Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/1200 K.2022/1613

2-... - VEKİLİ : Av. ...,

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 28/12/2022

YAZIM TARİHİ : ...

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... esas ve 2022/... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalılardan ... arasında ... Köyü .../Kayseri adresinde ... ve ... parselde patates ekimi ve alımına ilişkin bir sözleşme imzalandığını, 2021-2022 yıllarını kapsayan bu sözleşme uyarınca davalı ...

700 dönüm araziye patates ekimi yapıp ürün hasat tarihinde söküm ve işçilik ücretleri iki eşit paya bölünüp elde edilen ürün de iki eşit paya ayrılarak davacıya teslim edileceğini, müvekkilin sadece edim karşılığı olarak para ödeme yükümlülüğü altına girmişken davalılar patatesin hasat zamanı olan 15/10/2021 tarihinden sonra davacıya teslim edilmesi noktasındaki edim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davalıların edim yükümlülüğünü yerine getirmemesine rağmen davacı müvekkilden nakit olarak tahsil ettiği toplam 130.000,00.TL bedeli de iade etmediğini belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile;

öncelikle vade tarihi çok yakın olan 16/12/2021 tarihli çek olmak üzere diğer çeklerle beraber toplam 270.000,00.TL bedelli çeklerin karşılıksız kaldığının tespitine, çeklerin icra takibine konu yapılmamasına ve dava konusu çeklerin ödenmesinin engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla öncelikle teminatsız aksi halde teminatlı ihtiyati tedbir kararı verilmesine, çeklerin iptaline karar verilmesine, söz konusu senetler bakımından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından sunulan sözleşmenin taraflarca yani ... ile müvekkil arasında imzalanan asıl sözleme olmadığını, davacı tarafından sunulan sözleşmeye ekleme yapılarak ve müvekkilinin iradesi dışında imzalatılarak müvekkilinin elinden alınmış bir sözleşme olup, mahkemece sahte şekilde düzenlenen sözleşmeye itibaren edilmemesi gerektiğini, müvekkil ile davacı şirket yetkilisi arasında düzenlenen ve asıl olan sözleşme Patates Ekim Sözleşmesi olduğunu,

davacı şirket yetkilisi ...'ın sözleşmede yapmış olduğu sahteliğe ilişkin "özel belgedeke sahtecilik" ve "dolandırıcılık" suçlarından dolayı ... hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, davacı tarafın davada dava ehliyetinin bulunmadığını, dava dilekçesinde müvekkili ...'a husumet yöneltimiş ise de davanın dayanağı olan sözleşmede müvekkili ...'un herhangi bir sorumluluğunun bulunmaması sebebiyle sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmediğinden müvekkiline husumet yönetilmeyeceğini belirterek öncelikle Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... hakkında yapılacak soruşturma dosyasının bu dava yönünden bekletici mesele yapılmasını,

TTK Md.5/a gereğince zorunlu arabuluculuk sürecenin tamamlanmaması sebebiyle davanın usulden reddine, davacı şirketin dava ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine, müvekkili ... yönünden pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; 09/02/2021 tarihli patates sözleşmenin ... ve ... arasında imzalandığı, mahkeme dosyasında ise davacının ... Plastik San.ve Tic.Ltd.Şti.adına ..., davalının ise ... ve ... adına açılmış menfi tespit davası olduğu, husumet yönelten şirket ile sözleşmeyi yapan kişinin farklı şahıs olduğu gerekçesi ile davanın davanın aktif husumet yokluğundan HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; talebin çeklerden kaynaklı menfi tespit davası olduğunu, çeklerde şirket kaşesi ve ...'ın imzasının bulunduğunu, bu şirketin tek ortaklı olduğunu, tek ortağının da ... olduğunu, davacının tüccar olduğunu, genelde nakit para ile aldığı malları karşılık sözleşmeye ait çekleri verdiğini, mahkemenin davanın kıymetli evraktan kaynaklandığını atladığını, sadece sözleşmeye göre reddettiğini, ancak mahkemenin sözleşmede olmayan diğer davalı ... yönünden bir karar vermediğini, bu davanın çek ödeme yasağını da içinde barındıran kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit davası olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tarafların iddia ve savunmaları, 09.02.2021 tarihli sözleşme, çek fotokopileri ve tüm dosya kapsamı.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut davada davacı yan, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davaya konu çeklerin davalı tarafa verildiğini ancak davalı tarafça edimlerin yerine getirilmediğini ileri sürerek çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesine ekli çek fotokopilerinin incelenmesinde; borçlu olunmadığına karar verilmesi talep edilen çeklerin keşidecisinin davacı şirket olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafça işbu davada, keşidecisi olduğu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edildiğinden, davacının bu davayı açmada aktif husumet ehliyeti bulunduğunun kabulü gerekir.

Bu durum karşısında mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu, işbu davayı açmasında yasal bir engelin bulunmadığı kabul edilip, taraflarca dayanılan deliller toplanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazı şekilde davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu açıklamalar altında istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun, 7251 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanununun 35. maddesi ile değişik 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır