Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/687 K.2022/1059

Av. ... DAVALI : ... - ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. ... - . Av. ... -

DAVA

Tazminat (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 19/07/2022

YAZIM TARİHİ

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/12/2019 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili davacı şirkete ait olan malların 01/12/2014 tarihinde ... gümrük beyannamesi ile birlikte ... Yatırım San. Tic.

A.Ş. gemi acentesinin konteynırı ile iharacat işlemleri ile birlikte Kuwait ülkesinin ... ... isimli firmasına limon gönderdiklerini, bu limonların karşı limana vardığında bir kısmının çürümüş olduğu iddia edildiğini ve bu hususta exper raporu düzenlendiğini, bu rapora göre limonların %70'inin çürümüş olduğunu, müvekkilinin 15000 USD fazla zararının olduğunu, bu mallar ve sevkiyarın davalı ... şirketi tarafından sigortalandığını, zararın giderilmesi amacıyla sigorta şirketine ve nakliyeyi üstlenen diğer davalı ... firmasına müracaat ettiklerini, taleplerinin red edildiğini,

bu taşıma işi için müvekkili davacının üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, malların davalı ... firmasına sağlam olarak teslim edildiğini, şirketin mevsim şartlarına uygun muhafaza etmediğini, soğutma işlemi için kullanılan gemi termokinglerini yeterince çalıştırmadığını, malı süresinden uzun bir sürede naklederek hasara neden olduğunu, davalarının kabulü ile, her türlü fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik zararlarının 15.000 USD ilk sigortaya başvuru tarihlerinden başlayacak ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı tarafından dava dilekçesi ile davalılar ... ve ... Pte Ltd. Şti. hakkında birlikte dava açılmış, İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası üzerinde yapılan yargılama sırasında davalı ... Ltd. Şt hakkında açılan davanın yetkili mahkemenin İstanbul 17. Asliye Ticaret (Deniz İhtisas) Mahkemesi olduğu belirtilerek yetkisizliğine davalı ... yönünden tefriki ile istinafa konu iş bu esasa kaydedilmesine karar verildiği, anlaşılmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile: TTK 855 ve CMR 32. Madde hükmü gereği taşıma işlerinden doğan davalarda zamanaşımı süresinin malın tesliminden itibaren bir yıl olduğunu, Malın 01/12/2014 tarihinde sevk edildiğini ve zamanaşımı süresinin 1/12/2015 tarihinde dolduğunu, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, Ticaret Ltd. Şti. tarafından Kuveyt'te yerleşik ...

İnternational Co.isimli firmaya satılan 21 palet 1992 kasa limon emtiası , 01/12/2014 sevk tarihli ... sayılı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigorta ettirildiğini, 02.01.2015 tarihinde ekspertiz talimatı ile alıcı firma ...

Internatıonal firmasının deposuna gidildiğini, Ekspertiz incelemesi emtia tahliyesi sonrasında yapıldığını, Kuveyt'e gönderilen 21 palet limon emtiasının 01/12/2014 tarihinde İskenderun Limanı'ndan ... gemisine yüklendiğini, 03/12/2014 tarihinde yola çıktığını, limon emtiasının 5 derece de taşınması gerektiğini, alıcı firmaya ağır vaziyette çürümüş ve küflü vaziyette kendilerine ulaştığından bahisle hasar ihbarında bulunulduğunu ve müvekkili davalı ... şirketi nezdinde hasar dosyası açıldığını, yaptırılan ekspertiz incelemesinde; teslim sırasında herhangi bir hasar tutanağının düzenlenmediği,

malların hasarsız olarak konteynırlara aktarıldığı, 29/05/2015 tarihinde termoking cihaz kayıtlarının incelenmesinde soğutucu ünitenin normal seyrinde çalıştığı ,herhangi bir arıza kaydının olmadığı, uzun süre kapatılmadığı, belgeler üzerinde yapılan incelemelere göre 01/12/2014 tarihinde yükleme yapıldığı 31/12/2014 tarihinde nakliyenin yaklaşık bir ay sürdüğünün tespit edildiğini, nakliye aşamasında meydana gelen bir hasarın söz konusu olmadığı, malın kendi üretim veya ambalajlamasından kaynaklı küflenme söz konusu olduğu ve hasarın taşımadan kaynaklandığına dair bir belge/tutanak vs de ibraz edilemediğinden,

kapsam ve teminat dışında kalan hasar istemi red edildiğini, Abonman Sözleşmesi'nin Özel Şartlar kısmının 3. maddesine ve Cargo Klozu İstisna göre poliçe kapsam ve teminatı dışında kaldığını, açılan davayı kabul etmediklerini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/12/2019 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; hasar gören emtiaların bulunduğu konteynerin kapalı şekilde taşıyana teslim edildiği, konteynerin gönderici davacının bağlı olduğu konşimentodaki talimat uyarınca +5 derece ve üstü sıcaklığın sağlanması için ayarlandığı, konteynerin soğutucu ünitesine ait kayıt dökümleri uyarınca istenilen sıcaklığın taşıma süresince sağlandığı, zarar ihbarının TTK 1185.

Maddesi uyarınca süresinde yapılmadığı, bu durumun aksini gösterir bir belgenin dosya kapsamında yer almadığı, davalı sigortacının ICC A klozu uyarınca nakliyat sırasında karşılaşılan rizikolara karşı davacının zararını karşılama borcu altına girdiği , ICC A klozunda nakliyat sırasında karşılaşılan ve istisnai olarak kabul edilmeyen tehlikelerden kaynaklı zararların kapsam altına alındığı, taraflar arasında tanzim olunan sigorta sözleşmesinin esasını oluşturan ICC A 4.4 hükmü uyarınca ;

sigorta konusu şeyin özelliğinden veya gizli ayıbından kaynaklanan zararların kapsam haricinde olduğu davaya konu limonun küflenme ve çürümesinin de yükün kendi özelliğinden kaynaklanması nedeni ile oluşup teminat kapsamında kalmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile.

Müvekkili şirkete ait olan malların (limon) 01.12.2014 tarihinde Kuveyt ülkesinin ... ... isimli firmasına gönderildiğini, bu limonlar karşı limana vardığında, bir kısmının çürümüş olduğu iddia edildiğini ve bu hususta exper raporu düzenlendiğini, rapora göre gönderilen limonların %70'nin çürüdüğünü, bu çürüme nedeniyle müvekkilinin 15000-USD'den fazla zararı mevcut olduğunu, bu mallar ve sevkiyat davalı .... tarafından sigortalandığını, ek raporda, bilirkişiler kök rapordaki beyanlarını tekrar edip itirazları değerlendirmediğini, dosyada mevcut termoking kayıtlarını,

tüm seyir süresini gözeterek hassas şekilde ve hem de expertiz raporunu da dikkate alarak rapor tanzim etmeleri gerekirken bu hususlara riayet etmediklerini, bilirkişi raporlarında limonların kaç °c derecede taşınması ve kaç °c derecede küf meydana geldiği hususunda ziraat mühendisi bilirkişinin de bilirkişi heyetinde bulunması zaruri olup yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarında alanında uzman ziraat mühendisi bilirkişi bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında konteynerin kapalı olarak taşıyana teslim edildiği yazılmışsa da,

dosyada tercümesi bulunan konşimento incelendiğinde "hepsi karışık ve yığın halde 66-72-80 mm ,bazıları şeffaf parlak mendillerle kaplı'' kutular kapaklı olduğunu, plastikten yapıldıklarını, "karışık kalibredeki limonlar yaklaşık olarak 8 kg'lık kutulara yerleştirilmişlerdir" şeklinde teslim tesellüm kaydı olduğunu ve bu kayıttan, malın incelenerek ve hatasız şekilde taşıyıcıya teslim edildiğini, burada da bilirkişiler hükme esas alınan bilirkişi raporlarında hatalı tespit üzerine yorum yaptıklarını, zira davalı ... şirketi olup yükte meydana gelen zararı karşılamakla yükümlü olduğunu,

aksini düşünmek sigorta yaptırmanın amacıyla bağdaşmayacağı gibi ödenen sigorta primlerinin müvekkil şirket tarafından boşuna ödendiği sonucunu çıkardığını, bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme kararının müvekkil şirket lehine bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava sigorta sözleşmesinden kaynaklı tazminat talebine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, 01/12/2014 tarihinde ... Yatırım San. Tic. A.Ş. gemi acentesinin konteynırı ile ... ... isimli firmaya limon gönderildiğini, bu limonların karşı limana vardığında %70'inin çürümüş olduğunun tespit edildiği davacının 15.000. USD fazla zararının olduğunu, bu malların davalı ... şirketi tarafından sigortalandığını, zararın giderilmesi amacıyla sigorta şirketine ve nakliyeyi üstlenen diğer davalı ... firmasına müracaat ettiklerini, taleplerinin red edildiğini, 15.000 USD zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davaya konu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi'nin incelenmesinde, sigortalı ... Dış Ticaret ltd. Şti' ye ait 21 plat limonun 23.000 USD 56.269,73 TL üzerinden Kuveyt'e nakliyesi sırasında ortaya çıkacak rizikolara karşı İnstıtute Cargo Clauses A 1.1.82 Klozu ile teminat altına alındığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda özetle.

Davalı taşıyanın zarardan sorumlu olduğuna ilişkin bir verinin dosyada yer almadığı, konteynerin kapalı şekilde taşıyana teslim edildiği, reefer konteynerin + 5 derece ve üstü sıcaklığının sağlanması için ayarlandığı, Datalogger'ın kayıt yaptığı bilgilere göre, öngörülen sıcaklığın sağlandığı, zarar ihbarının süresi içerisinde yapılmadığı, bu durumun taşıyan lehine karine oluşturduğu, davalı ... şirketinin sorumluluğu bakımından yapılan değerlendirmede, sözleşmenin esasını oluşturan, ICC A 4.4 hükmü uyarınca, "Sigorta konusu şeyin özelliğinden veya gizli ayıbından kaynaklanan/zarar/masraflar"ın kapsam haricinde olduğu,

yükün küflenmesi veya çürümesinin yükün kendi özelliğinden kaynaklandığı, yükün teminat kapsamında yer alan başka bir tehlike sebebiyle zarara uğradığının tespit edilemediğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi ek raporunda özetle; davaya konu edilen taşımaya ilişkin konşimentoda emtianın taşıma sıcaklığının +5 dereceye set edilmesine yönelik talimatın yer aldığı, davaya konu edilen limon partisinin TRIU 851830-2 numaralı soğutuculu konteynır ile taşındığı, taşıma süresi boyunca(03/12/2014-31/12/2014) konşimentoda yer alan talimata uygun olarak konteyner soğutucusunun +5 dereceye set edildiği, 04/05/2015 tarihli ekspertiz raporuna göre İskenderun'dan yüklenen limon emtiasını taşıyan konteynırın, Mısır ve Dubai'de 2 ayrı limanda 2 ayrı gemiye daha aktarıldığı,

04/12/2014-17/12/2014 tarihleri arasında Mısır Limanında, 25/12/2014-28/12/2014 tarihleri arasında Dubai Limanında bekleme yaptığı, konteynerin soğutucu ünitesine ait kayıt dökümü incelendiğinde soğutucu ünitenin bu tarihlerde çalışır vaziyette olduğu, talimata uygun olarak taşıma süresince +5 derecede çalıştığı ve arıza kaydının olmadığı bildirilmiştir.

Yine raporda limon depolama ve taşıma sıcaklığının limon cins ve hasat zamanına göre küçük farklılıklar göstermekle birlikte soğuk hava depolarında genellikle 10-14 derecede taşındığını, düşük sıcaklıkta uzun süre kalan limonların kabuklarında lekeler oluşarak kalite kayıplarının yaşanacağının belirtildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, dava konusu limonun ... firması tarafından İskenderun'dan Kuveyt'e taşındığı, taşıma sonrası limonların çürümüş ve küflenmiş olduğunun tespit edildiği, davacıya ait limon yükünün taşıma esnasında çürümesi nedeni ile oluşan zararın davalı ... şirketinden tahsilinin talep edilmiş ise de, dosya kapsamında bulunan belgeler ve bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davaya konu edilen taşımaya ilişkin konşimentoda emtianın taşıma sıcaklığının +5 dereceye set edilmesine yönelik talimatın yer aldığı, davaya konu edilen limon partisinin TRIU 851830-2 numaralı soğutuculu konteynır ile taşındığı,

taşıma süresi boyunca konşimentoda yer alan talimata uygun olarak konteyner soğutucusunun +5 dereceye set edildiği, soğutucu ünitenin bu tarihlerde çalışır vaziyette olduğu, talimata uygun olarak taşıma süresince +5 derecede çalıştığı ve arıza kaydının olmadığı, sigorta sözleşmesinde bulunan, ICC A 4.4 hükmünün sigorta konusu şeyin özelliğinden veya gizli ayıbından kaynaklanan/zarar/masraflar"ın kapsam haricinde olduğu, yükün küflenmesi veya çürümesinin yükün kendi özelliğinden kaynaklandığı, dava konusu limonun sigorta poliçesi teminatı kapsamında yer alan başka bir tehlike sebebiyle zarara uğradığının da ispat edilmediği,

dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporlarının ayrıntılı ve denetlenebilir mahiyette ve konusunda uzman bilirkişilerce hazırlandığı, hükme esas alınabileceği bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerine olmadığı anlaşılmıştır.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiş, hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır