Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2289 K.2022/1455

Mersin 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/09/2022 tarih ve 2022/... esas 2022/... karar sayılı kararının dava dosyası istinaf yasa yolu incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACI VEKİLİNİN İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi' ne ait Blok Başlangıç No : ...

Blok Bitiş No: ... olan 10 adet çek yaprağını içeren çek defterinin banka nezdinde 24.6.2022 tarihi itibarı ile tüm aramalara rağmen bulunamadığını, nihai olarak çek defterinin kaybolduğu kanaatine varılmış olup, çek defterinin ya da çek yapraklarının kötüniyetli şahıslarca ele geçirilerek kullanılması ihtimali bulunduğundan, öncelikle ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir talepleri olduğunu, yapılan tüm aramalara rağmen bulunamayan söz konusu çek defterinin/ çeklerin iptali için iş bu davayı açma zorunluluğu doğduğunu,

söz konusu çek defterinin/ çeklerin 3. Kişilerin eline geçmesi durumunda doğacak zararlara engel olunması açısından öncelikle ivedi olarak Mahkemeden uygun görülecek teminat karşılığında tedbir kararı verilmesini, bilahare çek defterinin/ çeklerin iptalini, tensiben ödeme ve/veya ödeme yasağı kararı verilmesini, hak sahibi olmayan kişilerin eline geçme tehlikesine binaen çek defteri / çekler hakkında mahkemece uygun görülecek şekilde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile;" davacı vekili ... Bankası A.Ş. ... Şubesi' ne ait Blok Başlangıç No : ... Blok Bitiş No: ... olan 10 adet çek yaprağını içeren çek defterinin banka nezdinde 24.6.2022 tarihi itibarı ile kaybolduğunu, oysa 6102 sayılı TTK'nın 757. maddesi uyarınca talep edenin boş çek yaprakları hakkında zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı gibi, iradesi dışında elinden çıkan boş çek yapraklarına ilişkin ödemeden men yasağına yönelik ihtiyati tedbir kararı da isteyemeyeceği, zira boş çek yapraklarının TTK 780. maddesi uyarınca kambiyo senedi vasfında olmadığı anlaşılmakla davanın reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; yapılan tüm aramalara rağmen bulunamayan söz konusu çek defteri ve çeklerin iptali için dava açma zorunluluğunun doğduğunu, söz konusu çek defterinin çeklerin 3.kişilerin eline geçmesi durumunda doğacak zararlara engel olunması açısından ve kayıtlı çek karnesinin keşidecisinin belirli olması ve çek unsurlarının eksiksiz olma ihtimaline karşı çek defterinin iptali gerektiğini, çek vasfına haiz olmayan belgenin iptalinin mümkün olmadığı gerekçesinin kabul edilemeyeceğini belirterek, ilk derece mahkemesinin ara kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan dilekçeleri ve dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, çek iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından,10 adet boş çek yaprağının kaybolduğu iddia edilerek, çeklerin iptaline karar verilmesi talep edilmiş, İlk Derece Mahkemesi'nce yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK' nun 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757 maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759. maddesinde poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptalinin istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

Söz konusu düzenlemelere ve Yargıtay içtihatlarına göre kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptalini ancak senet hamili talep edebilecektir.

Somut olayda davacı bankanın, keşideciye verilmek üzere bastırılan çek karnesinin bankada iken zayi olduğunu iddia ettiğinden, söz konusu çeklerin yetkili hamili değildir. Bu nedenle zayi nedeniyle çek iptali davası açamaz.

6102 sayılı TTK'nun 780. maddesinde çekin unsurları düzenlenmiş olup, 781. maddeye göre imzasız boş çek yaprakları çek vasfında değildir. Keşideci imzası bulunmadığı için kambiyo senedi (çek) vasfında olmayan boş çek yapraklarının iptali de talep edilemeyecektir.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.