Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2070 K.2024/1566

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 13/06/2019 tarihinde sigorta sözleşmesi kurulduğunu, bu sözleşme ile müvekkile ait ... plakalı araç, davalı şirket tarafından sigortalandığını, müvekkiline ait ... plakalı aracın 02/04/2020 tarihinde aracın anahtarı ve ruhsatı müvekkilinde iken camı kırılarak çalındığını, müvekkilinin 03/04/2020 tarihinde şikayetçi olduğunu, aracın çalınması ile ilgili soruşturmanın ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma numaralı dosyasında devam ettiğini, aracın çalınmasının kasko poliçesi teminatı kapsamında olduğunu, müvekkilinin aracın çalınması sonucu oluşan zararın sigorta poliçesi kapsamında tazmin edilmesi istemiyle davalı sigorta şirketine başvurmuş olup, davalı sigorta şirketi tarafından 16/06/2020 tarihli cevabında başvurularının reddedildiğini, aracın çalınması ile ilgili müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, genişletilmiş kasko sigorta poliçesi kapsamında her türlü zarar teminat kapsamında ve zararın karşılanması gerektiğini,

gerek müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan poliçede gerekçede kara taşıtları kasko sigortası genel şartlarında belirtiği şeklinde gerçekleşen zararın teminat dışı olduğuna dair herhangi bir hükmün bulunmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00.TL tazminatın aracın çalındığı tarihten itibaren işleyecek avans faiz oranları ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya ilişkin taleplerin Kanun'da belirtilen zamanaşımı sürelerini uğramış olduğundan ileri sürmekte olduğunu, zamanaşımı def'ileri doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini, davacı tarafın huzurdaki davayı ikame etmeden evvel dava şartını yerine getirmediğini, yeni düzenlemeye göre zarar görenlerin doğrudan dava açma hakkı ortadan kaldırıldığını, dava öncesinde sigorta kuruluşuna başvuru zorunluluğu getirildiğini, başvurunun tam yapılması gerektiğini, davacı tarafın talebinin kasko poliçesi teminatı dışında olduğunu,

davacının müvekkili şirkete yaptığı başvuru sonrasında hırsızlık olayının incelenmesi amacıyla araştırma raporu hazırlatıldığını, ancak araç anahtarının suç anında araç sahibinde bulunduğunun tespit edildiğini, bu bilgiler neticesinde müvekkili şirket tarafından dolandırma ihtimaline binaen kasko poliçesi ile teminat altına alınan aracın bedelinin başvurucuya ödenmediğini belirterek, poliçe teminatı dışında olan talebin esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davacıya ait ... plakalı aracın, davalı şirket tarafından müşteri numarası ... poliçe numarası ... olan poliçe ile ... genişletilmiş kasko sigortapoliçesi kapsamında sigortalandığını, 02/04/2020 tarihinde aracın anahtarı ve ruhsatı müvekkilinde iken camı kırılarak çalındığı,

dünya ve yurt genelinde yaşanan pandemi nedeni ile değişen ve günden güne aracın, arkasındaki beton mikseri ile birlikte değerinin olay tarihi itibari ile yaklaşık olarak 250.000,00.TL olabileceğini, ... plakalı aracın makul onarım süresinin 3 gün olacağı ve bu süre zarfında sarf edilecek ikame araç beledilinin KDV dahil 220,00.TL olduğunu, davanın kasko sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkin olduğu,

sigortala aracın çalınması nedeni ile yapılan tazminat başvurusu olayının gerçekleşme şeklinin kasko sigortası kapsamında olmadığı değerlendirilerek reddedilmiş ise de bu durum dosyada mevcut poliçe genel ve özel şartlarına uymadığı,

davacının dayanmış olduğu kasko sigorta poliçesi genel ve özel şartlarında kaskonun teminatı olarak hırsızlığın açıkça teminat altına alındığı ve dava konusu hırsızlık olayının teminat dışı hallerde olduğuna ilişkin genel ve özel şart bulunmadığını, talebin teminat kapsamında olduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile 250.000,00.TL maddi tazminatın 10.000,00.TL'sinin dava tarihi olan 01/09/2020 tarihinden itibaren, 240.000,00.TL'sinin ıslah tarihi olan 03/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; zarar görenlerin doğrudan dava açma hakkı ortadan kaldırıldığını, dava öncesinde sigorta kuruluşuna başvuru zorunluluğunun getirildiğini, başvurunun tam yapılması gerektiğini, davacı tarafın hırsızlık suçuna konu aracın çalınması nedeni ile uhdesinde doğan zararın kasko poliçesi teminatı kapsamında bulunduğunu ispat kabiliyetini haiz belgeleri müvekkili şirkete ibraz etmediğini, eksik evrak ile başvuru yapıldığı için dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, araç anahtarının suç anında araç sahibinde bulunduğunun tespit edilemediğini,

kabul anlamına gelmemekle birlikte karara konu bilirkişi raporunun eksik ve hatalı değerlendirmeler içerdiğini, davacının aracında meydana gelen hasar miktarının ve sigortalı aracın rayiç değerinin uzman sigorta eksperi tarafından belirlenmesi gerektiğini, söz konusu aracın geçmişte hiç bir hasarının olmadığı varsayımına dayalı olarak hesaplama yapıldığını, kararda hükmedilen faiz miktarının hukuka aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, kasko sigortasından kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkiline ait ... plakalı aracın davalı nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığını, sigortalı aracın 02/04/2020 tarihinde çalındığını ve zararın karşılanması amacıyla davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun reddedildiğini belirterek araç bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı taraf ise, sigortalı aracın anahtarı davacıda iken çalındığını ve zararın teminat kapsamı dışında olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, neticede mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Mal sigortası türünden olan kasko sigorta sözleşmeleri gerek kuruluşlarında gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyi niyet esasına dayalı sözleşme türlerindendir.

Kasko Sigortası Genel Şartlarının A/1 maddesine göre gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminatı kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan TTK.nun 1409/1. maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi, aynı Yasanın 1409/2. maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

Buna göre, sigortalı tarafından, rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyeti kasten yerine getirilmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususun, sanki riziko teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.1 maddesine göre sigortalı aracın veya araç parçalarının çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi

teminat kapsamındadır.

Dava konusu aracın ... Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi'nin muafiyet koşullar kısmındaki anahtar ile araç çalınması klozunda "Aracın, kanunen geçerli bir belge karşılığında gözetim, bakım ve onarım amacı ile teslim edildiği otopark, oto yıkama, tamirhane vb. işletmelerden çalınması ve çalınmaya teşebbüs edilmesi sonucu meydana gelebilecek ziya ve hasarlar, sigortalının yasal sorumluları hakkında cezai bir tahkikat başlatması ve hasar tutarının %80'i sigortacı, %20'si sigortalı üzerinde kalmak koşuluyla teminat kapsamındadır" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

Somut olayda davacı sigortalıya ait ... plakalı aracın 02/04/2020 tarihinde kiralanmak için bırakıldığı iş yerine ait otoparktan çalındığı, ardından mikser kısmının sökülerek kamyon kısmının Kızıltepe'ye götürüldüğü, kolluk tarafından yapılan araştırmalara rağmen aracın bulunamadığı, bu haliyle davacının zararının dava konusu poliçenin yukarıda belirtilen anahtar ile araç çalınması klozu gereği teminat kapsamında olduğu, ancak mahkemece yapılan araştırma ve alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı,

zira sigortalı aracın değeri tespit edilirken, aracın değerine etki edebilecek nitelikteki ve hırsızlık tarihi öncesinde gerçekleşen her hangi bir kazaya karışıp karışmadığının araştırılmadığı, yine sigortalı aracın transmikser kasası ile birlikte sigortalandığı ve soruşturma dosyasındaki beyan ve tespitlere göre aracın mikser kısmının "...

Makina" isimli iş yerinde sökülerek bırakıldığı, akabinde kolluk tarafından düzenlenen 04.04.2020 tarihli tutanak ile mikserin davacıya teslim edildiği, kamyon kısmının ise çalındığı, dolayısıyla bu hususun da aracın değer tespitinde dikkate alınması gerektiği, ayrıca bilirkişiler tarafından değer tespiti yapılırken yukarıda değinilen poliçe hükmü gereği %20 muafiyet düşülerek tazminat hesaplanması gerektiği,

bu haliyle verilen kararın yerinde olmadığı ve davalı vekilinin istinafında haklı olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır