Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/1165 K.2025/1360

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2022 tarih ve 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin araç bakım ve tamir işi ile iştigal etmekte olduğunu, müvekkili şirkete bakım ve tamir için gelen motorlu araçlardaki arızalı ve tamiri gereken parçalarının bakım ve onarımını yapmakta olup, bir kısım hassas motorlu araç parçalarının il dışında yaptırdığından uzun zamandır davalı şirketin Adana Reşatbey Şubesi aracılığı ile kargo taşıması yaptırdığını, müvekkilinin ... plakalı ... marka müşteri aracına ait sunroofu komple tavan döşemesi için İstanbul ilinde bulunan ... firmasına göndermek üzere davalının şubesine haber verildiğini, davalı tarafından 07/07/2020 tarihinde teslim alındığını,

kargonun 3 gün içinde alıcıya teslim edilmemesi üzerine müvekkili şirket görevlileri tarafından davalı şirketin Reşatbey şube yetkililerine telefonla ulaşıldığında kargo gönderisinin sunroofun taşıma sırasında üzerine basılarak kırıldığının bildirildiğini, müvcekkilinin bu durum karşısında müşterisine mahçup olmamak için sunroofu 35.000,00.TL'ye satın aldığını, yine aynı şekilde müvekkili tarafından ... plakalı ... marka müşteri aracına ait şanzıman tribününü tamir için Ankara ilinde bulunan ...

Şanzıman isimli firmaya gönderilmek üzere davalının şubesine haber verildiğini, şube görevlileri tarafından 17/08/2020 tarihinde teslim alındığını, ancak yine alıcıya teslim edilmediğini, Ankara aktarma merkezinde yangın çıkması nedeniyle yandığının bildirildiğini, müvekkilinin müşterisine mahçup olmamak için şanzıman tribününü 23.000,00.TL'ye aldığını sonuç olarak iki taşıma sırasında gönderisinin bir tanesinin tamamen hasar gördüğünü,

diğerinin ise akıbetinin kargo hareketlerine göre belli olmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 58.000,00.TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, ayrıca 07.07.2020 tarihinde kendilerine teslim edilen kargo yönünen davacının dava konusu talebinin haklı hiçbir yasal dayanağının bulunmadığını, somut olayda ambalajın usulüne uygun olup olmadığının tespit edilmesinin gerektiğini, şayet ambalajlamanın yetersiz olması halinde ise dava konusu zararın bu yetersiz ambalajlamadan kaynaklanması halinde ise sorumlu olan göndericinin yani davacının kendisi olduğunu, mevcut uygulamaya göre kuryenin,

gönderiyi almaya gittiğinde gönderinin kendisine paketlenmiş bir şekilde teslim edildiğini, kuryenin ya da şirketin herhangi bir çalışanın paketlemenin düzgün yapılıp yapılmadığını bilmesinin mümkün olmadığı gibi yasal olarak böyle bir görevinin bulunmadığını, 17.08.2020 tarihinde kendilerine teslim edilen kargonun ise transfer merkezinde yangın cıkması sebebiyle yandığı müvekkilinin meydana gelen olaylarda herhangi bir kusurunun ve sorumluluğunun olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2022 tarih ve 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı ile.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 855.maddesinin 1.fıkrası uyarınca eşya taşınmasından kaynaklanan zararların 1 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, aynı yasa maddesinin 5.fıkrası uyarınca taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışıyla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinden veya ihmalinden dolayı eşya zıyaa, hasara uğramış veya geç teslim edilmişse taşıyıcının sorumluluğu üç yılda zamanaşımına uğrayacağını,

davacı tarafın iddiası ve davalı tarafın savunması nazara alındığında kaza sonucu zarar gören taşımaya konu eşyaların taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışından ya da zararın meydana gelmesi ihtimali bilinciyle işlenmiş icrai veya ihmali fiilinden bahsedilemeyeceğini, dolayısıyla uyuşmazlık konusu maddi tazminat talebi bakımından 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçerli kabul edilmesi gerektiğini, taşımaya konu eşyaların alıcıya teslimi için bir süre öngörülmediğinden anılan kanunun 873.maddesi gereğince tesliminde "makul süre" içinde yapılması gerektiği,

işin niteliği ve ülkemizdeki ulaşım ve kargo taşımacılığı koşulları dikkate alındığında taraflar arasındaki taşıma ilişkisine konu eşyaların taşıyıcı davalı kargo şirketine teslim edildikten sonra alıcısına teslimi için bir haftalık sürenin makul bir süre olduğunu, kanunun 874.maddesi gereğince belirtilen tarihlere kadar alıcısına teslim edilmeyen eşyaların söz konusu teslim tarihlerini takip eden 20 gün içinde teslim edilmediğinden bu sürelerin sona ermesinden sonra olmak üzere 05/08/2020 ve 15/09/2020 tarihleri itibariyle zayi olmuş gözüyle bakılması gerektiğini,

mahkemenin bu kabulüne göre 07/07/2020 tarihli gönderiye konu eşya bakımından zamanaşımı süresinin bir haftalık makul teslim süresinin dolduğu 14/07/2020 tarihi üzerinden 20 gün geçmesiyle 05/08/2020 tarihinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu 05/08/2021 tarihine kadar zararın giderilmesinin talep edilebileceğini, 17/08/2020 tarihli gönderiye konu eşya bakımından zamanaşımı süresinin bir haftalık makul teslim süresinin dolduğu 25/08/2020 tarihi üzerinden 20 gün geçmesiyle 15/09/2020 tarihinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu 15/09/2021 tarihine kadar zararın giderilmesinin talep edilebileceğini,

ancak eldeki davanın söz konusu zamanaşımı süresinin dolmasından sonra olmak üzere 11/10/2021 tarihinde açıldığı anlaşıldığından davacının davasının zamanaşımı sebebiyle reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; şube görevlileri tarafından 07.07.2020 tarihinde teslim alındığını, kargonun süresinde teslim edilmemesi üzerine müvekkili şirket görevlileri tarafından davalı taraf Reşatbey şube yetkilisine telefonla kargo akıbeti sorulduğunda kargo gönderisi sunroofun taşıma sırasında üzerine basılarak kırıldığı telefonda şifahi olarak bildirildiğini, diğer kargonun ise işyerinden 17.08.2020 tarihinde teslim alındığını, alıcıya teslim edilmediğini,

kargonun alıcıya teslim edilmemesi üzerine müvekkili şirket tarafından davalı taraf şube yetkilisine telefonla kargo akıbeti sorulduğunda Ankara aktarma merkezinde yangın çıkması nedeniyle yandığının bildirildiğini, müvekkil şirket ile davalı şirketin Adana Reşatbey Şubesi arasında kargo akıbetleri ve zararını tazmini için çok sayıda mail yoluyla iletişime geçilmiş ise de sonuç almak mümkün olmadığını, davalı şirkete zararın tazmini için başvuru yapıldığını ve Noter kanalı ile ihtarname gönderildiğini, müvekkili şirketin zararının karşılanmadığını, davalı şirket,

tarafından zararın tazmini için fatura ve sevk irsaliyesi talep edildiğini dava konusu kargolar müşteri aracından çıkan otomobil parçaları olup, müvekkilin fatura ve sevk irsaliyesi düzenlemesinin mümkün olmadığını, yasal düzenlemeye göre bir ve üç yıllık zamanaşımı süresi düzenlenmiş olup, davalının ağır kusuru sebebiyle 3 yıllık sürenin olayda uygulanması gerektiğini, mahkemenin kargo akıbetleri hakkında araştırma yapmadan karar vermesinin eksik incelemeye dayandığını, olayda 1 yıllık zaman aşımı süresi uygulanacağının kabul edilmesi halinde bile eşya gönderilene teslim edilmediğinden zaman aşımı süresinin başlamadığını,

ayrıca kabule göre de davadan önce arabulucuğa başvurulması sebebiyle 17.08.2020 teslim tarihli taşıma yönünden zamanaşımı süresinin dolmadığını bu nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne. Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17.02.2022 tarih ve 2021/... Esas 2022/... Karar sayılı ilamının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, 2 adet eşya taşımasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı taraf, bir adet otomobil parçasının taşınmak üzere davalıya 07.07.2020 tarihinde teslim edildiğini ancak eşyanın alıcıya teslim edilmediğini, kargonun akıbetinin belli olmadığını, akabinde yine bir adet otomobil parçasının taşınmak üzere davalıya 17.08.2020 tarihinde teslim edildiğini ancak davalı taraf ile yapılan görüşmede eşyanın transfer merkezinde çıkan yangın sonucu yandığını söyledikleri, ürünlerin alıcıya teslim edilmemesi sebebiyle davalı tarafın tam kusurlu olduğunu iddia ederek ürünlerin bedeli olan 58.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiş, davalı ise taşımada kusuru olmadığını 17.08.2020 tarihli taşımaya konu eşyanın çıkan yangın sonucu yandığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın zaman aşımından reddine karar verilmiş ve işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İnceleme, HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Uyuşmazlık davaya konu taşımalarda uygulanması gereken zaman aşımı süresinin ne olduğu ve davanın zaman aşımına uğrayıp uğramadığı noktasında toplanmaktadır.

Dava konusu olayda yurtiçi taşıma bulunduğundan uyuşmazlığın TTK m. 850 vd. hükümlerine göre çözüme kavuşturulması gerekmektedir.

Aynı yasanın "Zamanaşımı" başlıklı madde 855 hükmünde " (1) Bu Kitap hükümlerine tabi taşımalarda, yolcunun bir kaza sonucu ölmesi veya bedensel bütünlüğü zedeleyen bir zarara uğraması hâlinde istem hakları on yılda; diğer zararlarda ise bir yılda zamanaşımına uğrar.(2) Bu süre, eşya taşımasında, eşyanın gönderilene teslimi; yolcu taşımasında, yolcunun varma yerine ulaşma tarihinden başlar.

Eşya tamamen zayi olmuş veya yolcu gideceği yere ulaşamamış ise, zamanaşımı süresi, eşyanın teslimi ve yolcunun ulaşması gereken tarihten itibaren işlemeye başlar.(5) Taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışıyla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinden veya ihmalinden dolayı; a) Eşya zıyaa, hasara uğramış veya geç teslim edilmişse, b) Yolcu geç ulaşmışsa, taşıyıcının sorumluluğu üç yılda zamanaşımına uğrar.. " düzenlemesi yer almaktadır.

Davacı tarafça taşınmak üzere eşyanın davalıya 17.08.2020 tarihinde teslim edildiği, davalı tarafın cevap dilekçesinde belirttiği üzere transfer merkezinde çıkan yangın sonucu eşyanın yandığı sabittir.Dosya kapsamında yangının kasten veya davalının pervasızca bir hareketinden çıktığına dair bir iddia ve delil bulunmadığından bu taşıma yönünden TTK'nın 850/1 fıkrası uyarınca 1 yıllık zaman aşımı süresi uygulanması gerekmekte olup, davacı tarafça taşınmak üzere eşyanın davalı şirkete 17.08.2020 tarihinde teslim edildiği, 1 yıllık sürenin 17.08.2021 tarihinde dolduğu,

ancak arabuluculuk görüşmesinin 06.09.2021 tarihinde başladığı ve davanın da 11.10.2021 tarihinde açıldığı anlaşıldığından bu taşıma yönünden davanın zaman aşımından reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı tarafın aksi yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Mahkemece davaya konu diğer taşıma yönünden zaman aşımından davanın reddine karar verilmiş ise de; davacı tarafça taşınmak üzere eşyanın davalıya 07.07.2020 tarihinde teslim edildiği, kargonun alıcısına teslim edilmediği ve akıbetinin bilinmediği, mahkemece bu konuda bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

TTK'nın 850. maddesinin ilk fıkrasında taşıma sözleşmesinden kaynaklanan bütün alacakların bir yıllık zamanaşımına tabi olduğu belirtilmişse de, aynı maddenin beşinci fıkrasında bu sürenin uygulanmayacağı haller sayılmış olup, bunların arasında taşıyıcının hile veya ağır kusurundan dolayı malın zayi olması hali de bulunmaktadır.

Bu itibarla, davacının, teslimde bulunmasına rağmen taşıyıcının özensiz ve kusurlu davranışı sonucu teslime konu malın kaybedildiği yönündeki iddiası karşısında eylemin TTK 855/5 maddesinde ifade edilen pervasızca davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş fiil niteliğinde bulunması nedeniyle somut uyuşmazlıkta bu maddenin uygulanıp uygulanmayacağı yönünde davalıya müzekkere yazılarak dosyaya gelen belgeler neticesinde uygulanması gereken zamanaşımı süresinin belirlenmesi ve davanın buna göre neticelendirilmesi gerektiği halde,

davanın 1 yıllık zaman aşımı süresi dolduğu gerekçesiyle reddi kararı doğru bulunmayarak davacı vekilinin bu taşıma yönünden istinaf sebebi haklı bulunmuştur.(Aynı Yönde Yargıtay 11.H.D 2016/12462 Esas 2018/4064 Karar ve 2013/8963 Esas ve 2013/22474 Karar sayılı ilamları)

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılması için dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır