Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/516 K.2025/155

Av. ...- ...

DAVALI

... Yeşilköy /İSTANBUL

VEKİLLERİ

Av. ...-Bakırköy/İSTANBUL Av. ...-Bakırköy/İSTANBUL

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 31/01/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 31/01/2025

Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/105 esas 2021/1146 karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dışı işçi ...'un davalı arasında imzalanan sözleşme gereği şirket nezdinde sistem operatörü olarak 12.10.2010-31.12.20143 döneminde çalıştığını, ...'un çalıştığı dönem ile ilgili olarak Adana 7. İş Mahkemesi'nin 2015/ 217 esas sayılı dosyası ile alacak davası açtığını verilen kararda davalı şirketin kıdem tazminatından 5.652,04.TL sorumlu olduğuna karar verdiğini, kıdem tazminatı ile birlikte ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ile yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmettiğini,

dava dışı işçinin alacaklarını Adana 5. İcra Müdürlüğü'nün 2016/5489 esas sayılı dosyası ile takibe konulduğu ve kurum tarafından 18.05.2016 tarihinde 30.120,44.TL icra dosyasına yatırıldığını bu paradan davalının sorumluluğunun 9.040,29-TL olduğunu ... ile davalı diğer şirket arasında imzalan sözleşme kapsamında işçilere karşı SSK primleri ve tazminatlar gibi tüm sorumlulukların davalı diğer şirkete ait olduğunu belirlerek dava dışı işçiye ödenen 30.120,00-T1. tutardan davalının sorumluluğunun 9.040,29.TL'nin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faili ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, zamanaşımı ve yetki itirazında bulunduklarını, davanın zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçinin asıl işverenin davacı ... olduğunu, davacının ne asıl nede personel çalıştırıldığını, dava dışı işçinin uzun yıllar boyunca ... bünyesinde çalıştığını, dava dışı işçinin şirket bünyesinde 01.04.2012-21.12.2013 döneminde çalıştığını, davalı şirket nezdindeki son ücretinin net 1.778,97.TL olduğunu, davalı şirketin kendi dönemiyle ve %50 oranında sorumluluğunun bulunduğunu, 01.04.2012-31.12.2013 döneminden önceki çalışmalar yönünden davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile;" asıl işveren olan davacının, sorumluluk alanındaki işin bir kısmını, imzaladığı hizmet alım sözleşmeleri ile farklı alt işverenlere verdiği, dava dışı işçinin bu sözlemelere konu iş kapsamında alt işverenler yanında çalıştığı, iş akdinin feshi nedeniyle işçinin asıl işverene karşı açtığı davada hüküm altına alınan işçilik alacaklarının, icra takip dosyasına davacı tarafından ödendiği,

asıl ve alt işverenlerin yasa gereğince işçiye karşı birlikte sorumlu oldukları, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, hizmet alım sözleşmelerinde dava dışı işçiye yapılan ödemelerden yüklenicilerin sorumlu olduğunun açıkça düzenlendiği, yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatlarından son alt işverenin, kıdem tazminatı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşıldığından,

davalının son işveren olmaması nedeniyle yıllık izin alacaklarından sorumlu olmayacağı, dava dışı işçinin davalı şirkette çalıştığı süre içinde asgari geçim indirim alacağından sorumlu olduğu, kıdem ve iihbar tazminat taleplerinini reddine karar verildiği, bu hususun yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş olduğu dikkate alınarak davalının sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından, hükme esas alınan AGİ işçi alacağı yönünden dava tarihinden itibaren faize hükmedilerek davanın kısmen kabulüne" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; hizmet alım sözleşmeleri ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede karşılaştırılan bedel ile yapılmasının üstlendiği sözleşme olduğunu, yüklenici edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi,

işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesi olduğunu, sözleşme kapsamında yapılması gereken iş, yüklenici işçisi tarafından yerine getirileceğini, iş akdinin yükletici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı olmadığını, SGK kayıtlarında açıkça görüleceğini, sözleşmede belirlenen ücretin işçiye ait tüm sosyal hakları kapsadığını, dosya kapsamında iki farklı raporda farklı tespitlerin yapıldığını, raporlar arasında bulunan çelişkinin giderilmesi gerektiğini, ilk derece mahkemesince ek rapor alınması gerektiğini, mahkemece bu hususun göz ardı edildiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; müvekkilinin ihale ile üstlendiği iş kapsamında çalıştırdığı tüm işçilerin ödemelerini banka kanalıyla yaptığını, müvekkili şirket tarafından her ay asgari geçim indirim alacağı bodroya tahakkuk ettirilerek işçinin banka hesabına ödendiğini, müvekkilinin zamanında ve eksiksiz olarak ödediği asgari geçim indirim alacaklarının mükerrer ödeme riski altında kaldığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında düzenlenen Hizmet Alımı Sözleşmesi kapsamında asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin alt işverenden rücuen tahsili talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalı şirket ile hizmet alım sözleşmesi yapıldığı, davalı şirket çalışanlarından olan dava dışı işçi ... tarafından Adana 7. İş Mahkemesi'nde işçi alacakları talebi ile dava açtığı, mahkemelerce verilen kararın Adana 5. İcra Müdürlüğü'nün 2016/5489 sayılı dosyası ile takibe konulduğu, icra dosyasına 18/05/2016 tarihinde 30.120,00.TL ödeme yapıldığı belirtilerek, yapılan bu ödemeden davalının sorumluluğunda olan 9.040,29.TL'nın rucüen tahsili talep edilmiş, davalı ise, davanın yetki, zaman aşımı ve esastan reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı taraf vekilleri tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/933-2926 EK sayılı ilamı bu mahiyettedir)

Davalı alt işverenin asıl işveren olan davacıya karşı işçilik alacaklarından kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumlu olup, davalının işçiyi çalıştırmadığı dönemlerden dolayı sorumluluk altına sokulması doğru değildir.(Yargıtay 13. HD'sinin 2016/1699-2018/3248- Yargıtay 23. HD'sinin 2014/700-2015/709 EK sayılı karaları benzer mahiyettedir)

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Tüm dosya kapsamından, dava dışı işçi ... tarafından, Adana 7. İş Mahkemesi'ne ait 2015/217 E. sayılı dosyada( yargıtay bozma ilamından sonra 2019/485 E.) davacı ve davalı aleyhine açılan işçilik alacağı davası sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği, mahkemece verilen ilk kararın, işçi tarafından Adana 5. İcra Müdürlüğü'nün 2016/5489 sayılı dosyaları ile takibe konulduğu, davacı tarafından icra dosyasına 18/05/2016 tarihinde 30.120,00.TL ödeme yapıldığı,

taraflar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olup, işçilik alacaklarından dolayı yasa gereğince işçiye karşı birlikte sorumlu oldukları, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağı, davalının son işveren olmaması nedeniyle yıllık izin alacaklarından sorumlu olmayacağı, ancak, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alındığında, dava dışı işçinin davalı şirkette çalıştığı süre içinde asgari geçim indirim alacağından sorumlu olduğu, kıdem ve ihbar tazminat taleplerinin ise İş Mahkemesince reddine karar verildiği,

kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği, bu nedenle, bu alacak kalemleri yönünden davalının sorumluluğu bulunmadığı, ilk derece mahkemesince alınan ilk bilirkişi raporunun, iş mahkemesince verilen kararın bozulmasından önce düzenlendiği, bu nedenle, mahkemece hükme esas alınan 07/11/2021 tarihli raporun tüm dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından, mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, taraf vekillerinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır