Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/1015 K.2025/1239

Mersin 2. Asilye Ticaret Mahkemesi'nin 24/02/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalının, 15/12/2016 tarihinde 244.000.USD bedel karşılığında 192.000 ton vasıfları sözleşme ile belirlenen nohutun satış ve teslimi konusunda anlaşıldığını, bu kapsamda 15/12/2016 tarihli sözleşmenin tanzim edilerek imza altına alındığını, davacının sözleşmenin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, sözleşme bedeli 244.000.USD'yi davalı şirkete ödediğini, sözleşmeye konu nohutların tesliminin gerçekleşmesi sonrası gümrük çıkışı sırasında yapılan inceleme sonucunda sözleşme konusu tarımsal ürünlerin kullanıma elverişsiz olduğunun anlaşıldığını,

nohutların tamamının imha edildiğini ve davalı tarafından sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmediğini, davalı şirket tarafından gönderilen nohutların sözleşmede belirtilen nitelik ve niceliklere haiz olmadığını, bu durumun yaptırılan test sonuçları ile belirlendiğini, davalı şirketin sözleşmenin esaslı unsurlarında müvekkilini hataya düşürdüğünü, maddi ve hukuki ayıp ile karşı karşıya bırakılması nedeni ile müvekkilinin sözleşmeyi haklı nedenlerle fesh ederek ödemiş olduğu bedelin faizi ile birlikte tahsilini istediğini belirterek HMK'nın 109.

Maddesi uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 244.000.USD alacağın şimdilik 100.000.TL sinin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; ayıplı ifa hükümlerine dayanarak davalı firma aleyhine bu davanın açıldığını, alıcının ayıplı ifa hükümlerinden yararlanması için öncelikle alım satım konusu ürünü muayene külfetini ve ihbar külfetini, yerine getirmiş olmasının gerektiğini ancak getirmediğini, davacının tarihsiz delil niteliğinde sunduğu evrakların dava dilekçesi ekinde olmadığını bu yönde bir beyanda bulunmasının iddiaa ve savunmanın genişletilmesi manasına geldiğini, bu iddianın genişletilmesine de bir muvafakatti bulunmadığını, davacının iddia ettiği ayıp ihbarının davalı tarafa mail yoluyla attığının tamamen gerçek dışı olduğunu,

dosyaya sunulan e-mail çıktılarının hiçbir gerçekliği olmadığını, davacı firmanın yabancı uyruklu bir firma olduğunu, yargılama harçları ve vekalet ücretinin dava açılması anında mahkeme veznesine depo edilmesi gerektiğini, aksi takdirde bu harç ve doğabilecek zararların tazmini için Filistin'de dava açılıp bir netice elde edilmesinin pratik anlamda mümkün olmadığını, davacının iddia ve beyanlarını kabul etmediklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mersin 2. Asilye Ticaret Mahkemesi'nin 24/02/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davacı ile davalı ... Tarımsal Ürünleri Pazarlama San. Ve Dış. Tic.

A.Ş' arasında 15/12/2016 tarihli nohut satış sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda davalının davacıya 192.000 ton nohut teslim etmeyi üstlendiğini, davalı tarafından sözleşmeye konu ürünlerin davacıya teslim edilmek üzere gemi ile gönderildiğini, ürünlerin 16/01/2017 ve 17/01/2017 tarihlerinde davacı şirket tarafından teslim alındığını, ancak teslim alınan ürünlerin ayıplı olduğu iddiası ile satış bedelinin iadesi istemi ile eldeki davanın açıldığını, mahkemece toplanan deliller davacı tarafça sunulan e-mail kayıtları ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde,

teslime konu ürünlerin açıkça olması gereken ebattan düşük ebatta oldukları, böcek istilasına uğradığını, yeşil ve olgunlaşmamış tanelerin bulunduğunu, yine beyazlaşmış tanelerin bulunduğu, bu hali ile ürünlerdeki ayıbın açık ayıp niteliğinde olup,

TTK 23/1-c maddesi uyarınca tacir olan davacıya ürünlerin teslimi sırasında açıkça ayıplı olması nedeni ile ayıbı iki gün içerisinde davalı satıcıya bildirmekle ekle yükümlü olduğunu ancak dosyaya sunulan e mail kayıtlarına göre davacının göndermiş olduğu ilk ihbar mailinin 24.01.2017 tarihli olduğu hatta davacı vekilinin beyan dilekçesine göre ilk ihbar tarihinin 25.01.2017 tarihi olduğu bu hali ile yasal iki günlük ayıbı ihbar süresine uyulmadığını, tacirler arasında yapılan alım satımlar ile ilgili uyuşmazlıklarda ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı hususunun Ticaret Mahkemesince resen gözetileceği (Bkz.

Ayıp ihbar sürelerinin mahkemece resen nazara alınacağına dair aynı yönde Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2016/17260 Esas, 2018/1739 Karar sayılı emsal bir kararı), bu nedenle davacının ayıba dayalı satış bedelinin iadesini istemeyemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile.

Mahkeme, davalı satıcının kusuruna ilişkin araştırma ve inceleme gerçekleştirmediğini, istinaf mahkemesince yeni bir bilirkişi raporu alınarak davalının kusur araştırması yapılması ve ilk derece mahkeme kararının işbu rapor doğrultusunda kaldırılması gerektiğini, istinafa konu dava, satıcının ayıba ilişkin sorumluluğundan kaynaklanmakta olduğunu, ticari davalarda satıcının ayıba ilişkin sorumluluğu Türk Borçlar Kanunu m.219 ve devamında düzenlenmekte olup satıcının sorumluluğu kural olarak alıcının süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunması ile doğduğunu,

satıcının ağır kusuru olan hallerde TBK m. 225/1 uyarınca alıcının ihbar yükümlülüğünün bulunmamakta olduğunu ve satıcı, alıcı tarafından ihbar yükümlüğünün yerine getirilmediğinden bahisle hukuki sorumluluktan kurtulamamakta olduğunu, davalının ağır kusuru bulunmasına karşın dava dosyasında kusur incelemesinin gerçekleştirilmediğini, mahkeme kararına esas alınan 02.06.2021 tarihli bilirkişi raporunda ürünlerdeki ayıbın gizli veya açık ayıp olması değerlendirilirken ürün miktarı ve inceleme süresi dikkate alınmadığını, bu denli yüklü miktarda ürünün hemen incelenmesinin zor olduğunu, dava konusu ürünlerdeki ayıp sonradan meydana gelmediğini,

davalı, ayıplı ürünlerin sözleşmeye aykırı, kurtlanmış, yeşil ve olgunlaşmamış ve insan sağlığına zararlı olduğunu bilerek ve isteyerek 192 ton ürünü teslim ettiğini, ürünlerin İsrail kontrolünde bulunan limana 17.01.2017 tarihinde teslim edildiğini, İsrail ve Filistin arasındaki siyasi problemler, müvekkili şirketin Filistin tabiiyetli olması ve İsrail' in Filistin' e yönelik mevcut eylemleri nedeniyle müvekkili, dava konusu ürünleri liman teslim tarihinde teslim almadığını, 23.01.2017 tarihinde teslim alabildiklerini, bu nedenlerle.

Mahkeme tarafından karara esas alınan 02.06.2021 tarihli bilirkişi raporunun yetersiz olması nedeniyle davalının kusurunu ve üründeki ayıbın mahiyetini araştıran yeni bir bilirkişi raporu alınmasına, istinaf başvurusunun kabulüne, Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ...

Karar, 24.02.2022 tarihli kararı usul ve yasaya aykırı olduğundan istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mersin 2. Asilye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, ayıp hukuki sebebine dayalı satış bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 18/3 maddesinde "Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır" hükmü yer almaktadır.

Yine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 23/1-c maddesinde "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır" hükmü yer almaktadır.

Davacı, 15.12.2016 tarihli satım sözleşmesine dayanmakta olup, davalının da bu sözleşmeye bir itirazı bulunmamaktadır. Bahsi geçen bu sözleşmede, bu satışa ilişkin yazışmalar için birincil aracın, sevkiyat ödeneklerin ve tavsiyelerin iletişimi de dahil olmak üzere elektronik posta yolu ile olduğunun kabul edildiği, elektronik postanın bu sözleşme için yasal olarak iletişim aracı olarak kabul edildiği hükmü düzenlenmiştir.Bu sebeple taraflar arasındaki e-posta evraklarının ihbar süreleri açısından delil olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, davacı ile davalı arasında 15.12.2016 tarihli nohut satış sözleşmesi imzalandığı, bu kapsamda davalının davacıya 192.000 ton nohut teslim etmeyi üstlendiği, davalı tarafından sözleşemeye konu ürünlerin davacıya teslim edilmek üzere gemi ile gönderildiği, ürünlerin 17.01.2017 tarihlerinde davacı şirket tarafından teslim alındığı, her ne kadar davacı vekili istinaf dilekçesinde ürünlerin İsrail devletinin uyguladığı bürokratik işlemleri sebebiyle ancak 23.01.2017 tarihinde teslim alındığını iddia etmiş ise de;

davacı vekilinin dosya arasında mevcut 25.07.2018 tarihli beyan dilekçesi göz önüne alındığında ürünlerin 20.01.2017 tarihinde teslim alındığının beyan edildiği, bu sebeple davacı vekilinin ürünleri 23.01.2017 tarihinde teslim aldıkları yönündeki beyanına itibar edilmediği, taraflar arasındaki e-mail kayıtları ve İlk derece mahkemesince alınan Dairemizcede benimsenen bilirkişi raporu değerlendirildiğinde; teslime konu ürünlerin açıkça olması gereken ebattan düşük ebatta oldukları, yeşil ve olgunlaşmamış tanelerin bulunduğu,

yine beyazlaşmış tanelerin bulunduğu ancak insan sağlığı için bir zararının bulunmadığı bu hali ile ürünlerdeki ayıbın açık ayıp niteliğinde olup TTK 23/1-c maddesi uyarınca tacir olan davacının ürünlerin teslimi sırasında açıkça ayıplı olması nedeni ile ayıbı 2 gün içerisinde davalı satıcıya bildirmekle yükümlü olduğu ancak dosyaya sunulan e-mail kayıtlarına göre davacının göndermiş olduğu ilk ihbar mailinin 24.01.2017 tarihli olduğu, bu hali ile yasal 2 günlük ayıbı ihbar süresine uyulmadığı anlaşıldığından mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır