Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/684 K.2025/502

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili tarafından ....

Noterliği'nin 04/05/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı satış sözleşmesi ile ... şase ve ... motor numaralı 2014 model ... marka Ekskavatör'ün davalıdan 140.000,00.TL bedelle satın alındığını, müvekkilinin ekskavatörü aldıktan bir kaç gün sonra satın almış olduğu ekskavatörün resmi belgede sahtecilik suçuna konu olduğunu polis memurlarının 08/05/2018 tarihinde tuttuğu tutanaktan sonra yediemin olarak kendisine bırakıldığı zaman öğrendiğini, müvekkili tarafından ödenen 140.000,00.TL'yi tahsil etmek amacı ile ....icra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ile icra takibine başlatıldığını,

davalı şirketin itirazı neticesinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalının itirazının haksız olduğunu, davalı şirket tarafından satılan ekskavatörün ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma numarası resmi belgede sahtecilik suçuna konu olması ve ekskavatörün ayıplı olması, alım satıma konu olan ekskavatörün üzerinde tasarruf yetkisini kullanamaması ve ....

Noterliği'nin 04/05/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı satış sözleşmesi ile davalıya satış bedeli olarak 140.000,00.TL ödenmesi sebebi ile müvekkilinin zarara uğramış olması nedeni ile icra takibine yapılan itirazın iptaline ve icra inkar tazminatını davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacı dava konusu iş makinesindeki kusuru bildiğini, aracın satışdan önce şase numarasını bizzat kendi işyerinde ve kendi spiral taşlama aleti ile kazıdığını müvekkil ve tanıklar huzurunda itiraz ettiğini, satışın her aşamasında bizzat yer aldığını, ancak satış tarihine kadar yaklaşık 3 ay kadar ... işyerinde bulunduğunu, müvekkilinin elinde ... ile alım satım sözleşmesi yapılmadan aracın ...'a ait işyerinde bulunduğuna dair görüntülerin mevcut olduğunu, ... ve ..., ... ile fiyat konusunda anlaştıklarını,

sonra ... ...'i arayarak makinanın piyasasının ne kadar olduğunu sormuş ve makinanın 140.000,00-150.000,00.TL civarında olabileceğin öğrenince makinayı kendisinin de alabileceğini söylediğini, ... iş makinesi sahibi olan ... ile orada tanıştıklarını, 07/04/2018 tarihinde ..., ... ile birlikte ...'a gitmiş iş makinasının yanına ulaştıklarını, iş makinesinin başında ... ve ...'ta bulunduğunu, ... ise iş makinası bedelinin ...'e ödendiğini, müvekkil şirket yetkilisi ... ve ...'ın iş makinesini incelediklerini,

makinenin etiketinin ruhsat bilgisi ile uyum olduğunu ancak etiket motor numarası ile iş makinesi üzerindeki motor numarasının uyumlu olmadığını görünce iş makinenin şase numarasını kontrol etmişler ve bu bölümün yağlı çamur ile kapatıldığını görünce buraya temizlemişler ve şase numarasının spiral taşlama aleti ile kazındığını, ... ... ile görüştüğünü ve makineyi kendisinin aldığını iş makinesinin devrini kendi üzerine yapılmasını ve ...

Hafriyat Ltd.Şti.'nin ödemiş olduğu 140.000,00.TL'yi göndereceğini söylediklerini, ... davalının hesabına 100.000,00.TL gönderdiğini, 04/05/2018 tarihinde ... geri kalan 40.000,00.TL parayı ödediğini ve makinenin devrini aldığını ve makineyi tekrar ...'a götürdüğünü, davacı huzurdaki dava da tamamen kötü niyetli olduğunu, davanın ... ve ...

Oto Galeri -...'a ihbarını, esasa ilişkin herhangi bir hukuki mesnedi bulunmayan taleplerin ve davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " ekskavatörün şase numarasının yalnızca etiket üzerinden tespit edilebildiği, gömme olarak yazılı olması gereken yerden şase numarasının silinmiş olduğu, Ekskavatörün motor numarası, motor üzerinde bulunmadığı, Ekskavatörün durumu, modeli, özellikleri, piyasada kabul edilebilirliği ve güncel piyasa şartları değerlendirmeye alındığı zaman değerinin 150.000,00.TL olduğu anlaşılmakla, 6098 sayılı TBK'nın 219,223,225 maddeleri gereğince, Davanın kabulüyle; davalının ....

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin 140.000,00.TL üzerinden takipteki şartlarla aynen devamına, hükmolunan alacağın %20'si oranında hesaplanan 28.000,00.TL icra-inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, " şeklinde karar verilmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davacının dava konusu iş makinesindeki kusuru bildiğini, tanık anlatımları ile bunun çok net olduğunu, TBK madde 222 gereğince, alıcı, satılan malda var olan ayıpları daha önceden biliyorsa artık satıcı bundan sorumlu tutulamayacağını, ... makinenin ... tarafından ... Hafriyat Ltd.

Şti. ve satışında, satışın her aşamasında bizzat yer aldığını, araç satış tarihinde kadar yaklaşık 3 ay kadar ...ın işyerinde bulunduğunu, müvekkilin elinde ...le alım satım sözleşmesi yapılmadan aracın ...'a ait işyerinde bulunduğuna dair görüntüler dosyaya sunulduğunu, davacı dava da tamamen kötü niyetli olduğunu, iş makinesinin üzerinde 3.kişinin hakkı olduğunu bilecek konumda ve bilgiye sahip olduğunu, müvekkili firma Adana'da yaklaşık 50 yıldır faaliyet gösteren portföyünde yaklaşık 100 yakın iş makinası olan son derece güvenirli bir firma olduğunu, müvekkilinin mağdur olduğunu,

ilk derece mahkemesi kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Davacı tarafından, davalıdan satın aldığı ekskavatörün resmi belgede sahtecilik suçuna konu olduğu, bu hususu, soruşturma nedeniyle iş makinasının yediemin olarak kendisine bırakıldığı zaman öğrendiği, ekskavatörün ayıplı olması nedeniyle üzerinde tasarruf yetkisini kullanamadığı iddia edilerek,

satış sözleşmesi ile davalıya ödenen 140.000,00.TL bedelin iadesi talebiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talep edilmiş, davalı ise, davacının, iş makinesindeki kusuru bildiğini, aracın satıştan önce şase numarasının davacı tarafından kendi işyerinde ve kendi spiral taşlama aleti ile kazındığını, iş makinasının, dava dışı ... ile satış sözleşmesi yapılmadan önce davacıya ait işyerinde bulunduğunu ve alım satım ilişkisinin başından sonuna kadar davacının işin içinde olduğunu, bu nedenle kötü niyetli olarak açılan davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TBK'nun 214. Maddesi gereğince, Satış sözleşmesinin kurulduğu sırada var olan bir hak dolayısıyla, satılanın tamamı veya bir kısmı bir üçüncü kişi tarafından alıcının elinden alınırsa satıcı, bundan dolayı alıcıya karşı sorumlu olur. Alıcı, elinden alınma tehlikesini sözleşmenin kurulduğu sırada biliyor idiyse satıcı, ayrıca üstlenmiş olmadıkça bundan dolayı sorumlu olmaz. Satıcı, üçüncü kişinin hakkını gizlemişse, sorumluluğunu kaldırma veya sınırlama konusunda yapılmış olan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür. TBK'nun 217. Maddesi gereğince, satılanın tamamı alıcının elinden alınmışsa, satış sözleşmesi kendiliğinden sona ermiş sayılır ve alıcı satıcıdan ödemiş olduğu satış bedelini isteyebilir.

TBK'nun 219. Maddesinde ise “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.”hükmü bulunmaktadır.

Öğretide ayıp satılanda, hasarın geçtiği anda, vaad edilen nitelikleri bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır.

Somut olayda, davalı adına kayıtlı ... şase ve ... motor numaralı 2014 model ... marka Ekskavatör'ün davacı tarafından 140.000,00.TL bedelle satın alındığı, iş makinasının kaybolması nedeniyle dava dışı ...'ın şikayeti sonucu ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturma nedeniyle, davacı tarafından satın alınmış olan iş makinasına el konulduğu ve ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nde resmi belgeyi bozma, yok etme veya gizleme nedeniyle dava dışı şüpheliler ... ve ... hakkında dava açıldığı, davacı tarafından, davalıdan satın aldığı ekskavatörün suça konu olması nedeniyle ayıplı olduğunun ve el koyma işlemi sonucu üzerinde tasarruf yetkisini kullanamadığının iddia edildiği, davalı tarafından, davacının iş makinasınıın motor-şase numaralarının farklı olduğunu bildiği, satıştan önce bizzat davacı tarafından spiral aletiyle motor-şase numaralarının değiştirildiği,

ayıbın davacı tarafından satıştan önce bilinmesi nedeniyle, satıcı olarak ayıptan sorumlu olmadığı savunulmuş ise de, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, ekskavatörün şase numarasının yalnızca etiket üzerinden tespit edilebildiği, gömme olarak yazılı olması gereken yerden şase numarasının silinmiş olduğu, ekskavatörün motor numarasının, motor üzerinde bulunmadığı, davaya konu aracın şase numarasının değiştirildiği, sahtecilik suretiyle işlem tesis edildiği iddiasıyla başlatılan soruşturma dosyasında, aracın change araç olması şüphesiyle el konularak, davacıya yeddiemin olarak bırakıldığı,

alıcının, satılanın tamamen zaptı halinde satıcıya karşı ileri sürebileceği istemlerin kabul edilebilmesi için, satıcının kusurlu olup olmamasının sonuca etkili olmadığı, zira satıcının bu konudaki sorumluluğunun kusursuz sorumluluk olduğu, satıcı, ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumlu olup, davacının, zapta karşı tekeffül hükümleri gereğince ödediği bedeli akidi olan davalıdan isteyebileceği, bu zarardan, satıcı kayıt maliki olan davalının sorumlu olduğu, bu nedenle mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olup, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır