönelik talebin reddine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre dava değeri dikkate alınarak hesaplanan 8.150,00.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, davacı vekilin istinaf talebinin ise esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır