Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/787 K.2021/1313

Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin adres olan ... Sanayi Sitesi'nde yer alan işyerinde Adana İli'nde ...

2020 tarihinde yaşanan yağmur sonucu su baskını yaşandığını, müvekkil şirketin büyük oranda zarar gördüğünü, su baskınında işyeri deposunun çatısından, şirketin arşiv belgelerinin yer aldığı oda ile yönetim ve diğer idari birimlerinin yer aldığı odalara yoğun yağış sonucu su ve dolu girdiğini, depo bölümünün tamamen sular altında kaldığını ve müvekkil maddi-manevi zarara uğradığını, su baskını dolayısıyla şirketin deposunda arşiv belgelerinin yer aldığı odanın da sular altında kalması nedeniyle oda içerisinde müvekkil şirket tarafından saklanan 2017 yılına ilişkin ticari defterlerin yer aldığı karton kolinin tamamıyla zayii olduğunu,

müvekkil şirket tarafından ... tarihinde müvekkil şirket çalışanları tarafından yapılan arşiv incelemesi sırasında 2017 yılına ilişkin ticari defterlerin yer aldığı kolinin olmadığının fark edildiğini, müvekkil şirkete ait olan 2017 yılına ilişkin tüm ticari defterlerinin, ... 2020 tarihinde yağan yağmur sonucu şirket deposunda meydana gelen su baskınında zayi olması ve müvekkil şirketçe ...

2020 tarihinde işbu zayiatın öğrenilmesi dolayısıyla TTK Md. 82/7 gereği taraflarına zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile;"6100 sayılı HMK 382/1-e1 maddesinde yer alan “Ticari Defterlerin Zıyaı Halinde Belge Verilmesi”ne ilişkin davalarda zayi olayını ispat yükü davacıdadır, davacının aynı zamanda zayi edilen belgelere ait bilgileri de açık bir şekilde sunması/ispatlaması gerekmektedir (6100 sayılı HMK madde 190).

Somut olayda davacı taraf 2017 yılı yevmiye defteri, envanter defteri ile defter-i kebir defterinin su baskınından sonra hamurlaştığını ve diğer evraklarla beraber çöpe atılarak zayi olduğunu iddia etmiştir.

Davacı şirketin ve memurlarının basiretli bir iş adamı gibi davranması ve yasal sürenin sonuna kadar defterlerin muhafazası için gerekli tedbirleri alması ve hamurlaşarak işe yaramadığı iddia edilen kıymetli evrak hükmündeki ticari defterlerin mahkemenin denetimine elverişli bir şekilde bu hususa dair karar alınana kadar muhafazası gerekmektedir.

Davacı tarafın defterleri hamurlaştığı iddiasıyla diğer evraklarla beraber karıştırılarak çöpe atması zayi belgesi verilmesi için elverişli bir sebep değildir; basiretli bir iş adamının yapacağı gibi ilgili defter ve evraklar tasnif edilmeli ve ticari defterler hamurlaşmış şekilde olsa bile saklanılmalı ve defterler mahkemenin denetimine bırakıldıktan sonra mahkemenin vereceği karara uygun davranılması gereklidir.

Davanın bu sebeplerle kabul edilemeyeceği nedeniyle davanın reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; müvekkili şirkette Adana İlinde, ... tarihinde yaşanan şiddetli dolu ve yağmur yağışı nedeniyle su baskını meydana geldiğini, bu olay sonucunda müvekkil şirketin temizlik ve mutfak çalışanı tarafından su baskını esnasında panikle yerlerde su içerisinde yüzen hamurlaşmış hale gelen ve ne olduğu dahi belli olmayan şeylerin toplanıp çöpe atılmış olduğundan müvekkil şirket yetkililerinin bilgisi olmadığını ve iş bu çalışan tarafından sorulmadan bu fiilin gerçekleştiğini, olayın gerçekleştiğinde müvekkili şirketin müdürünün ve yetkilisinin şehir dışında olduğunu,

müvekkil şirket ve yetkililerine atfedilecek herhangi bir kusur olmadığını, ... tarihinde müvekkil şirkette meydana gelen su baskını nedeniyle zayi olduğunu, ... tarihinde tespit edilerek müvekkil şirket yetkilisine bildirilen, iş bu durumun somut ve yazılı delil belge fotoğraflarla ortaya konulduğunu, müvekkil şirketin 2017 yılına ilişkin tutulan yasal ticari defterlerden, yevmiye defteri, defter-i kebir, envarter defterinin su baskını sonucu zayi olması nedeniyle TTK md.82/7 gereği zayi belgesi verilmesi taleplerinin kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava " Zayi Belgesi Verilmesi" talebine ilişkindir. Davacı tarafından,...2020 tarihinde iş yerinde yapılan arşiv incelemesi sırasında, 2017 yılına ait tüm ticari defterlerin ...2020 tarihinde yaşanan aşırı yağış sonucu su baskınına uğrayan iş yerinde zayi olduğu ileri sürülerek, zayi belgesi verilmesi talep edilmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi HMK'nun 355.maddesi gereğince davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nun 82/7. Maddesinde," Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden zayi belgesi talep etme hakkı vardır."şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Tüm dosya kapsamında. 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden birinin olayda mevcut olmasının gerektiği, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, somut olayda, ...

2020 tarihinde meydana gelen aşırı yağış sonucu, davacıya ait iş yerini su basması sonucu, iş yerinde koli içerisinde bulunan ticari defterlerin ıslanarak hamur haline gelen gereksiz diğer belgelerle birlikte çöpe atıldığı, davacının, ticari defterlerin çöpe atılmasına, gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek, kendi kusuru ile sebebiyet verdiği, davacı tarafından defterlerin muhafazası için gerekli tedbirlerin alındığına dair bir delilin mevcut olmadığı, mahkemece dinlenen tanık beyanlarının mevcut durumu ortadan kaldıracak nitelikte olmadığı, dolayısıyla ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından,

davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır