Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/739 K.2024/396

Av. ...: [ ] UETS DAVANIN KONUSU : İstirdat

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 13/03/2024

YAZIM TARİHİ : 13/03/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/01/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekili ...'ın emekli olduktan sonra davacı bankadan emekli maaşı üzerinden kredi kullandığını, müvekkilinin çekmiş olduğu krediye mahsuben davalı bankaca emekli maaşı hesabından emekli maaşının tamamının kesilmesi suretiyle, emekli maaşı üzerinden çekilen kredinin tamamının tahsil edildiğini, müvekkilin kredi ödemelerini 2015 yılı Aralık ayında bitirdiğini, ancak davalı bankanın 2016 yılının Ocak ayından itibaren de, müvekkilin yetkilisi olduğu ...

İnş. Müh. Mim. Turzim. Nakl. Tic. Ltd.

Şti adına çekilen ve ödenmeyen kredi borcunu gerekçe göstererek, emekli maaşı üzerindeki blokeyi kaldırmayarak, bloke konulan parayı "... 'ya geri ödeme" ve sair açıklamalarla kestiğini, müvekkilinin itirazı sonucu 2018 yılının bir döneminde, yapılan kesinti işlemine son verilmiş ve kısa bir süre için müvekkilinin maaşı kendisine ödendiğini, davalı bankanın tek taraflı olarak yapmış olduğu kesintinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilimin emekli maaşından başkaca geliri bulunmadığını, emekli maaşının haczedilebilme hallerinde dahi 1/4'nün haczedilebileceğini,

ancak bankanın neyi dayanak göstererek kesinti yaptığının bilmemekle birlikte bir dayanaklarının olması halinde dahi, yapılan kesintinin maaşının 1/4'nü geçtiği, açıklanan nedenlerle müvekkilinin emekli maaş hesabından 2016 yılı Ocak ayından itibaren emekli maaşının tamamının kesilmesi suretiyle yapılan kesintilerin tamamının davacıya iadesine, emekli maaşının kesilmesi işlemine son verilmesine, müvekkilin emekli maaş hesabından emekli maaşının tamamı kesilmeye devam olunduğundan dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yapılan kesintilerin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kredi sözleşmesinin tüketici kredisi olmayıp ticari kredi olduğunu, tarafların da tacir olması ve işin ticari işletme ile ilgili olarak çekilen kredi sözleşmesine dayandığının sabit olduğu, bu nedenle davanın tüketici mahkemelerinde değil, asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu, taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi ile davacının müvekkilinden kullandığı kredinin teminatı olarak banka nezdinde bulunan tüm alacakları, mevduat ve bloke hesapları, emekli olması halinde emekli maaşları üzerinde hapis, mahsup ve takas etme yetkisini, müvekkili bankaya verdiğini, müvekkili bankanın bu yetkiyi kullandığını, bu sebeple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/01/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 93/1. maddesi gereği emekli maaşı hak sahibinin onayı dışında haczedilemeyeceğini, somut olayda, davacı, davalı bankadan kullandığı kredi nedeniyle kredi taksit bedellerinin ifası için emekli maaş hesabından kesinti yapılmasına yönelik yazılı talimat verdiği, davalı bankanın da bu talimata uygun biçimde hareket ettiğini, dolayısıyla, 5510 sayılı yasanın 93. maddesine aykırı bir davranış bulunmadığını, bu nedenle, davacının emekli hesabından yapılan ticari krediye ilişkin kesintilerin genel kredi sözleşmesi hükümlerine uygun olduğu,

davacının emekli hesabından yapılan bireysel krediye ilişkin kesintilerin bireysel kredi sözleşmesi hükümlerine uygun olduğunu değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiştir.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; yerel mahkemenin, kararın gerekçe kısmında belirttiği; ''...İlave olarak davacı kredi bedelinin emekli maaş hesabı ile diğer tüm hesaplarından ödenmesi için kesinti yapılabilmesine yönünde talimat vermiştir.'' hususunun, müvekkilin çekmiş olduğu bireysel krediye ilişkin olduğunu, satıcı tarafından müvekkile,

bireysel kredi için imzalatılan 23.10.2014 tarihli virman talimatı ve temliknamesi ve akabinde imzalatılan 24.10.2014 tarihli virman takas mahsup talimatı da haksız şart niteliği taşımakta olup, hukuken geçersiz olduğunu, yapılan kesintilerin dayanağı olmadığı kanaatinde olduklarını, ayrıca, müvekkilce, davalı bankanın yapmış olduğu hukuksuz işlemler için, 14.08.2018 tarih ve ... sayılı e-şikayet başvurusu ile: davalı banka BDDK'ye şikayet edildiğini, şikayet neticesinde, davalı banka hakkında idari para cezası tatbik edildiğinin mail ile bildirildiğini, BDDK'nin, 14.08.2018 tarih ve ... sayılı e-şikayet başvurusuna ilişkin cezai işlemi de,

davalı bankanın yapmış olduğu kesintilerin hukuka uygun olmadığını gösterdiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 15.01.2021 tarih, ... Esas ve ... karar sayılı kararının, istinaf incelemesi neticesinde ortadan kaldırılarak; davanın kabulüne, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/01/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle Bireysel Kredi ve Genel Kredi Sözleşmesine dayanan banka alacağı sebebiyle emekli maaşı üzerine konulan blokenin kaldırılması ve yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekeçesinde, davacının davalı bankadan bireysel kredi kullandığını, ayrıca dava dışı ... Ltd. Şti'nin kullandığı genel kredi sözleşmesine müteselsil kefil olduğunu, davacının emekli olduğunu, ödenmeyen kredi borcu sebebiyle davalı banka tarafından hesabına bloke konulduğunu ve 2016 yılı Ocak ayı itibariyle kesinti yapıldığını bu sebeple kesilen paranın iadesini talep ettiği, davalı vekilinin davanın reddi savunmasında bulunduğu ve ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı ile davalı banka arasında 24/10/2014 tarihinde Bireysel Kredi Sözleşmesi, davalı banka ile dava dışı ... İnş. Müh. Mim. Turz. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. arasında 02/05/2014 tarihinde Genel Kredi Sözleşmesi imzalanmıştır. Genel Kredi Sözleşmesini davacı müteselsil kefil sıfatıyla imzalamıştır.

Somut olayda, davacının aldığı emekli maaşının davalı banka nezdindeki hesaba yattığı, davalı bankanın sözleşme hükümlerine dayalı olarak emekli maaş hesabındaki parayı her iki kredi borç ödemesine mahsup ettiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar ilk derece mahkemesi kararında davalı bankadan kullandığı bireysel kredi ve müteselsil kefil olduğu ticari kredi nedeniyle kredi taksit bedellerinin ifası için emekli maaş hesabından kesinti yapılmasına yönelik davacının yazılı talimat verdiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, 5510 sayılı Kanun'un 93 üncü maddesinin birinci fıkrasında, gelir, aylık ve ödeneklerin, 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemeyeceği, bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine yönelik taleplerin,

borçlunun muvafakati bulunmaması halinde reddedileceği öngörülmüş; yine 2004 sayılı Kanun'un 83/a maddesinde, haczi caiz olmayan mallar ve haklar ile kısmen haczi caiz olan şeyler bakımından aynı Kanun'un 82 ve 83 üncü maddelerinde yazılı mal ve hakların haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmaların muteber olmadığı belirtilmiştir.Somut olayda davalı banka ile davacı arasında 24.10.2014 tarihli bireysel kredi sözleşmesi ve davacının müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı 02.05.2014 tarihli genel kredi sözleşmesinin 11. maddesinde, müşterinin banka nezdindeki mevduat hesabından ihbarda bulunulmadan mahsup yapılabileceği düzenlenmiştir.

İlave olarak davacı kredi bedelinin emekli maaş hesabı ile diğer tüm hesaplarından ödenmesi için kesinti yapılabilmesine yönünde talimat vermiştir. Davacı tarafından verilen bu muvafakat, 2004 sayılı Kanun'un 83/a maddesi gereğince geçersiz olduğu gibi özel ve sonradan yürürlüğe giren yasa niteliğindeki 5510 sayılı Kanun'un 93 üncü maddesi uyarınca da davacının emekli maaş hesabından yapılan tüm kesintilerin iadesi gerekir.

Söz konusu düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, emredici nitelikteki hükümlerdir.(Yargıtay HGK 2017/(13)3-1980 Esas 2021/829 Karar ve Yargıtay 11.HD'sinin 2021/8931 Esas 2023/111 Karar sayılı kararı) Bu durumda mahkemece yukarıda belirtilen kanun maddesi ve Yüksek Mahkeme içtihatları kapsamında bir değerlendirme yapılması gerektiği anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince yukarıda belirtilen işlemler yapılarak sonucuna göre karar verilmesi için HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasının yeniden yargılama için ilk derece mahkemsine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır