Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/718 K.2024/132

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, alacaklı tarafından müvekkili ve diğer borçlular ... Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Yapı Denetim Ltd Şti. aleyhine ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından dolayı 133.437,00.TL asıl alacak miktarında icra takibi ikame ettiğini, bu takibe yasal süresi içerisinde itiraz edilmemesi nedeniyle kesinleştiğini, icra takibinin haksız ve kötü niyetli olarak yapıldığını, bir alacak davasında davalı olma sıfatının o alacağın gerçek borçlusuna ait olduğunu, icra takibine konu daire satış sözleşmesi dikkate alındığında tarafların satıcı firma olarak ... Müh. İnş. Ltd.

Şti. olduğunu, kefil sıfatı ile ... yapı Denetim Ltd Şti. olduğunu, alıcı firmanın davalı-alacaklı taraf olduğu müvekkilinin ise arsa sahibi olarak isminin bulunduğunu, icra takibinin haksız ve kötü niyetli olarak yapıldığını, müvekkili davacının davalıya her hangi bir borcunun bulunmadığını, davalarının kabulü ile, müvekkili davacının ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, Dava dışı ... Mühendislik İnş. Ltd. Şti. ile müvekkili davalı şirket ... Tic. Ltd. Şti. arasında 02/01/2017 tarihinde imzalanmış Daire Satış Sözleşmesi iki ayrı bağımsız sözleşmeden müteşekkil karma (mix) bir sözleşme olduğunu, dava konusu daire alım-satım sözleşmesi gayrimenkule ilişkin olduğunu, mahkemenin görevli olmadığını, Görevli Mahkemenin ...

Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, görev yönünden itirazlarının olduğunu, taraflar arasında imzalanmış olan ve taraflarca sadece Daire Satış Sözleşmesi olarak tanımlanan sözleşmenin türü sözleşme kapsamı incelendiğinde hukuken geçersiz bir daire satış vaadi ile satıcı şirket tarafından dava dışı 3. bir Limited Şirkete İnşaat Malzemesi satışı ile ilgili bir ticari sözleşme olduğunu, bu nedenle alacaklı müvekkil şirket yapımcı şirkete teslim etmiş olduğu inşaat malzeme bedellerinin tahsili için yapımcı borçlu şirket ile bu şirkete müteselsil kefil olmayı kabul etmiş olan davacı – borçlu hakkında ilamsız takip başlatmış bulunduğunu,

açılan davayı kabul etmediklerini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " davacının TBK 128.maddeye göre garantör sıfatı bulunmadığı, yine TBK 581 ve devamı maddeye göre sözleşmede sorumlu olacağı miktarın dahi açıkça gösterilmediği görülerek kefil sıfatının da bulunmadığı zira davacının sözleşmenin tamamından değil 7.ve 8.maddesinde sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı bu hususun da şarta bağlandığı ve şartın gerçekleştiğinin davalı tarafından ispatlanamadığı anlaşılarak davacının davasının kabulü ile, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına vaki davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılarak İİK 72/5 maddesi gereği takip konusu asıl alacağın (133.437,00.TL) % 20'si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; müvekkilinin inşaat malzemesi ticaretiyle uğraşan bir firma olduğunu, dava dışı ... Müh. İnş. Ltd. Şti. Davacıya ait ... İli, ... İlçesi, ... mantıkasında kain, tapunun ... ada, ... parsele kayıtlı 106 m² yüz ölçümlü arsa üzerine kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olarak 3 katlı bina yapımını üstlendiğini, davacı, dava dışı ... Müh. İnş. Ltd.

Şti. ve müvekkilinin 02/01/2017 tarihinde inşaat malzemesi alımı ile ilgili sözleşme imzaladıklarını, tarafların karşılıklı olarak bu sözleşmedeki gerçek iradeleri TBK md. 282'de düzenlenmiş bir mal değişim sözleşmesi olduğunu, müvekkili şirketin inşaat malzemesi temin eden taraf olarak inşaat malzemelerinin satıcısı olduğunu, inşaat malzemelerini alan taraf olarak dava dışı ... Müh. İnş. Ltd.

Şti. olduğunu, arsa sahibinin ise davacı olduğunu, mahkemece sözleşmede davacının konumunun yanlış yorumlandığını, davacı trampa edilecek dairenin tapu maliki olan davacının arsa sahibi sıfatıyla sözleşmeyi imzaladığını, gerek davacı ve gerekse dava dışı yapımcı şirketin 02/01/207 tarihli sözleşmenin 10. Maddesinde dairenin devir tarihinin 30/01/2017 tarihinde yapılacağını taahhüt etmiş olmalarına rağmen bu edimlerini ifa etmediklerini, daire satışı ile ilgili sözleşme düzenleme şeklinde Satış Vaadi Senedinin noterlikçe düzenlenmediğini, müvekkilinin dairenin tapu devri için yasal yollara başvuramadığını,

dava dışı yapımcı şirket ile arsa sahibinden fatura karşılığı teslim etmiş olduğu inşaat malzemelerinin bedelini haklı olarak tahsil etmek için ilamsız takip başlatıldığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, İİK'nun 72. maddesi gereğince açılan menfi tespit davasıdır.

Davacı tarafından, davalı alacaklının ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında başlattığı icra takibine dayanak teşkil eden Daire Satış Sözleşmesinde, satıcının dava dışı ... Müh. İnş. Ltd.

Şti., kefilin dava dışı ... yapı Denetim Ltd Şti., alıcının ise davalı olduğu, sözleşmede arsa sahibi olarak adının yer aldığı, davalıya sözleşmeden kaynaklanan her hangi bir borcunun bulunmadığı iddia edilmiş, davalı ise, taraflar arasındaki sözleşmenin iki ayrı bağımsız sözleşmeden oluşan karma bir sözleşme olduğunu, davacının sözleşmenin müteselsil kefili olduğunu, inşaat malzemesi alım – satım sözleşmesine dayalı olarak dava dışı müteahhit şirkete sözleşme konusu malzemelerin tamamının teslim edilmesine rağmen, sözleşmede belirtilen dairenin tapu devrinin yapılmadığını ve malzeme bedellerinin de ödenmediğini, bu nedenle davacının,

sözleşmedeki kefaleti nedeniyle malzeme bedellerinden sorumlu olduğunu savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne ve davalının, kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava dışı satıcı firma ... Mühendislik İnş. Ltd. Şti. ile alıcı ve malzeme tedarikçisi davalı ... Tic. Ltd. Şti. arasında 02/01/2017 tarihinde imzalanan Daire Satış Sözleşmesinin başlığında, davacı ...'in arsa sahibi olarak gösterildiği, sözleşmeye göre, ... Mühendislik İnş. Ltd.

Şti. tarafından yürütülen inşaata, davalı şirket tarafından inşaat malzemesi temin edileceği ve karşılığında bu firmaya daire verileceği, malzeme bitiminde dairenin alıcıya teslim edileceği, Sözleşmenin 7/a maddesinde " ... ada ... parseldeki ve ... nolu parsele verilecek malzeme cinsi değiştirilemez. Ayrıca verilecek malzemelerden birisinin miktarının erken bitmesi durumunda inşaatın bitirilmesi için satıcı firma geri kalan malzemeyi peşin almak zorundadır.

Peşin almaması halinde alıcı firma vermekle yükümlü olduğu adı geçen malzemelerin sevkiyatını durdurur ve satıcı firma sözleşmeyi ihlal etmiş sayılacak. Alıcı firma daireleri almaktan vazgeçebilir zararın telafisi için makbuz ile teslim edilen malzemelerin ücretini sözlü ve telefon ile satıcı firmadan isteyebilir.

Satıcı firma ödemediği takdirde arsa ve bina sahiplerinden isteyebilecektir. ... ada ... parselin ve ... parselin sahipleri biz kabul ediyoruz ve malzemelerin tesliminden ödeneceği tarihe kadar yasal faiz ile birlikte derhal ödeyeceğiz." şeklinde, 8. maddesinde ise, "... ada ... parsel sahibi ... ve ... nolu parsel sahibi ... ile satıcı firma olan ... arasında herhangi bir ihtilaf olması halinde inşaat yapımının durması veya iş yavaşlatma durumlarında alıcı firma ... LTD.

ŞTİ. maddi zararı söz konusu olacağı , bunun üzerine alıcı firma daireleri almaktan vazgeçeceği, makbuzla teslim edilen malzemelerin güncel fiyatı veya verilen malzeme değer yitirilmiş ise malzemenin verildiği tarihten ödeneceği tarihe kadar yasal faizi ile birlikte derhal ödeyeceklerini arsa sahipleri kabul ve taahhüt etmişlerdir." şeklinde hüküm bulunduğu, ayrıca, sözleşmenin eki olan hususi maddelerin 2. maddesinde; ödemelerin ... Mühendislik İnşaat Ltd.

Şti. tarafından yapılacağı, arsa sahipleri ... ve ...'in hastane inşaatı ile alakalı olarak sözleşmedeki maddelerden sorumlu olmadıklarının belirtildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sözleşmede imzası bulunan davacının, dava konusu "Daire Satış Sözleşmesi"ne hangi sıfatla imza attığı, sözleşmede kefaletinin ya da garantörlüğünün bulunup bulunmadığı, davacının, bu sözleşmeden kaynaklı sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır.

Dairemizce verilen 16/09/2020 tarihli ... E. Ve ... K. Sayılı kararda da belirtildiği üzere, taraflar arasındaki sözleşmede, davacının müteselsil kefil ya da görantör olarak yer alıp almadığının, sözleşme hükümleri incelenerek değerlendirilmesi gerekmektedir.

Taraflar arasında imzalanan 02/01/2017 tarihli ve " Daire Satış Sözleşmesi" başlıklık sözleşmede, dava dışı ... Mühendislik İnş. Ltd. Şti. Satıcı firma, davalı ... Tic. Ltd. Şti. Alıcı ve malzeme tedarikçisi olarak, davacı ... ise arsa sahibi olarak yer aldığı, davacı arsa sahibinin sorumluluğunun ise sözleşmenin 7.ve 8.maddesinde düzenlendiği, sözleşmenin eki niteliğinde olan "Hususi Maddeler" başlıklı sözleşme içeriğinde ise, sözleşmeye ait maddelerin tamamının yerine getirme yükümlülüğünün dava dışı ... firmasına ait olduğunun, arsa sahiplerinin hastane inşaatı ile ilgili sözleşmedeki maddelerden sorumlu olmadığına dair düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Sözleşmenin 7-a maddesindeki düzenlemeye göre, malzemelerden birinin erken bitmesi durumunda, inşaatın bitirilmesi için satıcı firma olan ... Mühendislik LTD.ŞTİ'nin geri kalan malzemeyi peşin alması şartına bağlandığı, almaması halinde ... Mühendisliğin sözleşmeyi ihlal etmiş sayılacağı, bunun sonucunda da alıcı ... Tic.Ltd.Şti'nin ise daireleri almaktan vazgeçeği ve zararını ...

LTD.Şti'den isteyeceği, bu firma tarafından ödenmediği takdirde, arsa sahiplerinin sorumluluğuna gidileceği, yani, davacı arsa sahibinin sorumluluğunun şarta bağlandığı ve dosya kapsamında, bu şartın gerçekleştiğinin, malzemelerin erken bittiğinin ve erken bitmesi durumunda ...

Mühendisliğin geri kalan malzemeyi peşin almadığının ve sonucunda davacı arsa sahibinin sorumluluğunun doğduğunun davalı tarafından ispatlanamadığı, bu nedenle, sözleşmenin 7/a maddesine göre, arsa sahibi olan davacının sorumluluğuna gidilemeyeceği, sözleşmenin 8. maddesinde ise, arsa sahipleri ve satıcı firma olan ... arasında ihtilaf olupta, bu sebeple inşaat durduğu takdirde, alıcı ...

Ltd.Şti'nin zararı olacağından, bu zararı arsa sahiplerinden isteyebileceğinin belirtildiği, ancak dosya kapsamında, arsa sahibi ile satıcı ... arasında herhangi bir ihtilaf olduğunun ve bu sebeple zarar doğduğunun davalı tarafından ispatlanamadığı, bu nedenle, davacının bu madde gereğince de sorumluluğuna gidilemeyeceği, sözleşmenin diğer maddelerinde ise, davacıya yüklenen bir sorumluluk bulunmadığı, davacının, TBK'nun 128.maddeye göre garantör sıfatı bulunmadığı gib, sözleşmede sorumlu olacağı miktarın açıkça gösterilmemesi nedeniyle kefil sıfatının da sorumluluğunun olmadığı,

bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, ancak, İİK'nun 72/5 maddesi gereğince kötü niyet tazminatına hükmedilmesi için, alacaklının takipte haksız ve kötü niyetli olması ve bu iki şartın bir arada bulunmasının gerektiği, somut olayda, taraflar arasındaki sözleşmenin yorumunun yargılamayı gerektirdiği,

davalının takibinde haksız olduğu anlaşılmış ise de kötü niyetli olarak takip başlattığından söz edilemeyeceği, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince, davacının, kötü niyet tazminat talebinin reddi gerekirken kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Ancak kararda hata edilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince, davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, yasal koşullar oluşmadığından davacı vekilinin kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

05/02/2024 ... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır