Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1106 K.2024/549

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... esas ve 2021/... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı borçludan olan alacağının tahsili amacıyla ... .... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafın borca ve faize itiraz ettiğini, bu itiraz nedeniyle icra takibinin durduğunu, tarafların tacir olduğunu, müvekkilinin davalıya mal verdiğini ve faturasını kestiğini belirterek davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına ve borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı alacaklının müvekkili iş yerine gönderdiği ve müvekkilince satın alınan bir tavuk siparişi olmadığını, müvekkilinin iş yerini devraldığını, iş yerini devir almadan önce belkide bu firma ile ticari alışveriş yapıldığını, davacının haksız ve mesnetten uzak gerçek bir mal alış verişine dayanmadan sadece müvekkilin yokluğunda bilgisi olmadan fatura düzenleyerek alacak talebinde bulunduğunu belirterek davanın reddine, davacı alacaklı haksız olduğundan asıl alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; bilirkişi raporunda; takibe ve davaya konu faturaların davalının bağlı olduğu Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne ... formları ile bildirilmiş olması halinde fatura içeriği malların davalıya teslim edildiğinin kabulü gerektiği, davalı şirketin ...

Vergi Dairesi tarafından gönderilen ... formu incelendiğinde davalının davacı firmadan 2018 yılı Ekim ayında iki adet fatura KDV hariç 134.918,00.TL mal alışı yaptığının tespit edilmesi nedeniyle davalının davaya konu faturalardaki malları teslim aldığının kabulü gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne davalının Adana 6. İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip dosyasına itirazının iptali ile takibin 145.712,00.TL asıl alacak miktarı üzerinden takip talebinde belirtilen şartlarla devamına, alacak likid alacak niteliğinde olduğundan alacağın %20'si oranında (29.142,40.TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

davalının tazminat talebinin şartlar oluşmadığından reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin market işlettiğini, davacının müvekkili adına fatura düzenlediğini, ancak müvekkilince satın alınan tavuk siparişi olmadığını, müvekkilinin iş yerini devraldığını, devir öncesi böyle bir alış verişin olabileceğini market ile ilgili tüm faturaların muhasebeye geldiğini, muhasebenin bu faturanın gerçek bir alış verişe dayalı olup olmadığı konusunda araştırma yapılmadan deftere işlendiğini, bu alış verişin yapılmadığı ve bu faturanın herhangi bir mal alış verişi olmadan elden market çalışanlarına teslim edildiğinin anlaşıldığını, davacıdan herhangi bir mal alış verişlerinin olmadığını,

buna ilişkin de borçlarının bulunmadığını, davacının fatura alacağından dolayı müvekkilinin mütemerrit duruma düşürülmeye matuf herhangi bir ihtar ve ihbarının da bulunmadığını, davacı ile müvekkilinin devraldığı kişinin ticari ilişkisinin araştırılmasını talep ettiklerini, mahkemece bu konuda araştırılma yapılmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, itirazın iptali davasıdır.

Davacı vekili, müvekkilinin faturaya dayalı olarak davalıdan alacaklı olduğunu, ancak alacağın ödenmediğini ve davalı aleyhine başlatılan icra takibine de haksız olarak itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiş, davalı taraf davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, neticede mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Uyaptan temin edilen nüfus kayıt örneğine göre ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesinden sonra davalı ...'nin 05/04/2023 tarihinde vefat ettiği, geriye mirasçıları olarak eşi ve kızının kaldığı anlaşılmıştır.

Yargılama süresince tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip bulunmaları usul hukukunun temel ilkelerindendir ve dava şartıdır. (6100 sayılı HMK m.114,1/d )

Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. (4721 sayılı TMK m.28/1) Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölen tarafın mirasçılarına karşı veya onun mirasçıları tarafından davaya devam edilip edilmeyeceğinin tespiti için, bir ayrım yapmak gerekir. (KURU, Baki, Prof. Dr. ; ARSLAN, Ramazan, Prof., Dr.; YILMAZ, Ejder, Prof., Dr.; Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı, 6100 sayılı HMK'ya Göre Yeniden Yazılmış, 22. Baskı, Ankara 2011, s. 221)

Yalnız öleni ilgilendiren, yani mirasçılarına geçmeyen haklara ilişkin davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalır; bu davalara ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilmesine imkan yoktur.

Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların mal varlığı haklarını etkileyen davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilir. Bunlar malvarlığı haklarına ilişkin davalardır. Bu halde, ölen tarafın mirasçıları, davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip ederler.

Taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hakim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir. (6100 sayılı HMK m. 55)

Somut olayda; davalının karardan sonra 05/04/2023 tarihinde öldüğü ve geride mirasçı olara eşi ve kızını bıraktığı anlaşılmakla mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde, öncelikle yargılama sırasında vefat eden davalının mirasçılık belgesi getirtilerek, mirasçılarına usulüne uygun tebligat yapılıp, mirası reddetmeyen mirasçılarının mecburi dava arkadaşı olarak yöntemince davaya katılımı sağlanmak, taraf teşkili sağlandıktan sonra, hasıl olacak sonuca göre esas hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, vefat eden davalının sair istinaf sebepleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesi kararının resen kaldırılarak, yukarıda belirtilen eksiklerin giderilerek, yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır