Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1136 K.2021/1506

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait Mobilyacılar Sitesi ... Sokak No:... Yüreğir Adana adresinde bulunan ... unvanlı ticari işletmede 12.05.2018 tarihinde yaşanan su baskını nedeniyle işletmenin tamamen sular altında kaldığını, meydana gelen hasara ilişkin ... dosya ve ... rapor numaralı ekspertiz raporu ve müvekkili şirkette meydana gelen hasar bedelinin talep edildiği sigorta şirketi tarafından hasar miktarının poliçede belirlenen muafiyet sınırları altında kalması nedeniyle tazminat talebinin reddedildiğini, söz konusu felaket nedeniyle müvekkili ticari işletmede bulunan 2017 yılına ait ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve sair her türlü belge ve evrakların zayi olduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir. .

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; TTK'nun 82/7. Maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya kanuni saklama süresi içeresinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir hükmü gereğince davacının saklamakla yükümlü olduğu, ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgelerin zayi olduğu gerekçesi ile zayi belgesi verilmesi için dava açılmış ise de davacı iş yerinde su baskınının 12.05.2018 tarihinde meydana geldiği, davacının 31.03.2021 tarihinde dava açtığı, 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde dava açılmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle.

Dava kapsamında mahkeme, gerekli gördüğü delillerin toplanmasına karar verebileceğini, çekişmesiz yargı işi niteliğinde olan davalarda resen araştırma ilkesinin hakim olduğunu, mahkemenin, itfaiye raporu, karakol tutanağı, olay yeri inceleme tutanağı, noter tescili gibi belgeleri getirtebileceğini, dosyayı bilirkişiye gönderebileceğini veya olaya ilişkin tanık dinlenmesini kabul edebileceğini ancak yerel mahkemece gerekli inceleme ve araştırma yapılmaksızın davanın reddine dair karar kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, zıyaın öğrenildiği tarihin mahkemece araştırılması gerekmekte iken,

dava dilekçesinde zayiata sebep gösterilen olayın oluş tarihinin hak düşürücü sürenin başlangıç tarihi gibi görülüp buna göre hüküm kurulmuş olan ilk derece mahkemesi kararı, yasanın açık amir hükmüne, Yargıtay kararlarına ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tarafların beyan ve dilekçeleri, takip dosyası, sözleşme ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibarıyla "Zayi Belgesi Verilmesi" talebine ilişkindir.

İlk derece Mahkemesi'nce davanın süresinde açılmadığı gerekçesi ile reddine karar verilmiş olup davacı tarafça kararın hatalı olduğu gerekçesi ile istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesine göre davacının saklamakla yükümlü olduğu, ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgelerin kaybolması ve yok olması sebebi ile zayi belgesi verilmesi isteminin ziyaın öğrenilmesi tarihinden itibaren 15 gün içerisinde yapılması gereklidir.

Yine TTK’nın 18/2. maddesinde tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda davacının, davaya konu ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgelerin 12/05/2018 tarihinde zayi olduğunu bildirmiş olup iş bu davanın 15 günlük süre geçirilerek ... tarihinde açıldığı, basiretli bir tacirin su baskını olayından sonra makul bir sürede, su baskını nedeniyle işletmesinde meydana gelen hasarı belirlemesi gerektiği, su baskını olayından sonra makul süre içinde meydana gelen zararı, saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerini kontrol ederek zarar görmüş ise bunları da tespit etmesi gerektiği,

olayın meydana gelmesinden çok sonra saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerinin zayi olduğunun tespit edilmesinin basiretli tacir davranışına uymadığı, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nin davanın reddine ilişkin kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır