Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/989 K.2022/1341

Av. ... Av. ...-

DAVANIN KONUSU

Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 24/11/2022

YAZIM TARİHİ

Adana 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... esas 2020/... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... Motor Servis .A.Ş'den 04/05/2016 tarihinde ... motor, ... şasi numaralı aracı 0 km olarak satın aldığını, satın aldığı aracı ... plakasına tescil ettirdiğini, aracın satın alındıktan sonra 6 ay sonra ilk arızasının verdiğini, sonrasında ise Mayıs 2017 ve Mayıs 2018 aylarında da aynı arızayı verdiğini, araçta bir türlü tamir edilemeyen motor arızası bulunduğunu, aracın devamlı su eksilterek stop ettiğini, araçtan beklenen asgari faydanın sağlanamadığını belirterek aracın ayıplı olduğunu iddia ederek aracın aynı özellikte ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI ... OTOMOTİV SERVİS VE TİCARET A.Ş SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı ... Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş vekili, zamanaşımı itirazında bulunduğunu, araçta tüketici yasasında tanımlandığı şekilde herhangi bir ayıp bulunmadığını, misli ile değişimi veya bedel iadesi taleplerinin iyi niyet kurallarına ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ayıp oranında bedel indirimi veya ücretsiz onarım yönünde karar verilmesinin hakkaniyet gereği olduğunu, davacının onarım hakkını kullandığını, seçimlilik hakkını kullandıktan sonra tekrar misli ile değişim talebinin yasaya uygun olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

DAVALI ... MOTOR SERVİS A.Ş. SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı ... Motor Servis A.Ş vekili, davanın süresi içerisinde açılmadığını, aracın ayıplı olmadığını, fesihin satıcı aleyhine doğurduğu sakınca alıcı lehine doğurduğu faydanın çok büyük olduğunu, araçta kullanıcı kaynaklı oluşan değer kaybının hesaplanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; "davalı tarafın davacı tarafa iade etmesi gereken satış bedeli 124.025,49.TL olduğu ve satılanı geri vererek sözleşmeden dönerek araç bedelinin iadesine karar verilmesi durumunda davacının sorumlu olduğu değer kaybı miktarının 2.000,00.TL olarak hesaplandığı anlaşıldığından; Davanın kabulü ile; davaya konu 2016 model... fatura no ile 2.0 TDİ Crafter 2EKZ tipi ... plaka sayılı ... motor ... şase nolu aracın ayıpsız yenisiyle değiştirilmesine, Davaya konu aracın ise davalılara teslimine, 2.000,00.TL değer kaybı bedelinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVALI ... OTOMOTİV SERVİS VE TİC. A.Ş. TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı ... Otomotiv Servis ve Tic.

A.Ş. vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan 26/11/2019 tarihli bilirkişi raporu ile iki öğretim üyesi ve bir sigorta tazminat hesap bilirkişisinden oluşturulmuş rapora itiraz ettiklerini, itirazlarının değerlendirilmediğini, aracın motorunda gizli kalmış bir imalat hatasının tespit edildiğine dair sulunmuş somut ve teknik bir bulgu, bir delil yer almadığını, bahsedilen şikayetin şikayet halinin tam olarak görülmemesi, zaman zaman oluşması, aracın servis için ayıracağı vaktin yetersiz olması,

çeşitli teknik testler ve ölçümler ile çözümün belirlenmesi gerektiği için tek seferde tamamlanamayan onarımın 27/04/2018 tarihli servis girişinde tamamlandığını, 27/04/2018 tarihinde ve 94.001 km'de uygulanan onarım sonrasında ortaya çıkan onarım ihtiyaçları ile bir ilişki bulunmadığını, giderilmeyen arıza şeklinde bir tanımın söz konusu olmayacağı ve tamamen kullanım şartları kaynaklı onarım ihtiyaçlarının söz konusu olduğunu, yaklaşık 3 yıl ve 160.000 km boyunca kullanılmakta olan aracın motorunda bir imalat hatasının hiçbir belirti göstermeden gizli kalabilmesinin teknik ve bilimsel olarak mümkün olmadığını,

davaya konu araçta giderilmeyen bir arıza, bir onarım ihtiyacı veya gizli ayıbın söz konusu olmadığını, bilirkişi raporunda aracın emsal değerleri gözetilerek, ayrıntılı ve denetime açık şekilde tespit edilmediğini belirterek, HMK'nın 355.maddesi hükmü gereğince re'sen gözetilecek nedenlerle istinaf taleplerinin kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DAVALI ... MOTOR SERVİS A.Ş. TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

Motor Servis A.ş vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan 26/11/2019 tarihli bilirkişi raporu ile iki öğretim üyesi ve bir sigorta tazminat hesap bilirkişisinden oluşturulmuş rapora itiraz ettiklerini, itirazlarının değerlendirilmediğini, aracın motorunda gizli kalmış bir imalat hatasının tespit edildiğine dair sulunmuş somut ve teknik bir bulgu, bir delil yer almadığını, bahsedilen şikayetin şikayet halinin tam olarak görülmemesi, zaman zaman oluşması, aracın servis için ayıracağı vaktin yetersiz olması,

çeşitli teknik testler ve ölçümler ile çözümün belirlenmesi gerektiği için tek seferde tamamlanamayan onarımın 27/04/2018 tarihli servis girişinde tamamlandığını, 27/04/2018 tarihinde ve 94.001 km'de uygulanan onarım sonrasında ortaya çıkan onarım ihtiyaçları ile bir ilişki bulunmadığını, giderilmeyen arıza şeklinde bir tanımın söz konusu olmayacağı ve tamamen kullanım şartları kaynaklı onarım ihtiyaçlarının söz konusu olduğunu, yaklaşık 3 yıl ve 160.000 km boyunca kullanılmakta olan aracın motorunda bir imalat hatasının hiçbir belirti göstermeden gizli kalabilmesinin teknik ve bilimsel olarak mümkün olmadığını,

davaya konu araçta giderilmeyen bir arıza, bir onarım ihtiyacı veya gizli ayıbın söz konusu olmadığını, bilirkişi raporunda aracın emsal değerleri gözetilerek, ayrıntılı ve denetime açık şekilde tespit edilmediğini belirterek, HMK'nın 355.maddesi hükmü gereğince re'sen gözetilecek nedenlerle istinaf taleplerinin kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, ayıplı malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebine yöneliktir.

Davacı tarafından, davalılardan ... Otomotiv Servis A.Ş'nin ithal ettiği, diğer davalı ... Motor Servis A.Ş'den 04/05/2016 tarihinde, 0 km olarak satın alınan aracın, 6 ay sonra ilk arızasını, Mayıs 2017 ve Mayıs 2018 aylarında da aynı arızayı verdiği, araçta tamir edilemeyen motor arızası bulunduğu, aracın devamlı su eksilterek stop ettiği, araçtan beklenen asgari faydanın sağlanamadığı belirtilerek, ayıplı aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi talep edilmiş, davalılar ...

Otomotiv ve ... Motor A.Ş ise, zamanaşımı itirazında bulunarak, araçta herhangi bir ayıp bulunmadığını, seçimlik onarım hakkının kullanılmasından sonra misli ile değişim talebinde bulunulamayacağını ve değer kaybının hesaplanması gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK.'nun 355. Maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olmak üzere yapılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 219. maddesi uyarınca; satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcının bu ayıpların varlığını bilmemesi sorumluluğa engel değildir.

Aynı Kanun'un 227. maddesine göre; satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.

Somut olayda, davacının, dava konusu aracı 04/05/2016 tarihinde satın aldığı ve 2 yıllık garanti süresi içerisinde aynı arıza ile davalı servise müracaat etmek suretiyle, ayıp ortaya çıktıktan sonra derhal ayıp ihbarında bulunma külfetini yerine getirdiği, BK'nın 207/II. maddesi gereğince aracın tesliminden itibaren garanti süresi içerisinde araçtaki ayıbı davalıya ihbar eden davacının, bu ayıptan dolayı def'i hakkı dava tarihine göre garanti süresi geçmekle sakıt olmayıp devam edeceğinden, davalılar tarafından ileri sürülen zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamından, dava konusu aracın, garanti süresi içerisinde 4 kez, garanti süresinden sonra ise 3 kez servise girdiği, araçtaki motor ve soğutma sisteminden kaynaklanan şikâyetlerin süreklilik arz ettiği, meydana gelen arızaların kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, imalat hatasından kaynaklandığı ve araçtaki ayıbın gizli ayıp olduğu, mevcut gizli ayıbın tüketiciden hile ile saklanmadığı, ancak yetkili serviste aracın arızasına istinaden yapılan işlemlerin araçtaki sorunları çözmediği, araçtaki arızanın devamlılık göstermesinden dolayı yetkili servis tarafından verilen hizmetin eksik ve yetersiz olduğu,

Garanti Belgesi Yönetmeliği m. 9/1 maddesi gereğince, tüketicinin, ücretsiz onarım hakkını kullanması halinde malın garanti süresi içinde tekrar arızalanması halinde, tüketicinin malın bedelinin iadesini, ayıp oranında bedel indirimini veya imkân varsa malın ayıpsız misli ile değiştirilmesini satıcıdan talep edebileceği, araçtaki kullanıcı kaynaklı hasar kayıtları nedeniyle oluşan değer kaybının ise 2.000,00.TL olarak tespit edildiği,

tüm bu nedenlerle, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 227/4. maddesi gereğince, davacının, dava konusu aracı ayıpsız misli ile değiştirilmesini talep edebileceği, mahkemece davanın kabulüne, aracın misli değiştirilmesine, aracın davalılara teslimine ve 2.000,00.TL değer kayıbının davacıdan alınarak davalılara verilmesine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, davalılar vekillerinin istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.