Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1000 K.2024/262

...

VEKİLİ

Av. ... - [... ] UETS DAVALI : ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - [... ] UETS

DAVA

Menfi Tespit - İstirdat (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 22/02/2024

YAZIM TARİHİ : 22/02/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/03/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararı ile kısıtlanmış olduğunu, müvekkilinin imzalamış olduğu senetlerin geçersiz olduğunu, icra takibine konu senetlerde lehtar olan ...'nın sahibi olduğu ...

Unlu Mamülleri işletmesi için müvekkiline bayilik verdiğini, bayilik verirken de teminat kapsamında müvekkiline takip dayanağı senetleri verdiğini, 2016 yılı içerisinde lehtar ... hakkında FETÖ ile irtibatlı olduğu gerekçesi ile malvarlığı hakkında tedbir kararı uygulandığını, dava dışı ...'nın bu süreçten sonra müvekkilinin kendisine vermiş olduğu teminat senetlerinin tahsili için icra takibi başlattığını, ne müvekkilinin ne de vasisi olan ... ile davalı arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını belirterek davanın kabulüne, ....

İcra Müdürlüğü'nün ... esas, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyaları ile başlatılan icra takiplerine borcunun olmadığının tespitine, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından cebri satış sonucunda tahsil edilen 41.550,00.TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte, ....

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinde satılmış olan ... plakalı aracın gerçek değeri ile ihale bedeli arasındaki fark nedeni ile uğramış olduğu zarar için 100 TL'nin davalıdan tahsiline, takip tutarlarının %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 27/11/2020 tarihli dilekçesinde; .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden satılmış olan ... plakalı aracın gerçek değeri ile ihale bedeli arasındaki fark nedeni ile davacının uğramış olduğu zarar için talep ettikleri 100,00.TL tazminat taleplerini 28.450,00 TL'ye yükselttiklerini belirtmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile. 14/12/2016 tarihinde davacının kızı ...'in ek karar ile davacıya vasi olarak atandığını, bonoların tamamında lehdar olarak ... cirosu ile ikinci cirantanın ... olduğunu, müvekkili şirketin son ciranta olarak icra takibe geçtiğini, müvekkilinin ...'in kısıtlı olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, 19/06/2017 tarihinde vasi ve cirantacı ...'e ....

Noterliği'nin ... yevmiye nolu ödememe protestosunun tebliğ edildiğini, dolayısıyla vasinin borçtan haberdar olduğunu, davacının kötü niyetli olduğunu, 2017 yılında başlatılan takiplere davacı ve vasisi tarafından bu zamana kadar hiçbir itirazın yapılmadığını, icra takibine konu davacıya ait aracın yakalanarak 21/11/2018 tarihinde satış yolu ile paraya çevrildiğini, bir kısım taşınmazlara haciz şerhi uygulandığını, tüm bu işlemlerin vasiye tebliğ edildiğini ve vasinin bu işlemlerden haberinin olduğunu belirterek davanın reddine, dava değerinin en azından %20'si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/03/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; kendini fiil ehliyetine sahip olarak tanıtan ve bir kısım edimler kazanan bir kişinin daha sonra kısıtlama kararına dayanarak aldığı edimleri geri vermeksizin borçlu olmadığının tespitini ya da ödenen paranın istirdatını talep etmesinin TMK'nın 2. maddesi gereği dürüstlük kuralına aykırı olacağı, hukuk düzeninin bu durumu korumayacağı değerlendirilmiş ve davanın reddine karar verilmiştir.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; müvekkilinin fiil ehliyeti bulunmadığını ve benzer bir davada davanın kabulüne karar verildiğini belirterek usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit davasıdır.

Davacı vekili, müvekkili hakkında başlatılan icra takipleri nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, davalı taraf davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, neticede mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Uyaptan temin edilen nüfus kayıt örneğine göre ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesinden sonra davacı ...'in 19/07/2021 tarihinde vefat ettiği, geriye mirasçıları olarak kızı ...'in kaldığı anlaşılmıştır.

Yargılama süresince tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip bulunmaları usul hukukunun temel ilkelerindendir ve dava şartıdır. (6100 sayılı HMK m.114,1/d )

Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. (4721 sayılı TMK m.28/1) Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölen tarafın mirasçılarına karşı veya onun mirasçıları tarafından davaya devam edilip edilmeyeceğinin tespiti için, bir ayrım yapmak gerekir. (KURU, Baki, Prof. Dr. ; ARSLAN, Ramazan, Prof., Dr.; YILMAZ, Ejder, Prof., Dr.; Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı, 6100 sayılı HMK'ya Göre Yeniden Yazılmış, 22. Baskı, Ankara 2011, s. 221)

Yalnız öleni ilgilendiren, yani mirasçılarına geçmeyen haklara ilişkin davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalır; bu davalara ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilmesine imkan yoktur.

Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların mal varlığı haklarını etkileyen davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilir. Bunlar malvarlığı haklarına ilişkin davalardır. Bu halde, ölen tarafın mirasçıları, davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip ederler.

Taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hakim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir. (6100 sayılı HMK m. 55)

Somut olayda; davacının karardan sonra 19/07/2021 tarihinde öldüğü ve mirasçısı ...'in de vasilik görevinin sona erdiği anlaşılmakla mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde, öncelikle yargılama sırasında vefat eden davacının mirasçılık belgesi getirtilerek, mirasçılarına usulüne uygun tebligat yapılıp, mirası reddetmeyen mirasçılarının mecburi dava arkadaşı olarak yöntemince davaya katılımı sağlanmak, taraf teşkili sağlandıktan sonra, hasıl olacak sonuca göre esas hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, vefat eden davalının sair istinaf sebepleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesi kararının resen kaldırılarak, yukarıda belirtilen eksiklerin giderilerek, yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır